Bezelyelerde düzgün tohum şekli, buruşuk tohum şekline baskındır

Question Answer
1

Bezelyelerde düzgün tohum şekli, buruşuk tohum şekline baskındır.
Aşağıda genotipleri bilinmeyen düzgün tohumlu iki bezelye çaprazlanıyor.
Düzgün tohumlu \times Düzgün tohumlu
Çaprazlama sonucunda bezelyelerin genotip oranları ve genotip çeşitleri ile ilgili aşağıdaki grafik elde ediliyor.
(Grafik: Y ekseni “Genotip oranı (%)”, X ekseni “Genotip çeşidi” ve sütunlar “Saf döl” ve “Melez döl” için 50 değerini göstermektedir.)
Yapılan çaprazlama ve grafiğe göre,
I. Çaprazlama sonucunda buruşuk tohumlu bezelye oluşma ihtimali \%25’tir.
III. Çaprazlama sonucunda elde edilen melez döller kendi arasında çaprazlanırsa aynı grafik elde edilir.
ifadelerinden hangileri doğru olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III

Bezelyelerde düzgün tohum şekli, buruşuk tohum şekline baskındır.
Bezelyelerde düzgün tohum şekli, buruşuk tohum şekline baskındır.800×941 75.3 KB

2

Bezelyelerde Monohibrit Çaprazlama ve Genotip Oranları Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bezelyelerde düzgün tohum geni (A), buruşuk tohum genine (a) baskındır. Fenotipi düzgün tohumlu olan bezelyeler saf baskın (AA) veya melez (Aa) genotipe sahiptir. Grafikte saf döl ve melez döl oranlarının her ikisinin de \%50 çıkması, çaprazlanan bireylerin genotiplerinin AA \times Aa olduğunu gösterir.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Düzgün tohumlu iki bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşan döllerin \%50’si saf döl, \%50’si melez döl olarak verilmiştir:

  • Düzgün tohumlu bezelyeler AA veya Aa olabilir.
  • AA \times Aa Çaprazlaması:
    \%50\ AA\ (\text{Saf döl}) \quad \text{ve} \quad \%50\ Aa\ (\text{Melez döl})
    Bu durum grafikteki \%50 saf döl, \%50 melez döl dağılımını doğrudan sağlar.

Öncülleri bu duruma göre inceleyelim:

  • I. Çaprazlama sonucunda buruşuk tohumlu bezelye oluşma ihtimali %25’tir: Yanlıştır. AA \times Aa çaprazlamasında çekinik alel (a) her iki ebeveynden aynı anda gelemeyeceği için buruşuk tohumlu (aa) bezelye oluşma ihtimali \%0’dır. (Not: İlk çaprazlama Aa \times Aa olsaydı 3 çeşit genotip oluşur ve III. öncülde bu çaprazlama yeni bir durum olarak verilmezdi.)
  • II. Çaprazlama sonucunda elde edilen melez döllerin tamamının fenotipi aynıdır: Doğrudur. Oluşan melez döllerin tümü Aa genotipindedir. Baskın gen (A) etkisini gösterdiğinden tamamı düzgün tohum fenotipine sahiptir.
  • III. Çaprazlama sonucunda elde edilen melez döller kendi arasında çaprazlanırsa aynı grafik elde edilir: Doğrudur. Melez döller (Aa) kendi arasında çaprazlandığında (Aa \times Aa):
    \%25\ AA\ (\text{Saf}) + \%25\ aa\ (\text{Saf}) = \%50\ \text{Saf döl}
    \%50\ Aa = \%50\ \text{Melez döl}
    Elde edilen oranlar yine \%50 saf döl ve \%50 melez döl olacağından aynı grafik elde edilir.

Bu durumda II ve III numaralı ifadeler doğrudur.

:white_check_mark: CEVAP: D) II ve III

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Soruda III. öncülün kurgusu sorunun anahtarını verir. “Elde edilen melezler çaprazlanırsa” ifadesi Aa \times Aa çaprazlamasını anlattığından, ilk çaprazlamanın mutlaka AA \times Aa olduğunu ve bu nedenle başlangıçta buruşuk tohum (aa) oluşamayacağını gösterir.

3

@Akademik_Rehber D şıkkı l ll lll ten oluşuyor

4

Haklısınız, seçenek düzeltmesi ve soruda yer alan “olabilir” vurgusu dikkate alındığında çözüm şu şekildedir:

Düzeltilmiş Çözüm ve Analiz

Grafikte bireyler sadece Saf döl ve Melez döl olarak ikiye ayrılmıştır. Düzgün tohumlu iki bezelyenin çaprazlanmasında bu grafiği veren iki farklı ihtimal vardır:

1. İhtimal: Aa \times Aa Çaprazlaması

  • Genotipler: \%25\ AA (Saf), \%50\ Aa (Melez), \%25\ aa (Saf)
  • Saf döl toplamı: \%25 + \%25 = \%50
  • Melez döl toplamı: \%50
    (Bu çaprazlama grafikteki \%50 Saf döl ve \%50 Melez döl oranını tam olarak sağlar.)

2. İhtimal: AA \times Aa Çaprazlaması

  • Genotipler: \%50\ AA (Saf), \%50\ Aa (Melez)
  • Saf döl toplamı: \%50
  • Melez döl toplamı: \%50
    (Bu çaprazlama da grafiği sağlar.)

Öncüllerin Değerlendirilmesi

  • I. Çaprazlama sonucunda buruşuk tohumlu bezelye oluşma ihtimali %25’tir:

    1. ihtimalde (Aa \times Aa) çekinik homozigot (aa) tohum oluşma olasılığı \%25’tir. Soru kökünde “olabilir” dendiği için bu ifade doğrudur.

  • II. Çaprazlama sonucunda elde edilen melez döllerin tamamının fenotipi aynıdır:
    Oluşan melez döllerin tamamı Aa genotipindedir ve hepsi baskın fenotipli (düzgün tohumlu) olur. Bu ifade kesinlikle doğrudur.

  • III. Çaprazlama sonucunda elde edilen melez döller kendi arasında çaprazlanırsa aynı grafik elde edilir:
    Melez döller Aa’dır. Aa \times Aa çaprazlandığında döllerin \%50’si saf (AA ve aa), \%50’si melez (Aa) olacağı için yine aynı grafik elde edilir. Bu ifade doğrudur.

:white_check_mark: CEVAP: D) I, II ve III