Gidiş-Dönüş Sorusu: Araç Gidiş ve Dönüş Süresi Problemi
Önemli Noktalar
- Gidiş hızı 70 km/s, dönüş hızı 50 km/s olarak verilmiştir.
- Toplam gidiş-dönüş süresi 12 saattir.
- Amaç, A ile B arasındaki mesafeyi bulmaktır.
- Gidiş-dönüş süresi toplam yolculuk süresine (toplam zaman) eşittir.
Bir aracın A’dan B’ye 70 km/s hızla gittiği ve geri dönüşte 50 km/s hızla geldiği bir senaryoda, toplam yolculuk süresi 12 saat olduğuna göre, A ile B arasındaki mesafeyi hesaplamak için şu formül kullanılır:
Burada mesafe x km olsun. Denklemi yazalım:
Ortak payda bulalım:
Sonuç:
A ile B arasındaki mesafe 350 km’dir.
Doğru cevap: C) 350
Özet Tablo
| Element | Detay |
|---|---|
| Gidiş hızı | 70 km/s |
| Dönüş hızı | 50 km/s |
| Toplam süre | 12 saat |
| Mesafe | 350 km |
| Formül | x/70 + x/50 = 12 |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden iki hızın paydaları farklı?
Hızlar farklı olduğunda gidiş ve dönüş süresi ayrı ayrı hesaplanır, bu yüzden paydaları farklıdır.
2. Ortalama hız nasıl hesaplanır?
Toplam mesafe / toplam süre = \frac{2x}{12} = \frac{700}{12} \approx 58.33 km/s.
3. Eğer mesafe bilinseydi süre nasıl bulunurdu?
Süre = Mesafe / Hız olarak her yol için ayrı hesaplanıp toplandıktan sonra toplam süre bulunurdu.
Sonraki Adımlar
Bu tür “gidiş-dönüş” problemlerinde hız ve zaman ilişkisini farklı örneklerle pekiştirmek ister misiniz? Size benzer çözümlü sorular ve hızlı formül hatırlatıcıları verebilirim.
Bir araç A’dan B’ye 70 km/s hızla gidip 50 km/s hızla geri dönüyor. Gidiş–dönüş 12 saat sürdüğüne göre, A ile B arası kaç km’dir?
- Gidiş ve dönüş mesafeleri eşittir (d).
- Toplam süre t_{\text{toplam}} = 12 saat.
- Gidiş süresi t_1 = \dfrac{d}{70}, dönüş süresi t_2 = \dfrac{d}{50}.
Cevap: 350 km
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Gidiş zamanı:t_1 = \frac{d}{70}
- Dönüş zamanı:t_2 = \frac{d}{50}
- Toplam süre denklemi:t_1 + t_2 = 12 \quad\Longrightarrow\quad \frac{d}{70} + \frac{d}{50} = 12
- Parantez içini toplamak için payda eşitleyelim:
$$\frac{d}{70} + \frac{d}{50} = d!\left(\frac{1}{70} + \frac{1}{50}\right)
= d!\left(\frac{50+70}{3500}\right)
= d \cdot \frac{120}{3500}
= d \cdot \frac{12}{350}
= d \cdot \frac{6}{175}$$ - Denklemi çözelim:
$$d \cdot \frac{6}{175} = 12
\quad\Longrightarrow\quad d = 12 \times \frac{175}{6}
= 2 \times 175
= 350\ \text{km}$$
Özet Tablosu
| Bileşen | İfade | Değer |
|---|---|---|
| Mesafe | d | 350 km |
| Gidiş hızı | v_1 | 70 km/s |
| Dönüş hızı | v_2 | 50 km/s |
| Gidiş süresi | t_1 = \dfrac{d}{70} | 5 saat |
| Dönüş süresi | t_2 = \dfrac{d}{50} | 7 saat |
| Toplam süre | t_1 + t_2 | 12 saat |
SSS
-
Mesafe 400 km olsaydı toplam süre ne olurdu?
t = \frac{400}{70} + \frac{400}{50} \approx 5{,}71 + 8 = 13{,}71\ \text{saat}. -
Gidiş–dönüş ortalama hızı nasıl bulunur?
Eşit mesafe için ortalama hız, armonik ortalama formülüyle:v_{\text{ort}} = \frac{2\,v_1\,v_2}{v_1+v_2}. -
Hızlardan biri değişse toplam süre nasıl etkilenir?
Hız arttıkça ilgili sürenin (t_1 veya t_2) payı azalır, toplam süre kısalır. -
Formül genel hale nasıl getirilir?
Eşit mesafe d için:\frac{d}{v_1} + \frac{d}{v_2} = T \quad\Longrightarrow\quad d = \frac{T}{\frac1{v_1} + \frac1{v_2}}.
Başka bir gidiş–dönüş hareket problemi çözmemi ister misiniz?
@Vedat4
