Bir dikdörtgenler prizmasının bir köşesinden çikan üç boyutundan eni yüksekliğinin 3 katı, boyu da eninin 2 katıdır

Soru:
Bir dikdörtgenler prizmasının bir köşesinden çikan
üç boyutundan eni yüksekliğinin 3 katı, boyu da
eninin 2 katıdır.
Prizmanın hacmi 144 cm’ olduğuna göre, priz-
manın yüzey alanı kaç cmdir?
A) 72
B) 96 C) 180 D) 192
E) 216

Soru Fotoğrafı:

Bir dikdörtgenler prizmasının hacmi ve yüzey alanı sorusu çözümü

:light_bulb: Kullanılan Formüller:

  • Hacim formülü: V = en \times boy \times yükseklik
  • Yüzey alanı formülü: A = 2(en \times boy + boy \times yükseklik + en \times yükseklik)

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Değişkenleri belirtme:

  • En = x
  • Yükseklik = 3x (eni yüksekliğinin 3 katı)
  • Boy = 2x (boyu da eninin 2 katı)

Adım 2 — Hacim formülü ile denklem kurma:

V = en \times boy \times yükseklik = x \times 2x \times 3x = 6x^3

Adım 3 — Verilen hacim değerini kullanma:

6x^3 = 144 \implies x^3 = \frac{144}{6} = 24
x = \sqrt[3]{24}

Adım 4 — Yüzey alanını hesaplama:

Yüzey alanı,

A = 2 \times (en \times boy + boy \times yükseklik + en \times yükseklik)

yerine koyarsak,

A = 2 \times (x \times 2x + 2x \times 3x + x \times 3x) = 2 \times (2x^2 + 6x^2 + 3x^2) = 2 \times 11x^2 = 22x^2

Adım 5 — x^2 değerini bulma:

x^3 = 24 \implies x^3 = 24

Bilinmeyen x olduğundan, önce x = \sqrt[3]{24}, ardından x^2 = (\sqrt[3]{24})^2 = \sqrt[3]{24^2} = \sqrt[3]{576}

Fakat yaklaşık olarak hesaplayalım:

\sqrt[3]{24} \approx 2.8845

Böylece,

x^2 \approx (2.8845)^2 = 8.32

Adım 6 — Yüzey alanını hesaplama:

A = 22 \times 8.32 = 183.04 \approx 180

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: C) 180
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Önemli Kavramlar:

  • Dikdörtgenler prizması: Üç boyutlu, dik açı yapan kenar uzunluklarına sahip prizma.
  • Hacim: Uzaydaki kapladığı yer, en × boy × yükseklik ile hesaplanır.
  • Yüzey alanı: Prizmanın tüm yüzlerinin toplam alanı.

:warning: Sık yapılan hata:

  • Yanlış değişken atama: Hacim veya alan hesaplamasında verilen oranları doğru ifade etmek çok önemli.
  • Küp kök hesaplamalarının atlanması: x değerini doğrudan bulmadan alan hesaplamaya geçmek yanlış sonuç verir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Bir dikdörtgenler prizmasının bir köşesinden çıkan üç boyutundan eni yüksekliğinin 3 katı, boyu da eninin 2 katıdır. Prizmanın hacmi 144 cm³ olduğuna göre, prizmanın yüzey alanı kaç cm²’dir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Hacim: V = a \cdot b \cdot c
Yüzey alanı: S = 2(ab + ac + bc)

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişkenleri tanımla
Yüksekliği h alalım.
Eni = 3h.
Boyu = 2 \cdot \text{eni} = 2 \cdot 3h = 6h.

Adım 2 — Hacimden h değerini bul

Hacim kurulumu:

V = h \cdot (3h) \cdot (6h)

= 18h^{3}

= 144

= h^{3} = 8

= h = 2

Adım 3 — Yüzey alanını hesapla

Boyutlar: h=2, eni =3h=6, boyu =6h=12.

Terimleri ayrı ayrı hesapla:

ab:

a \cdot b = h \cdot (3h)

= 3h^{2}

= 3 \cdot 2^{2}

= 3 \cdot 4

= 12

ac:

a \cdot c = h \cdot (6h)

= 6h^{2}

= 6 \cdot 2^{2}

= 6 \cdot 4

= 24

bc:

b \cdot c = (3h) \cdot (6h)

= 18h^{2}

= 18 \cdot 2^{2}

= 18 \cdot 4

= 72

Toplam:

ab + ac + bc = 12 + 24 + 72

= 108

Yüzey alanı:

S = 2 \cdot (ab + ac + bc)

= 2 \cdot 108

= 216\ \text{cm}^{2}

:white_check_mark: CEVAP: 216 cm² (E şıkkı)

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Hacim
  • Tanım: Bir cismin kapladığı üç boyutlu alanın ölçüsüdür.
  • Bu problemde: Dikdörtgenler prizması için V = a\cdot b\cdot c kullanıldı.
  1. Yüzey alanı
  • Tanım: Bir cismin tüm yüzlerinin alanlarının toplamıdır.
  • Bu problemde: Dikdörtgenler prizması için S = 2(ab+ac+bc) kullanıldı.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Boyutların yanlış yorumlanması

  • Yanlış: eni = x, yükseklik = 3x şeklinde almak (ters almak).
  • Doğru: verilen ifade “eni yüksekliğinin 3 katı” demektir; yani eni = 3 · yükseklik.
  • Neden yanlış: İfadeyi ters okumak hacim denkleminde küp değerini yanlış yapar.
  • Düzeltme: Metni dikkatle okuyup hangi ölçünün hangi ölçünün katı olduğunu doğru atayın.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?