Beyza, Zeynep ve Tuna tahterevallide şekildeki gibi dengede kalmışlardır.
Bu öğrenciler eşit potansiyel enerji oluşturmak için aşağıdaki basamağa çıkacaklardır. 3 numaralı basamağa Tuna çıkmıştır.
Buna göre Beyza ve Zeynep’in hangi basamağa çıkabileceğini şeklin yanındaki kutucuklara yazınız.
Çekim Potansiyel Enerjisi ve Kütle-Yükseklik İlişkisi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir cismin çekim potansiyel enerjisi, cismin kütlesine (m) ve yerden yüksekliğine (h) bağlıdır (E_p = m \cdot g \cdot h). Yer çekimi ivmesi (g) sabit olduğundan, potansiyel enerjilerin eşit olması için kütlesi büyük olanın yüksekliği küçük, kütlesi küçük olanın yüksekliği büyük olmalıdır (m ile h ters orantılıdır).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Öğrencilerin Kütlelerinin (Ağırlıklarının) Belirlenmesi
Tahterevallide desteğe eşit mesafede oturan kişilerden ağır olan taraf aşağı inerken, hafif olan taraf yukarıda kalır:
- Şekil I: Beyza aşağıda, Tuna yukarıdadır. Bu durumda Beyza’nın kütlesi Tuna’dan büyüktür (m_{\text{Beyza}} > m_{\text{Tuna}}).
- Şekil II: Tuna aşağıda, Zeynep yukarıdadır. Bu durumda Tuna’nın kütlesi Zeynep’ten büyüktür (m_{\text{Tuna}} > m_{\text{Zeynep}}).
Buradan öğrencilerin kütle sıralaması elde edilir:
Adım 2 — Eşit Potansiyel Enerji İçin Yüksekliklerin Belirlenmesi
Öğrencilerin oluşturacağı çekim potansiyel enerjilerinin eşit olması (E_p eşitliği) istenmektedir:
Kütle ile yükseklik ters orantılı olduğundan, basamak yükseklikleri arasındaki ilişki kütle sıralamasının tam tersi olmalıdır:
Adım 3 — Basamak Numaralarının Eşleştirilmesi
- Tuna 3 numaralı basamağa çıkmıştır (h_{\text{Tuna}} = 3).
- Zeynep kütlesi en küçük öğrenci olduğu için potansiyel enerjisini eşitlemek adına Tuna’dan daha yüksek bir basamağa çıkmalıdır (h_{\text{Zeynep}} > 3). Dolayısıyla Zeynep 4 numaralı basamağa çıkmalıdır.
- Beyza kütlesi en büyük öğrenci olduğu için Tuna’dan daha alçak bir basamakta yer almalıdır (h_{\text{Beyza}} < 3). Dolayısıyla Beyza 1 (veya 2) numaralı basamağa çıkmalıdır.
CEVAP:
- Beyza: 1 (veya 2)
- Zeynep: 4
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:
Tahterevallide aşağıda kalan kişinin daima daha ağır olduğu unutulmamalıdır. Eşit potansiyel enerji sorularında ise “kütlesi fazla olanın az yükselmesi, kütlesi az olanın çok yükselmesi” gerektiği kuralı en temel pratik yaklaşımdır.
@Akademik_Rehber Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Beyza: 1 (veya 2)
Zeynep: 4
