Bir dağın sesi olabilir mi (Yillar önce tirmandıiğım
Ağrı Daği’nın hala kulaklarımda yankılanan sesleri
vardı. Mesela rüzgårın uğultusu, buzullarin çatırtisı)
kartalların çığlikları hiç çıkmaz aklımdan, O zamanlar
her birini dikkatle dinler (,) günlüğüme notlar alırdım.
Şimdi ise şehrin gürültüsü kaplamiş her yanı. Ben de o
kalabalık sokaklarda yürürken içimden fisildıyorum ()
Dağların sessizliği, geri gel" ()
Bu parçada parantezle belirtilen yerlere, sirasiyla
aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri
getirilmelidir?
Á()OOG) 0)10()0
B) (?) () () ()1
DTR) G) (O.()O1)000
k
Noktalama İşaretleri Sorusu
Çözüm Adımları:
1. Adım — Birinci Boşluk: “Bir dağın sesi olabilir mi” cümlesi soru anlamı taşımaktadır, bu nedenle sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.
2. Adım — İkinci Boşluk: “Mesela rüzgârın uğultusu, buzulların çatırtısı” ifadesinden sonra “kartalların çığlıkları” gelmektedir. Burada eş görevli sözcükler sıralandığı için araya virgül (,) getirilmelidir.
3. Adım — Üçüncü Boşluk: “fısıldıyorum” kelimesinden sonra bir alıntı cümle gelmektedir. Alıntı cümlelerden önce iki nokta (
kullanılır.
4. Adım — Dördüncü Boşluk: “Dağların sessizliği, geri gel” cümlesi bir seslenme veya emir içerdiği için sonuna ünlem (!) getirilmelidir.
5. Adım — Seçenek Karşılaştırması
- (?) - (,) - ( - (!) sıralamasını takip ettiğimizde:
- A) (?) (
(,) ( (!) — 
Yanlış - B) (?) (,) (,) ( (!) — Yanlış
- C) (?) (,) ( ( (!) — Yanlış
- D) (?) (,) (,) ( (.) — Yanlış
- E) (?) (,) (,) ( (!) —
Doğru (Sıralama: Soru işareti, virgül, iki nokta, ünlem)
- A) (?) (
6. Adım — Son Doğrulama
Cümleleri yerine koyduğumuzda: “Bir dağın sesi olabilir mi? … rüzgârın uğultusu, buzulların çatırtısı, kartalların çığlıkları… fısıldıyorum: ‘Dağların sessizliği, geri gel!’” şeklinde anlamlı ve kurallı bir yapı oluşmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: E
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Soru İşareti (?)
- Tanım: Soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonuna konur.
- Bu problemde: İlk cümle bir soru cümlesi olduğu için kullanıldı.
2. Virgül (,)
- Tanım: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarının arasına konur.
- Bu problemde: Doğa sesleri sıralanırken kullanıldı.
3. İki Nokta (
- Tanım: Kendisinden sonra alıntı cümle yapılacak yerlerde kullanılır.
- Bu problemde: “fısıldıyorum” ifadesinden sonra aktarılacak sözü belirtmek için kullanıldı.
4. Ünlem İşareti (!)
- Tanım: Seslenme, hitap ve uyarı bildiren kelimelerden sonra kullanılır.
- Bu problemde: “geri gel” ifadesi bir emir/hitap içerdiği için kullanıldı.
Sık Yapılan Hatalar:
İki Nokta Yerine Virgül Koymak
- Yanlış: …fısıldıyorum, “Dağların…”
- Doğru: …fısıldıyorum: “Dağların…”
- Neden yanlış: Alıntı cümlelerden önce virgül değil, iki nokta kullanılır.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir noktalama sorusu çözmemi ister misin?