Ortaokul Matematik Doğru-Yanlış Etkinliği Çözüm Rehberi
KULLANILAN TEMEL KURALLAR:
- Köşegen: Çokgenlerde ardışık olmayan iki köşeyi birleştiren doğru parçasıdır.
- Karenin Alanı: Bir kenar uzunluğunun kendisiyle çarpımıdır (A = a \times a = a^2).
- Denk Kesirler: Sadeleştirildiğinde veya genişletildiğinde aynı değeri gösteren kesirlerdir.
- Ondalık Gösterim: Virgülden önceki kısım tam kısım, virgülden sonraki kısım ondalık kısım olarak adlandırılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI VE İFADE İNCELEMELERİ:
Adım 1 — 1. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Çokgenlerde ardışık köşeleri birleştiren doğru parçasına ‘köşegen’ denir.”
- Açıklama: Ardışık köşeleri birleştiren doğru parçasına kenar denir. Köşegen olması için ardışık olmayan köşelerin birleştirilmesi gerekir.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 2 — 2. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “3 \times 7 = 7 \times 3 eşitliği çarpma işleminin birleşme özelliğini temsil eder.”
- Açıklama: Çarpanların yer değiştirmesi sonucu değiştirmediği için bu eşitlik değişme özelliğini temsil eder. Birleşme özelliği ise en az üç sayı ile yapılan işlemlerle gösterilir.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 3 — 3. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Bir kenarı ‘a’ birim olan karenin alanı ‘a x a’ olarak ifade edilebilir.”
- Açıklama: Karenin alanı iki kenarının çarpımına eşittir. Kenar uzunluğu a ise alan a \times a = a^2 olur.
- Karar:
Doğru (D)
Adım 4 — 4. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Dikdörtgenin dört tane köşegeni vardır.”
- Açıklama: Dikdörtgen gibi dörtgenlerin yalnızca 2 tane köşegeni vardır.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 5 — 5. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Bir kesrin payının ve paydasının aynı sayı ile çarpılmasına ‘kesri genişletme’ denir.”
- Açıklama: Kesrin değerini değiştirmeden pay ve paydayı aynı sıfırdan farklı sayıyla çarpmak işlemi kesri genişletme tanımıdır.
- Karar:
Doğru (D)
Adım 6 — 6. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “\frac{9}{12} ve \frac{6}{8} denk kesirlerdir.”
- Açıklama:
- \frac{9}{12} kesrini 3 ile sadeleştirirsek: \frac{9 \div 3}{12 \div 3} = \frac{3}{4} elde edilir.
- \frac{6}{8} kesrini 2 ile sadeleştirirsek: \frac{6 \div 2}{8 \div 2} = \frac{3}{4} elde edilir.
- İki kesir de en yalın haliyle \frac{3}{4} değerine eşit olduğu için denktir.
- Karar:
Doğru (D)
Adım 7 — 7. İfadenin İncelenmesi
- İfade: ‘“12,07” ondalık gösteriminin okunuşu: "oniki tam onda yedi"dir.’
- Açıklama: Virgülden sonra iki basamak bulunduğu için okunuşu “on iki tam yüzde yedi” olmalıdır. “Onda yedi” olması için 12,7 yazılması gerekirdi.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 8 — 8. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Bir ondalık gösteriminin virgülden önceki kısmına ‘ondalık kısım’ denir.”
- Açıklama: Virgülden önceki kısma tam kısım, virgülden sonraki kısma ondalık kısım denir.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 9 — 9. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Çokgenler kenar sayılarına göre isimlendirilirler.”
- Açıklama: Çokgenler kenar (veya köşe) sayılarına göre adlandırılır (3 kenarlı ise üçgen, 4 kenarlı ise dörtgen, 5 kenarlı ise beşgen gibi).
- Karar:
Doğru (D)
Adım 10 — 10. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Dik açılı olan bir eşkenar üçgen çizilebilir.”
- Açıklama: Eşkenar üçgenlerin tüm iç açıları birbirine eşit ve 60^\circ’dir. Bir dik açı (90^\circ) içeremezler.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 11 — 11. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Ölçüsü 360^\circ olan açılara ‘doğru açı’ denir.”
- Açıklama: Ölçüsü 180^\circ olan açılara doğru açı, ölçüsü 360^\circ olan açılara tam açı denir.
- Karar:
Yanlış (Y)
Adım 12 — 12. İfadenin İncelenmesi
- İfade: “Aynı doğru üzerinde bulunan noktalara ‘doğrusal noktalar’ denir.”
- Açıklama: Aynı doğru üzerinde yer alan noktalar kümesine doğrusal noktalar adı verilir.
- Karar:
Doğru (D)
Cevap Özet Tablosu
| Madde No |
İfade Özeti |
Doğru (D) / Yanlış (Y) |
| 1 |
Ardışık köşeleri birleştiren doğru parçasına köşegen denir. |
Y |
| 2 |
3 \times 7 = 7 \times 3 eşitliği birleşme özelliğidir. |
Y |
| 3 |
Kenarı a olan karenin alanı a \times a’dır. |
D |
| 4 |
Dikdörtgenin 4 tane köşegeni vardır. |
Y |
| 5 |
Pay ve paydayı aynı sayıyla çarpmak kesri genişletmektir. |
D |
| 6 |
\frac{9}{12} ve \frac{6}{8} denk kesirlerdir. |
D |
| 7 |
12,07 okunuşu "on iki tam onda yedi"dir. |
Y |
| 8 |
Virgülden önceki kısma ondalık kısım denir. |
Y |
| 9 |
Çokgenler kenar sayılarına göre isimlendirilir. |
D |
| 10 |
Dik açılı eşkenar üçgen çizilebilir. |
Y |
| 11 |
Ölçüsü 360^\circ olan açıya doğru açı denir. |
Y |
| 12 |
Aynı doğru üzerindeki noktalara doğrusal noktalar denir. |
D |
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP ANAHTARI: 1-Y, 2-Y, 3-D, 4-Y, 5-D, 6-D, 7-Y, 8-Y, 9-D, 10-Y, 11-Y, 12-D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR VE SIK YAPILAN HATALAR:
Sık Yapılan Hatalar:
- Köşegen ile Kenar Karıştırma: Çokgende yan yana olan (ardışık) iki köşeyi birleştirirseniz kenar elde edersiniz; karşıdaki veya komşu olmayan köşeyi birleştirirseniz köşegen elde edersiniz.
- Birleşme ile Değişme Özelliğini Karıştırma: Sadece sayıların yeri değişiyorsa bu değişme özelliğidir. Sayıların parantezleme/gruplanma biçimi değişiyorsa bu birleşme özelliğidir.
- Ondalık Basamak Okuma: Virgülden sonra 1 basamak varsa onda, 2 basamak varsa yüzde, 3 basamak varsa binde diye okunur.
Bu konularda veya denk kesirlerin sadeleştirilmesi aşamasında takıldığın başka bir soru tarzı var mı, detaylandırmamı ister misin?