- Yenidoğanın duyu gelişimleri hakkında aşağidaki
bilgilerden hangisi yanlıştır? (2023)
A) Tat değişimlerine duyarlılik düzeyleri düşüktür ve
tuzlu tatları tercih ederler.
B) Farklı sesleri ayırt eder ve anne sesini tercih
eder.
C) 20-25 cm uzaktaki yavaş hareket eden nesneleri
izleyebilirler.
D) Burun, alın derisi, ayak tabanı dokunmaya du-
yarlı bölgelerdir.
E) Alişık olmadıkları kokulara karşı başlarını çevire-
rek tepki verirler.
Yenidoğanın Duyu Gelişimleri Hakkında Yanlış Bilginin Tespiti
Yenidoğan bebeklerin beş duyusu doğumdan itibaren aktiftir, ancak her duyunun gelişim hızı ve tercihleri farklılık gösterir. Bu soruda yenidoğanların tat, işitme, görme, dokunma ve koku duyularına dair verilen bilgilerden hangisinin hatalı olduğunu bulacağız.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Yenidoğanlar tat değişimlerine karşı oldukça duyarlıdır. Doğumdan hemen sonra tatlı, ekşi ve acı tatları ayırt edebilirler. Ancak yenidoğanlar tatlı tatları tercih ederler; tuzlu tatlara karşı tercihleri ise genellikle 4. aydan sonra gelişmeye başlar. Bu seçenekteki “duyarlılık düzeyleri düşüktür” ve “tuzlu tatları tercih ederler” ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
Bebekler anne karnındayken bile sesleri duyabilirler. Doğumdan sonra farklı ses frekanslarını ayırt edebilir ve özellikle anne sesini diğer seslere tercih ederler. Bu bilgi doğrudur.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
Yenidoğanların görme mesafesi kısıtlıdır. En net görebildikleri mesafe yaklaşık 20-25 cm’dir (bu genellikle emzirme mesafesidir). Yavaş hareket eden nesneleri gözleriyle takip edebilirler. Bu bilgi doğrudur.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
Dokunma, yenidoğanlarda en gelişmiş duyulardan biridir. Özellikle burun, ağız çevresi, alın, avuç içi ve ayak tabanı gibi bölgeler dokunmaya karşı son derece hassastır. Bu bilgi doğrudur.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Yenidoğanlar koku duyusuna sahiptirler. Hoş olmayan veya alışık olmadıkları (örneğin amonyak gibi keskin) kokulara karşı başlarını çevirerek veya yüzlerini buruşturarak tepki verirler. Bu bilgi doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Tat duyusu — Yanlış (Duyarlılık yüksektir, tatlı tercih edilir).
B. İşitme duyusu — Doğru (Anne sesi tercihi).
C. Görme mesafesi — Doğru (20-25 cm).
D. Dokunma bölgeleri — Doğru (Hassas bölgeler).
E. Koku tepkisi — Doğru (Baş çevirme tepkisi).
Adım 7 — Son Doğrulama
Yenidoğanların tat duyusu gelişmiş olup şekerli sıvıları emme hızı, nötr sıvılara göre daha yüksektir. Tuzlu tadı ayırt etme ve tercih etme süreci gelişimsel olarak daha geç gerçekleşir. Bu nedenle A şıkkı kesinlikle yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Tat değişimlerine duyarlılık düzeyleri düşüktür ve tuzlu tatları tercih ederler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yenidoğan Gelişimi
- Tanım: Doğumdan sonraki ilk 28 günlük süreci kapsayan gelişim aşamasıdır.
- Bu problemde: Bebeğin çevreye uyum sağlamasında duyularının (özellikle tat ve dokunma) hayatta kalma mekanizması olarak nasıl çalıştığı sorgulanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Görme Mesafesi Karışıklığı
- Yanlış: Bebeklerin her mesafeyi görebildiğini veya hiç göremediğini düşünmek.
- Doğru: Bebekler uzağı bulanık görür, sadece yakın mesafeye odaklanabilirler.
- Neden yanlış: Biyolojik olarak görme sisteminin (retina ve lens) henüz tam olgunlaşmamış olmasıdır.
Benzer bir gelişim sorusu üzerinden başka bir duyu organının (örneğin reflekslerin) detaylarını incelememizi ister misin?
