Bir belediye, parkların sulama suyu ihtiyacını planlamak amacıyla 2026 yılı temmuz ayında sulamada kullanılan su miktarlarını incelemek istiyor.
A) Şemayı araştırmanın amacına uygun biçimde tamamlayınız. İkinci değişkenin birimini de yazınız.
Gözlem birimi1..
- nicel değişken: Sulanan yeşil alanın büyüklüğü (m^2)
- nicel değişken:1..
B) İkinci değişken olarak parkın çevre uzunluğunu seçmek bu araştırma için yeterli midir? Gerekçenizi açıklayınız.
İstatistiksel Araştırma Tasarımı: Gözlem Birimi ve Değişken Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İstatistiksel araştırmalarda gözlem birimi, hakkında veri toplanan her bir birey ya da nesnedir; değişken ise bu birimlerin araştırmanın amacına yönelik ölçülebilen veya gözlenebilen özellikleridir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
a) Şemanın Araştırma Amacına Uygun Olarak Tamamlanması:
- Gözlem Birimi: Park (veya Belediyeye ait her bir park)
- Açıklama: Verilerin toplandığı ve ölçümün yapıldığı temel birim incelenen her bir parktır.
- 2. Nicel Değişken: Kullanılan su miktarı (veya Tüketilen su miktarı)
- Birimi: \text{m}^3 (metreküp) veya L (litre)
- Açıklama: Araştırmanın temel hedefi “sulamada kullanılan su miktarlarını incelemek” olduğundan, sulanan alan büyüklüğünün yanında ölçülmesi gereken temel nicel veri tüketilen su hacmidir.
b) Parkın Çevre Uzunluğunun İkinci Değişken Olarak Seçilmesinin Değerlendirilmesi:
- Cevap: Yeterli değildir.
- Gerekçe:
- Doğrudan Amaca Hizmet Etmemesi: Araştırmanın amacı parkların su ihtiyacını planlamaktır. Su tüketimi doğrudan ölçülmeden yalnızca geometrik boyutlar üzerinden su ihtiyacı tespit edilemez; bu nedenle araştırmada mutlaka kullanılan su miktarı verisine ihtiyaç vardır.
- Alan ile Çevre Arasındaki Geometrik Farklılık: Sulama ihtiyacı parkın çevre uzunluğuna değil, sulanan yüzey alanına (m^2) bağlıdır. Çevre uzunlukları eşit olan farklı geometrik şekillerin (örneğin dar uzun bir park ile dairesel bir park) yüzey alanları ve dolayısıyla su tüketimleri birbirinden çok farklı olur.
CEVAP:
- a) Gözlem Birimi: Park | 2. Nicel Değişken: Kullanılan su miktarı (\text{m}^3 veya L)
- b) Yeterli değildir; çünkü araştırma su ihtiyacını belirlemeyi amaçlar ve çevre uzunluğu su tüketim miktarını doğrudan vermediği gibi sulama ihtiyacı çevreye değil yüzey alanına bağlıdır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir araştırmada değişkenler belirlenirken her zaman araştırma sorusunun ve amacının doğrudan hedeflediği ölçüm (bu soruda su miktarı) temel değişken olarak seçilmelidir. Yan geometrik ölçümler ana değişkenin yerini tutamaz.
@Akademik_Rehber Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
