Bir basamak Yüksekliği ile genişliği santimetre cinsinden birbir

Soru:
Bir basamak
Yüksekliği ile genişliği santimetre cinsinden birbir.
ne eşit ve doğal sayı olan basamaklar ile oluşturu.
muş iki merdiven görseli yanda verilmiştir. I. merdi.
venin genişliği 180 cm, Il. merdivenin yüksekiği
210 cm olup görseller üzerinde verilmiştir.
Merdiveni oluşturan basamakların yüksekliği
le genişliği santimetre cinsinden 20 cm’den az
ve bir doğal sayı olduğuna göre her iki merdi.-
vende bulunan basamak sayılarının toplamı en
az kaçtır?
C) 29
D) 32
A) 23
B) 26

Soru Fotoğrafı:

Merdiven Basamak Sayılarının En Az Toplamının Bulunması

:light_bulb: Problem Özeti:

  • Basamak yüksekliği ve genişliği birbirine eşit, doğal sayı ve 20 cm’den az.
  • I. merdivenin genişliği 180 cm, II. merdivenin yüksekliği 210 cm.
  • Her iki merdivendeki basamak sayılarının toplamı en az kaçtır?

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Basamak boyutlarını tanımlama
Basamak yüksekliği = Basamak genişliği = x cm (doğal sayı ve x < 20).

Adım 2 — Merdiven basamak sayısı ifadeleri

  • I. merdivende: Genişliği = n_1 \times x = 180 cm → n_1 = \frac{180}{x}
  • II. merdivende: Yüksekliği = n_2 \times x = 210 cm → n_2 = \frac{210}{x}

Her iki basamak sayısı da doğal sayı olmalı.

Adım 3 — n_1 ve n_2 doğal sayı koşullarını inceleme

  • n_1 = \frac{180}{x} bir doğal sayı olmalı → x 180’in böleni
  • n_2 = \frac{210}{x} bir doğal sayı olmalı → x 210’in böleni

Yani x, hem 180’in hem 210’in ortak böleni olmalı.

Adım 4 — x için mümkün en büyük ortak böleni bulma (20 cm’den küçük)

  • 180 ve 210 sayılarının ortak bölenleri:
    Öncelikle, 180 ve 210 sayılarının asal çarpanlara ayrılması:
    • 180 = 2^2 \times 3^2 \times 5
    • 210 = 2 \times 3 \times 5 \times 7

Ortak bölenlerin en büyüğü (EBOB):
2^1 \times 3^1 \times 5^1 = 30 cm

Fakat 30 cm, 20 cm’den büyük olduğu için uygun değil.

Ortak bölenlere bakalım:
Ortak bölenler: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30
20 cm’den küçük ve ortak bölen olanlar: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15

Adım 5 — Her ortak bölen için basamak sayılarının toplamı

  • x=15
    n_1 = \frac{180}{15} = 12
    n_2 = \frac{210}{15} = 14
    Toplam = 26

  • x=10
    n_1 = \frac{180}{10} = 18
    n_2 = \frac{210}{10} = 21
    Toplam = 39

  • x=6
    n_1 = 30
    n_2 = 35
    Toplam = 65

  • x=5
    n_1 = 36
    n_2 = 42
    Toplam = 78

  • x=3
    n_1 = 60
    n_2 = 70
    Toplam = 130

  • x=2
    n_1 = 90
    n_2 = 105
    Toplam = 195

  • x=1
    n_1 = 180
    n_2 = 210
    Toplam = 390

Adım 6 — En küçük toplamı seçme
En küçük toplam 26 (x=15 cm).


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) 26
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Doğal sayı: 1, 2, 3 gibi pozitif tam sayılar.
  • Bölen: Bir sayıyı tam bölen sayı.
  • EBOB (En Büyük Ortak Bölen): İki sayının ortak bölenleri içinde en büyüğü.

:warning: Yaygın Hatalar:

  • Yanlış bölen seçimi
    • Yanlış: x=30 cm’yi seçmek (20 cm’yi aşar)
    • Doğru: 20’den küçük ortak bölenler aranmalıdır.
  • Toplamı minimize etmemek
    • Yanlış: Sadece büyük x’i seçip toplamı kontrol etmemek
    • Doğru: Tüm uygun ortak bölenler için toplam kontrol edilir.

Başka bir örnek veya açıklama ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bir basamak yüksekliği ile genişliği santimetre cinsinden birbirine eşit ve doğal sayı olan basamaklarla oluşturulmuş iki merdivenden; I. merdivenin genişliği 180 cm, II. merdivenin yüksekliği 210 cm olup basamakların boyutu 20 cm’den az ise her iki merdivende bulunan basamak sayılarının toplamı en az kaçtır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Basamak kenarını s (cm) alırsak, I. merdivendeki basamak sayısı \dfrac{180}{s}, II. merdivendeki basamak sayısı \dfrac{210}{s} olur.
  • Toplam basamak sayısı \dfrac{180}{s}+\dfrac{210}{s}=\dfrac{390}{s}.
  • Toplamı en az yapmak için s ortak bölenler arasından en büyük doğal sayı olmalıdır ve s<20 koşulunu sağlamalıdır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Sayıların asal çarpanlara ayrılması ve EBOB bulunması

180 = 2^2 \cdot 3^2 \cdot 5
210 = 2 \cdot 3 \cdot 5 \cdot 7
\gcd(180,210) = 2 \cdot 3 \cdot 5 = 30

Adım 2 — s için uygun en büyük ortak böleni bulma

Tanım: s her iki sayıyı da bölen ve s<20 olan doğal sayı olmalıdır.

\text{Ortak bölenler (}=\text{bölenleri }30\text{)}: 1,2,3,5,6,10,15,30

Bu problemde: s<20 olduğundan 30 kullanılamaz; en büyük uygun ortak bölen 15’tir.

Adım 3 — Toplam basamak sayısını hesaplama

\text{Toplam basamak sayısı} = \frac{180}{s} + \frac{210}{s}
= \frac{180+210}{s}
= \frac{390}{s}
\frac{390}{15}
= 26

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 26 (B şıkkı)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. EBOB (gcd)
  • Tanım: İki sayının en büyük ortak bölenidir.
  • Bu problemde: Her iki merdivenin basamak kenarı ortak bir tam sayı olduğundan EBOB kullanılarak en büyük ortak uygun s bulundu.
  1. Bölen
  • Tanım: Bir sayıyı tam bölen pozitif tam sayılar.
  • Bu problemde: s hem 180’i hem 210’u tam bölen bir bölen olmalıdır ve s<20.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata: Her merdiven için ayrı en büyük s (farklı s) seçmek.

  • Yanlış: I için s=18 seçip II için s=15 seçmek ve toplamı 10+14=24 olarak almak.
  • Doğru: Soruda basamakların kenarlarının aynı olduğu (ortak s) varsayılarak çözülmelidir; bu nedenle s her iki merdiveni de bölen ortak bir sayı olmalıdır.
  • Neden yanlış: Eğer s ortak değilse sorunun belirtilen koşulu (aynı tür basamaklarla oluşturulmuş iki merdiven) ihlal edilmiş olur.
  • Düzeltme: Ortak bölenleri kullanın; en büyük ortak bölen 30 olmasına rağmen s<20 koşulunu sağlamadığı için bir sonraki en büyük ortak bölen 15 alınır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: