Bilgi: Kuvvetin büyüklüğü arttıkça kuvveti temsil eden okun uzunluğu da artar.
Aşağıda bir cisme etki eden F_{1}, F_{2} ve F_{3} kuvvetleri ile ilgili bilgi verilmiştir:
| Kuvvet | Büyüklüğü | Doğrultusu | Yönü |
|1--- | 1— | 1--- | 1— |
| F_{1} | 15 N | Kuzey - Güney | Kuzey |
| F_{2} | 12 N | Doğu - Batı | Batı |
| F_{3} | 18 N | Doğu - Batı | Doğu |
Buna göre cisme uygulanan kuvvetler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Kuvvetin Yönü, Doğrultusu ve Büyüklüğünün Vektörel Gösterimi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kuvvet vektörel bir büyüklüktür; yönü okun ucuyla, büyüklüğü ise çizilen vektör okunun uzunluğu ile doğru orantılı olarak gösterilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Kuvvetlerin Yönlerinin İncelenmesi
Soruda verilen pusula ve yön bilgilerine göre:
- F_1: Kuzey yönünde olduğundan cismin üzerinden yukarı doğru çizilmelidir.
- F_2: Batı yönünde olduğundan cismin sol tarafına doğru (sola) çizilmelidir.
- F_3: Doğu yönünde olduğundan cismin sağ tarafına doğru (sağa) çizilmelidir.
Bu yön şartlarına göre C şıkkı (F_1 güneye çizildiği için) ve B şıkkı (F_2 ile F_3’ün yönleri ters verildiği için) elenir.
Adım 2 — Kuvvet Büyüklüklerine Göre Ok Uzunluklarının Kıyaslanması
Kuvvetlerin büyüklükleri F_3 = 18\text{ N}, F_1 = 15\text{ N} ve F_2 = 12\text{ N} olarak verilmiştir. Büyüklük sıralaması:
F_3 > F_1 > F_2
Kuvvet büyüdükçe ok uzunluğu da artacağından:
\text{Ok Boyu}(F_3) > \text{Ok Boyu}(F_1) > \text{Ok Boyu}(F_2)
- A seçeneğinde; sola doğru olan F_2 oku, sağa doğru olan F_3 okundan daha uzun çizilmiştir (12\text{ N} > 18\text{ N} olamayacağından yanlıştır).
- D seçeneğinde; sağa doğru olan F_3 oku (18\text{ N}), sola doğru olan F_2 okundan (12\text{ N}) daha uzundur ve F_1 oku kuzeye doğru doğru orantıyla gösterilmiştir.
CEVAP: D) Seçeneği
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Vektör çizim sorularında sadece yönleri bulmak yeterli değildir; büyüklükleri farklı olan kuvvetlerin ok boylarının uzunluk sıralamasına (18\text{ N} > 15\text{ N} > 12\text{ N}) mutlaka dikkat edilmelidir.