Bir hastanedeki iki hemşireden birisi 4 günde bir, diğeri 6 günde bir nöbet tutuyor

Bir hastanedeki iki hemşireden birisi 4 günde bir, diğeri 6 günde bir nöbet tutuyor. Bu iki hemşire birlikte ilk nöbetlerini çarşamba günü tuttuklarına göre bundan sonra birlikte hangi gün nöbet tutarlar?
A) Pazartesi
B) Salı
C) Çarşamba
D) Perşembe

Birlikte Tutulan Nöbet Gününün Hesaplanması

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Periyodik olarak tekrarlanan olayların bir sonraki karşılaşma süresini bulmak için En Küçük Ortak Kat (EKOK) kullanılır. Haftanın günleri 7 günde bir tekrar ettiği için geçen toplam gün sayısının 7’ye bölümünden kalan (mod işlemi) hesaplanır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Hemşirelerin Tekrar Birlikte Nöbet Tutacağı Gün Sayısının (EKOK) Bulunması
Birinci hemşire 4 günde bir, ikinci hemşire 6 günde bir nöbet tutmaktadır. Birlikte nöbet tutacakları gün sayısı, 4 ve 6 sayılarının en küçük ortak katıdır:

4 = 2^2
6 = 2 \times 3
\text{EKOK}(4, 6) = 2^2 \times 3 = 12\text{ gün}

İki hemşire her 12 günde bir birlikte nöbet tutarlar.

Adım 2 — Gün Hesabının Yapılması (Haftalık Periyot)
Bir hafta 7 gün olduğundan, 12 günün 7’ye göre kalanını buluruz:

12 \div 7 = 1 \text{ (bölüm)}, \text{ kalan } 5

Bu durum, ilk nöbet gününün üzerine 5 gün saymamız gerektiğini gösterir.

Adım 3 — Nöbet Gününün Belirlenmesi
İlk nöbet günü Çarşamba olduğuna göre 5 gün ileri sayalım:

    1. gün: Perşembe
    1. gün: Cuma
    1. gün: Cumartesi
    1. gün: Pazar
    1. gün: Pazartesi

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) Pazartesi (İki hemşire bundan sonraki ilk nöbetlerini 12 gün sonra, yani Pazartesi günü tutarlar.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. En Küçük Ortak Kat (EKOK)

  • Tanım: İki veya daha fazla doğal sayının ortak katlarının en küçüğüdür.
  • Bu problemde: Farklı aralıklarla nöbet tutan iki hemşirenin kaç gün sonra aynı anda nöbet tutacağını belirlemek için kullanılmıştır.

2. Modüler Aritmetik / Periyodik Tekrar

  • Tanım: Bir olayın belirli periyotlarla başa dönmesidir.
  • Bu problemde: Günler 7 günde bir başa döndüğü için 12 günün 7’ye bölümünden kalan bulunmuştur.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Günleri Çarparak 24 Gün Sonrasını Hesaplamak

  • Yanlış: 4 \times 6 = 24 gün sonra nöbet tutarlar demek.
  • Doğru: \text{EKOK}(4, 6) = 12 gün sonra nöbet tutarlar.
  • Neden yanlış: 24, iki sayının ortak bir katıdır ancak en küçük ortak katı değildir. Hemşireler 12. günde ilk kez bir araya gelirler.

:cross_mark: İlk Günü de Sayıma Dahil Etmek

  • Yanlış: Çarşamba gününü 1. gün sayarak 5 gün ilerlemek (Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi, Pazar).
  • Doğru: İlk nöbet tutulmuş olduğundan, geçen süre için Çarşamba’nın ertesi gününden itibaren saymaya başlamak.
  • Neden yanlış: Aradan 12 gün geçmesi demek, mevcut günün üzerine 12 gün eklenmesi demektir.

Bu tip periyodik problem sorularını daha iyi pekiştirmek için 3 kişinin nöbet tuttuğu benzer bir soru çözmemi ister misin?