Bilgisayarın şifresi, 12 ve 15 ile tam bölünebilen ve 400 ile 500 arasında bir doğal sayıdır

Bilgisayarın şifresi, 12 ve 15 ile tam bölünebilen ve 400 ile 500 arasında bir doğal sayıdır.
Serdar Bey, oğlunun bilgisayarına bir şifre koyarak, bilgisayarın yanına yukarıdaki notu bırakıyor. Serdar Bey’in oğlu bilgisayarına aşağıdaki sayılardan hangisini girerse bilgisayar açılabilir?
A) 450
B) 420
C) 480
D) 400
E) 500

12 ve 15 ile Tam Bölünebilen 400 ile 500 Arasındaki Sayının Bulunması

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bir sayının iki farklı sayıya kalansız (tam) bölünebilmesi için bu iki sayının En Küçük Ortak Katı’na (\text{EKOK}) veya bu \text{EKOK} değerinin tam katlarına bölünmesi gerekir:

\text{EKOK}(a, b)

Şifre = k \times \text{EKOK}(12, 15) \quad (k \in \mathbb{Z}^+) ve 400 < \text{Şifre} < 500


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — 12 ve 15 Sayılarının Asal Çarpanlarını Bulma
Sayıları asal çarpanlarına ayıralım:

  • 12 = 2^2 \times 3
  • 15 = 3 \times 5

Adım 2 — \text{EKOK}(12, 15) Değerini Hesaplama
Ortak asal çarpanlardan üssü en büyük olanlar ile ortak olmayan asal çarpanları çarpalım:

\text{EKOK}(12, 15) = 2^2 \times 3 \times 5 = 4 \times 3 \times 5 = 60

Buna göre bilgisayarın şifresi 60’ın bir tam katı olmalıdır.

Adım 3 — 60’ın 400 ile 500 Arasındaki Katlarını Belirleme
60’ın katlarını inceleyelim:

  • 60 \times 6 = 360 (400’den küçük)
  • 60 \times 7 = 420 (400 ile 500 arasında :white_check_mark:)
  • 60 \times 8 = 480 (400 ile 500 arasında :white_check_mark:)
  • 60 \times 9 = 540 (500’den büyük)

400 ile 500 arasında 12 ve 15’e tam bölünebilen iki doğal sayı vardır: 420 ve 480.

Adım 4 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi

  • 450: 450 \div 60 = 7{,}5 (12’ye tam bölünmez: 450 \div 12 = 37{,}5)
  • 400: 400 \div 60 = 6{,}66\dots (Tam bölünmez)
  • 500: 500 \div 60 = 8{,}33\dots (Tam bölünmez)
  • 420 ve 480 sayıları 60’a kalansız bölünür (420 = 60 \times 7, 480 = 60 \times 8).

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: Şifre 60’ın katı olan 420 (B seçeneği) veya 480 (C seçeneği) olabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. EKOK (En Küçük Ortak Kat)

  • Tanım: İki veya daha fazla doğal sayının ortak katlarının en küçüğüdür.
  • Bu problemde: 12 ve 15’e aynı anda bölünebilen en küçük sayıyı (60) bulmak için kullanıldı.

2. Ortak Kat Problemleri

  • Tanım: Bir aralıktaki ortak katları bulmak için \text{EKOK} değerinin ardışık katları alınır.
  • Bu problemde: 60’ın 7 ve 8 katları alınarak 400-500 aralığındaki sayılara ulaşıldı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Sayıları Doğrudan Birbiriyle Çarpmak

  • Yanlış: 12 \times 15 = 180 alıp sadece 180’in katlarını aramak (180 \times 2 = 360, 180 \times 3 = 540 diyerek aralıktaki 420 ve 480’i atlamak).
  • Doğru: Sayıların çarpımı yerine \text{EKOK} değerini (60) bulup onun katlarını incelemek.
  • Neden yanlış: 12 ve 15 sayılarının ortak çarpanı (3) olduğu için çarpımları en küçük ortak katı vermez.

Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir EKOK aralık sorusu daha çözmemi ister misin?