Bir kutuda 8 sarı, 5 kırmızı bilye vardır. Kutudan rastgele alınan iki bilyenin her ikisinin de kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Soru:
Bir kutuda 8 sarı, 5 kırmızı bilye vardır.

Kutudan rastgele alınan iki bilyenin her ikisinin de kırmızı olma olasılığı kaçtır?

A)

\frac{2}{13}

B)

\frac{3}{19}

C)

\frac{4}{29}

D)

\frac{5}{39}

E)

\frac{6}{43}

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Kutudan Rastgele Alınan İki Bilyenin İkisini de Kırmızı Olma Olasılığı

:light_bulb: Kullanılan Formül:
İki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı (kesinlikle bağımsız olmayan olaylarda):

P(\text{A ve B}) = P(A) \times P(B|A)

Burada, birinci bilye kırmızı olursa ikinci bilyenin de kırmızı olma olasılığına bakılır.


:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Toplam bilye sayısı ve kırmızı bilyeler:

  • Sarı bilye sayısı = 8
  • Kırmızı bilye sayısı = 5
  • Toplam bilye sayısı = 8 + 5 = 13

Adım 2 — İlk bilyenin kırmızı olma olasılığı:

  • İlk kırmızı bilye seçme olasılığı = \frac{5}{13}

Adım 3 — İkinci bilyenin kırmızı olma olasılığı:

  • İlk kırmızı seçildiğine göre kutuda kırmızı bilye sayısı 5 - 1 = 4 kaldı
  • Toplam bilye sayısı ise 13 - 1 = 12 oldu
  • İkinci kırmızı seçme olasılığı = \frac{4}{12}

Adım 4 — İki bilyenin de kırmızı olma olasılığı:

P = \frac{5}{13} \times \frac{4}{12} = \frac{20}{156} = \frac{5}{39}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: D)

\frac{5}{39}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Kombinatoryal Olasılık: Birden fazla olayın birlikte gerçekleşme olasılığı, her adımda kalan öğeler dikkate alınarak hesaplanır.
  • Bağımlı Olaylar: İlk seçim sonucu ikinci seçim olasılığını etkiler.

:warning: Yaygın Hatalar:

:cross_mark: Yanlış: Olayları bağımsız kabul edip, ikinci olasılığı değiştirmemek
:check_mark: Doğru: İlk seçimden sonra kalan bilye sayısını ve renk sayısını güncelleyerek hesaplamak
:cross_mark: Neden Yanlış: Bu, toplam olay sayısını sabit tutar ve yanlış sonuç verir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuda başka bir örnek ister misin?

Bir kutuda 8 sarı, 5 kırmızı bilye vardır. Kutudan rastgele alınan iki bilyenin her ikisinin de kırmızı olma olasılığı kaçtır?

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Gerçek olasılığı hesapla (koşullu olasılık kullanarak)

Birinci seçim:

\frac{5}{13}

İkinci seçim (ilk bilye kırmızı ise):

\frac{4}{12}

İki olayın birlikte olma olasılığı:

\frac{5}{13}\cdot\frac{4}{12}
= \frac{20}{156}
= \frac{20\div 4}{156\div 4}
= \frac{5}{39}

Adım 2 — A Seçeneğini İncele

A şıkkı: $$\frac{2}{13}$$

\frac{2}{13}=\frac{2\cdot 3}{13\cdot 3}
=\frac{6}{39}
6\neq 5

Adım 3 — B Seçeneğini İncele

B şıkkı: $$\frac{3}{19}$$

\frac{3}{19}=\frac{3\cdot \,?}{19\cdot \,?}

(19 ile 39 ortak payda değildir; açıkça farklı bir kesirdir)

Adım 4 — C Seçeneğini İncele

C şıkkı: $$\frac{4}{29}$$

(29 ile 39 ortak payda değildir; farklı bir kesirdir)

Adım 5 — D Seçeneğini İncele

D şıkkı: $$\frac{5}{39}$$

(Bulduğumuz olasılık ile aynı kesirdir)

Adım 6 — E Seçeneğini İncele

E şıkkı: $$\frac{6}{43}$$

(43 ile 39 farklıdır; kesirler farklıdır)

Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması

:white_check_mark: A. \dfrac{2}{13} — YANLIŞ (eşdeğer hâli \dfrac{6}{39}, \dfrac{6}{39}\neq\dfrac{5}{39})

:cross_mark: B. \dfrac{3}{19} — YANLIŞ (farklı payda ve değer)

:cross_mark: C. \dfrac{4}{29} — YANLIŞ (farklı payda ve değer)

:white_check_mark: D. \dfrac{5}{39} — DOĞRU (hesaplanan değerle aynı)

:cross_mark: E. \dfrac{6}{43} — YANLIŞ (farklı payda ve değer)

Adım 8 — Son Doğrulama

İlk çekişte 5 kırmızı/13 toplam, ikinci çekişte 4 kırmızı/12 toplam kaldığı için bileşik olasılık \dfrac{5}{13}\cdot\dfrac{4}{12}=\dfrac{5}{39} olur; bu D şıkkıyla eşleşir.

:white_check_mark: CEVAP: D) \dfrac{5}{39}

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Koşullu Olasılık
  • Tanım: Bir olayın olasılığı diğer bir olayın gerçekleştiği bilindiğinde hesaplanması.
  • Bu problemde: İkinci bilyenin kırmızı olasılığı, ilk bilye kırmızı alındıktan sonra 4/12 olur.
  1. Bileşik Olasılık
  • Tanım: İki olayın aynı anda gerçekleşme olasılığı, genellikle P(A∩B)=P(A)·P(B|A) ile hesaplanır.
  • Bu problemde: P(her iki bilye kırmızı)=P(1. kırmızı)·P(2. kırmızı | 1. kırmızı).

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yanlış: İkinci çekişi aynı başlangıç koşullarında hesaplamak (ör. 5/13·5/13 almak).
Doğru: İkinci çekişte toplam ve kırmızı sayısı azalır; 4/12 kullanılmalı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Bana bu cevabı anlaşılır bir şekilde adım adım açıkla

Kutudan Rastgele Alınan İki Bilyenin Her İkisinin de Kırmızı Olma Olasılığı — Adım Adım Açıklama


Adım 1 — Toplam Bilye Sayısını ve Kırmızı Bilye Sayısını Belirle

  • Kutuda 8 sarı bilye var.
  • Kutuda 5 kırmızı bilye var.
  • Toplam bilye sayısı = 8 + 5 = 13

Adım 2 — İlk Bilyenin Kırmızı Olma Olasılığını Hesapla

Kutudan herhangi bir bilye çekiyorsun. İlk çekilen bilyenin kırmızı olma ihtimali:

P(\text{ilk kırmızı}) = \frac{5}{13}

Çünkü toplam 13 bilye içinden 5 tanesi kırmızı.


Adım 3 — İkinci Bilyenin Kırmızı Olma Olasılığını Hesapla

İlk çektiğin bilye kırmızı çıktı. Şimdi kutudaki toplam bilye sayısı bir azaldı:

  • Kırmızı bilye sayısı: 5 - 1 = 4
  • Toplam bilye sayısı: 13 - 1 = 12

İkinci çekilen bilyenin kırmızı olma olasılığı:

P(\text{ikinci kırmızı | ilk kırmızı}) = \frac{4}{12}

Adım 4 — İki Bilyenin de Kırmızı Olma Olasılığını Bul

İki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı (ilk ve ikinci bilye kırmızı olması):

P = P(\text{ilk kırmızı}) \times P(\text{ikinci kırmızı | ilk kırmızı})

Yerine koyarsak:

P = \frac{5}{13} \times \frac{4}{12} = \frac{20}{156}

Bu kesri sadeleştirirsek:

\frac{20 \div 4}{156 \div 4} = \frac{5}{39}

Sonuç:

Kutudan rastgele alınan iki bilyenin ikisinin de kırmızı olma olasılığı:

\boxed{\frac{5}{39}}

Özet:

Adım İşlem Sonuç
1 Toplam bilye sayısı 13
2 İlk kırmızı bilye çekme \frac{5}{13}
3 İkinci kırmızı bilye çekme \frac{4}{12}
4 İki kırmızı bilye olasılığı \frac{5}{39}

:light_bulb: Not: İkinci bilye çekildiğinde, kutudaki toplam bilye sayısı ve kırmızı bilye sayısı azaldığı için olasılık değişir. Bu nedenle ikinci çekişte durum güncellenmelidir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?