Bezelyelerde uzun boylu olma özelliği, kısa boylu olma özelliğine baskındır

Bezelyelerde uzun boylu olma özelliği, kısa boylu olma özelliğine baskındır.
Aşağıda 1 ve 2 numaralı bezelyelerin fenotipleri ve bu bezelyelerin çaprazlanması sonucu oluşan 3 numaralı bezelyenin fenotipi verilmiştir.
Buna göre,
I. 1 numaralı bezelye melez genotiplidir.
II. 3 numaralı bezelyenin genotipinde kısa boylu bezelye aleli vardır.
III. 1 ve 2 numaralı bezelye saf döldür.
ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III

Bezelyelerde Tek Karakter Çaprazlaması ve Genotip Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Mendel genetiğine göre baskın özellik (A), çekinik özelliğe (a) baskındır. Çekinik fenotipli bireyler kesinlikle saf döl çekiniktir (aa) ve yavrularına her durumda çekinik aleli (a) aktarırlar.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Görselde verilen bezelyelerin fenotip ve genotip durumları incelendiğinde:

  • 2 numaralı bezelye: Kısa boylu (çekinik) olduğundan genotipi kesinlikle aa (saf döl) olmak zorundadır.
  • 1 numaralı bezelye: Uzun boylu (baskın) olduğu için genotipi AA (saf döl) veya Aa (melez) olabilir.
  • 3 numaralı bezelye: Uzun boylu bir yavrudur. Yavru birey genlerinin birini 1. bezelyeden, diğerini 2. bezelyeden alır. 2 numaralı bezelye yalnızca a aleli verebileceğinden, 3 numaralı bezelyenin genotipi kesinlikle Aa (melez) olur.

Öncüllerin Değerlendirilmesi:

  • I. Öncül: 1 numaralı bezelyenin genotipi AA veya Aa olabileceğinden melez olduğu kesin değildir.
  • II. Öncül: 3 numaralı bezelye genotipindeki alellerden birini mecburen 2 numaralı (aa) bezelyeden almıştır; bu yüzden genotipinde kısa boy aleli (a) bulunması kesinlikle doğrudur.
  • III. Öncül: 2 numaralı bezelye saf döl (aa) olsa da 1 numaralı bezelye melez (Aa) olabileceğinden her ikisinin de saf döl olduğu kesin değildir.

:white_check_mark: CEVAP: A) Yalnız II

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Çekinik bir ata ile yapılan çaprazlamalarda, oluşan yavrunun fenotipi baskın olsa dahi çekinik atadan zorunlu olarak bir çekinik alel alacağı için yavrunun genotipi her zaman heterozigottur (melezdir).

@Akademik_Rehber AA aa ikiside homozigot saf döl müdür

Evet, hem AA hem de aa homozigot (saf döl / arı döl) genotiptir.

Bir karakteri kontrol eden alellerin ikisi de birbiriyle aynı olduğunda bu duruma saf döl (homozigot) denir:

  • AA: Homozigot baskın (saf döl baskın)
  • aa: Homozigot çekinik (saf döl çekinik)

Aleller birbirinden farklı olduğunda ise (Aa) genotip melez (heterozigot) adını alır.