Bir göpmen kugun göç rotası hakkında aşağıdakiler
biliniyor:
y
Bu kuş sirasryla haziran- ağustos aylarını
Avusturya’daki A konurnunda, ekim ayını
•
Türkiye’deki B konumunda ve aralık şubat
aylarını ise Çad’daki C konumunda geçirdikten
sonra geldiği yoldan geri dönerek aynı sürelerde
yolculuk edip aynı sürelerde konaklayarak göç
rotasından sapmadan hayatına devam ediyor.
Bir gözlemci, bu kuşu 3 defa gözlemlemis ve
ikinci gözlemini 2020 yılınn ekim ayında
TOrkiye de gerçekleştirmiştir. Bu gözlernci; birinci
üçüncü gözlemini ise ikinci gözleminden 19 ay
sonra gerçekleştirmiştir.
Buna göre bu gözlemcinin birinci ve üçüncü
gözlemlerinin tarihi ile yapıldığı konum
aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak
verilmiştir?
Birinci Gözlem
Şubat 2019/
B Konumu
Haziran 2019 /
A Konumu
C Konumu
Şubat 2020/
Üçüncü Gözlem
Mayis 2022 /
Mayıs 2022 /
B-C Konumu
A-B Konumu
Nisan 2021/
Mart 2022
A)
B)
C)
D)
E)
Göçmen Kuşun Göç Rotası ve Gözlem Tarihleri Hesabı
Kullanılan Mantık / Periyot:
Bir takvim yılı 12 aydır. Kuşun gidiş ve dönüş hareketlerinin toplam süresi hesaplanarak göç döngüsünün periyodu (12 ay) belirlenir ve geçmiş/gelecek tarihlerdeki konumlar bu periyoda göre tespit edilir.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Kuşun 1 Yıllık (12 Aylık) Göç Takviminin Çıkarılması
Kuşun gidiş ve dönüş rotasındaki konaklama ile yolculuk sürelerini inceleyelim:
- Haziran - Ağustos (3 ay): Avusturya (A Konumu)
- Eylül (1 ay): A’dan B’ye gidiş yolculuğu (A-B Yolu)
- Ekim (1 ay): Türkiye (B Konumu)
- Kasım (1 ay): B’den C’ye gidiş yolculuğu (B-C Yolu)
- Aralık - Şubat (3 ay): Çad (C Konumu)
- Mart (1 ay): C’den B’ye dönüş yolculuğu (B-C Yolu)
- Nisan (1 ay): Türkiye (B Konumu - Dönüş konaklaması)
- Mayıs (1 ay): B’den A’ya dönüş yolculuğu (A-B Yolu)
Toplam periyot: 3 + 1 + 1 + 1 + 3 + 1 + 1 + 1 = 12 aydır. Kuş her yıl aynı aylarda aynı konumlarda veya yollarda bulunmaktadır.
Adım 2 — Birinci Gözlemin Tarihi ve Konumunun Bulunması
- İkinci gözlem tarihi: Ekim 2020 (B Konumu)
- Birinci gözlem, ikinci gözlemden 20 ay öncedir.
- 20 \text{ ay} = 12 \text{ ay } (1 \text{ yıl}) + 8 \text{ ay}
- Ekim 2020’den 12 ay (1 yıl) geriye gidilirse: Ekim 2019
- Ekim 2019’dan 8 ay daha geriye gidilirse: Şubat 2019 tarihi elde edilir.
- Kuş Şubat ayında C konumunda (Aralık-Şubat dönemi) kalmaktadır.
- 1. Gözlem: Şubat 2019 / C Konumu
Adım 3 — Üçüncü Gözlemin Tarihi ve Konumunun Bulunması
- İkinci gözlem tarihi: Ekim 2020
- Üçüncü gözlem, ikinci gözlemden 19 ay sonradır.
- 19 \text{ ay} = 12 \text{ ay } (1 \text{ yıl}) + 7 \text{ ay}
- Ekim 2020’ye 12 ay (1 yıl) eklenirse: Ekim 2021
- Ekim 2021’e 7 ay daha eklenirse: Mayıs 2022 tarihi elde edilir.
- Kuş Mayıs ayında B’den A’ya doğru dönüş yolculuğundadır. Bu nedenle A-B Konumunda bulunur.
- 3. Gözlem: Mayıs 2022 / A-B Konumu
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C şıkkı (Şubat 2019 / C Konumu — Mayıs 2022 / A-B Konumu)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Periyodik Takvim Problemleri
- Tanım: Belirli zaman aralıklarıyla kendisini tekrar eden döngüsel durumlar.
- Bu problemde: Kuşun gidiş ve dönüş sürelerinin toplamı tam 12 ay (1 yıl) sürdüğü için her yılın aynı ayında kuş aynı konumda veya rotada yer alır.
Sık Yapılan Hatalar:
Dönüş Sürelerini İhmal Etmek
- Yanlış: Dönüş yolculuğunu ve dönüşteki konaklamayı hesaba katmayıp döngüyü 8 veya 9 ay sanmak.
- Doğru: Kuş geldiği yoldan aynı sürelerle geri döndüğü için dönüşteki B konaklaması (Nisan) ve yolculuk süreleri (Mart ve Mayıs) periyoda dahil edilmelidir.
- Neden yanlış: Dönüş adımları atlandığında aylara karşılık gelen konumlar hatalı çıkar.
Bu periyodik zaman problemini pekiştirmek için benzer bir takvim/döngü sorusu çözmemi ister misin?