Bir düzgün altıgenin köşelerine birbirinden farklı olmak üzere saat yönünde sırasıyla 20, A, B, C, D ve 21 sayıları yazılmıştır.
Komşu köşelerdeki sayılar aralarında asaldır. Karşılıklı köşelerdeki sayılar (20 ile C, 21 ile B ve A ile D) ise aralarında asal değildir.
Buna göre, A, B, C ve D sayılarının toplamı en az kaçtır?
A) 30
B) 35
C) 39
D) 41
Düzgün Altıgende Aralarında Asal Sayılar ve Çarpanlar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki pozitif tam sayının 1’den başka ortak pozitif böleni yoksa bu sayılar aralarında asaldır (\text{EBOB} = 1). Karşılıklı köşelerin aralarında asal olmaması ise ortak en az bir asal çarpana sahip oldukları (\text{EBOB} > 1) anlamına gelir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — A ve D Sayılarının Ortak Asal Çarpanını Belirleme
Altıgenin köşelerindeki sayılar saat yönünde sırasıyla 20, A, B, C, D, 21 olarak dizilmiştir. Komşu sayılar aralarında asal olduğundan:
- A, 20 ile komşudur: 20 = 2^2 \cdot 5 olduğundan A sayısı 2 ve 5’e bölünemez.
- D, 21 ile komşudur: 21 = 3 \cdot 7 olduğundan D sayısı 3 ve 7’ye bölünemez.
A ile D karşılıklı olup aralarında asal olmadığından ortak bir asal çarpana (p) sahip olmalıdırlar. p asal sayısı 2, 3, 5 ve 7 olamayacağından seçilebilecek en küçük asal sayı p = 11 olur.
Adım 2 — A ve D Değerlerinin Hesaplanması
Sayılar birbirinden farklı olduğundan biri 11, diğeri 11’in bir katı olmalıdır:
- A sayısı 2’ye bölünemeyeceği için 22 olamaz; bu durumda en az A = 11 olur.
- D sayısı 11’in bir katı olmalıdır. 3 ve 7’ye bölünemeyen en küçük kat D = 22 (11 \cdot 2) olur.
Adım 3 — C ve B Sayılarının Belirlenmesi
- C sayısı: 20 ile karşılıklı olduğundan 2 veya 5 çarpanını içermelidir. Ancak komşusu olan D = 22 ile aralarında asal olması gerektiğinden 2’ye bölünemez. Dolayısıyla C en az 5’in katı olmalıdır:
- B sayısı: 21 ile karşılıklı olduğundan 3 veya 7 çarpanını içermelidir. Komşuları A = 11 ve C = 5 ile aralarında asal olacak en küçük değer:
Adım 4 — Toplamın Hesaplanması
Elde edilen tüm değerler birbirinden farklıdır ve tüm komşuluk/karşılıklılık koşullarını sağlar:
CEVAP: D) 41 (A+B+C+D = 41)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: C sayısını en küçük yapmak için doğrudan 2 seçmek yaygın bir çeldiricidir; ancak C, D = 22 ile komşu olduğundan çift sayı seçilemez (\text{EBOB}(2, 22) = 2 \neq 1). Bu nedenle C mecburen en az 5 olmalıdır.
