Bir kez gönül yıktın ise
Bu kıldığin namaz değil
Yetmiş iki millet dahi
Elin yüzün yumaz değil
Bir gönülü yaptın ise setoy
Er eteğin tuttun ise ebi
Bir kez hayır ettin ise
Binde bir ise az değil
Yunus Emre’ye ait dizelerden aşağıdakilerden hangisi
Çikarıtabilir2
AY Insan, yaşamın anlamıinı bilinci ile kavrar.
B) Insan, kulluk görevlerini yaparak Tanri’nin rizasina erişir.
C) Insan, ölçülü bir yaşamı benimsediğipde mutluluğa ulaşır.
Dynsan, çevresindekilere karşı sorumlu bir varlıiktır.
E) lyi bir insan, başına gelenlere riza gösiérmeyi bilir.
Soru: Yunus Emre’ye ait dizelerden hangi sonuç çıkarılabilir?
Bu dizelerde insan kırmamak, gönül yapmak, iyilik etmek ve başkalarına zarar vermemek vurgulanır. Yunus Emre’nin anlayışına göre ibadet, sadece dış görünüşle değil; insan sevgisi ve ahlâkî davranışla anlam kazanır. Bu nedenle doğru çıkarım, insanın çevresindekilere karşı sorumlu bir varlık olduğudur.
Seçenek Analizi
A) İnsan, yaşamın anlamını bilinci ile kavrar.
Dizelerde doğrudan “bilinç” vurgusu yoktur.
Bu yüzden çıkarılamaz.
B) İnsan, kulluk görevlerini yaparak Tanrı’nın rızasına erişir.
Namazdan söz edilse de asıl vurgu, gönül kırmamak ve iyilik yapmak üzerinedir.
Bu seçenek tam karşılık değildir.
C) İnsan, ölçülü bir yaşamı benimsediğinde mutluluğa ulaşır.
Dizelerde ölçülülük ya da mutluluk teması yoktur.
Uygun değildir.
D) İnsan, çevresindekilere karşı sorumlu bir varlıktır.
“Bir kez gönül yıktın ise”, “Bir gönülü yaptın ise”, “Bir kez hayır ettin ise” dizeleri bunu destekler.
İnsan, sadece kendinden değil, başkalarının gönlünden de sorumludur.
Doğru seçenek budur.
E) İyi bir insan, başına gelenlere rıza göstermeyi bilir.
Dizelerde rıza kavramı geçmiyor.
Bu nedenle çıkarılamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: D) İnsan, çevresindekilere karşı sorumlu bir varlıktır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kısa Açıklama
Yunus Emre’nin bu dizelerinde, ibadetin ve iyiliğin özü insan gönlüne dokunmaktır. Birinin kalbini kırmak, sadece ahlâken değil, dinî bakımdan da olumsuz bir davranış olarak görülür.
Bu yüzden şiirin ana mesajı, insanın sosyal ve ahlâkî sorumluluğudur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Adım 1 — Dizelerin İçeriğini İnceleme
Dizelerde insanların kalplerini kırmamaları, iyi davranmaları, bir gönül yapmanın, hayır etmenin değerli olduğu vurgulanıyor. Dini ritüellerden çok, insan ilişkilerindeki iyilik ve ahlaki sorumluluk ön planda.
Adım 2 — Seçeneklerin Anlamlarını Karşılaştırma
A) Yaşamın anlamını bilmek → Dizelerde açıkça geçmiyor.
B) Kulluk görevleri → Namaz ve ibadet değil, gönül yapmaktan bahsediyor.
C) Ölçülü yaşam ve mutluluk → Böyle bir vurgu yok.
D) Çevresindekilere karşı sorumluluk → Dizeler tam da bunu işaret ediyor: gönül kırmamak, hayır etmek.
E) Rıza göstermek → Dizelerde belirtilmemiş.
Adım 3 — Doğru Seçeneği Belirleme
Dizeler, insanın sadece ibadetle değil, gönül kırmayarak, çevresindekilere karşı iyi ve sorumlu davranması gerektiğini anlatır. Bu nedenle D şıkkı doğru cevaptır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: D) İnsan, çevresindekilere karşı sorumlu bir varlıktır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İpucu: Yunus Emre’nin tasavvufi görüşlerinde insanın sosyal ve ahlaki sorumluluğu önemlidir; bu dizeler de bunu yansıtır.
Cevap: D) İnsan, çevresindekilere karşı sorumlu bir varlıktır.
Çözüm Adımları:
İpucu: Yunus Emre’nin tasavvufi görüşlerinde insanın sosyal ve ahlaki sorumluluğu önemlidir; bu dizeler de bunu yansıtır.