Bir durumu etkili ve kısa biçimde ifade eden
sözlere “deyim” denir. Türkçe, deyimler açı-
sindan zengin bir dildir. Günlük hayatta sık
kullandığımız sözcüklerle ilgili birçok de-
yim vardır. “Diz” sözcüğü bunlardan biridir.
()) “Baş eğmek, boyun eğmek” anlamında
dize gelmek", (1) “pişmanlık duymak” an-
lamında “dizlerini dövmek”, (11) “korkudan
ayakta duramayacak duruma gelmek” anla-
-s minda “dizlerinin bağI çÖzülmek”, (IV) “dizle-
rinde derman, güç kalmamak” anlaminda “diz
Çökmek” deyimleri Türkçenin yaygın kullanı-
lan deyimleri arasındadır.
5
Bu metindeki numaralanmiş bölümlerin
hangisinde verilen deyim yanlış açıklan-
A) I
miştır?
B) I|
C) III
D) IV
Deyimlerin Anlam Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği (I): “Dize gelmek” deyimi; birinin üstünlüğünü kabul etmek, boyun eğmek, teslim olmak veya baş eğmek anlamlarında kullanılır. Açıklama doğrudur.
- B Seçeneği (II): “Dizlerini dövmek” deyimi; yapılan bir işten, kaçırılan bir fırsattan ötürü çok büyük bir pişmanlık ve üzüntü duymak anlamına gelir. Açıklama doğrudur.
- C Seçeneği (III): “Dizlerinin bağı çözülmek” deyimi; büyük bir korku, heyecan veya yorgunluk sebebiyle ayakta duramayacak hâle gelmek, bacaklarında takat kalmamak durumunu ifade eder. Açıklama doğrudur.
- D Seçeneği (IV): “Diz çökmek” deyimi; mecaz olarak “teslim olmak, boyun eğmek, buyruk altına girmek” anlamındadır. Metinde belirtilen “dizlerinde derman, güç kalmamak” durumu bu deyimin anlamı değil, doğrudan “dizinde derman kalmamak” deyiminin karşılığıdır. Dolayısıyla IV numaralı deyim yanlış açıklanmıştır.
Sonuç ve Doğrulama:
(IV) numaralı öncülde “diz çökmek” deyimine mecazi anlamı olan “boyun eğmek, teslim olmak” yerine yanlış bir fiziksel güç kaybı anlamı yüklenmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Deyimlerin mecaz anlamları ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?