Çocuklar, bir öğrencinin çizdiği aşağıdaki grafik, öğrenciye ait bir çalışmadır.
Grafikteki verilerden hangisi yanlış yorumlamaya yol açabilir?
A) Öğrencinin toplam puanı, Nİ’nin toplam puanından daha fazladır.
C) Öğrencinin, bir öğrencinin çizdiği aşağıdaki grafik, öğrenciye ait bir çalışmadır.
D) 25 puan, toplam puanın %5’ini oluşturur.
E) Öğrencinin, bir öğrencinin çizdiği aşağıdaki grafik, öğrenciye ait bir çalışmadır.
Grafikteki verilerden hangisi yanlış yorumlamaya yol açabilir?
Sorunun Analizi: Hatalı Yorumlamaya Yol Açan Veri Hangisidir?
Soruda, beş öğrencinin farklı derslerde doğru yanıtladıkları soru sayıları ve bu soruların derslere göre dağılımı grafiklerle verilmiştir. Grafiklere bakarak, verilen ifadelerden hangisinin kesinlikle yanlış olduğunu bulmamız isteniyor.
Verilen Grafiklerin Özeti:
Dersi gösteren daire grafiğinde; Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, İngilizce derslerinin her birinde sorulan soru sayıları (5,5,3,2) belirtilmiş.
Nokta grafiğinde; beş öğrencinin her bir ders için doğru sayısı gösterilmiş.
Öğrenciler: Arda, Yiğit, Nil, Ömer.
Her öğrenci için doğru sayısı noktalarla gösterilmiş.
İfadelerin İncelenmesi:
A) Arda toplamda 25 puan almıştır.
Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, İngilizce soru sayıları: sırasıyla 5, 5, 3, 2.
Toplam soru sayısı: 5 + 5 + 3 + 2 = 15 soru (her soru 1 puan ise).
Arda’nın her dersten aldığı doğru sayıları noktalardan sayarsak: 5 + 5 + 3 + 2 = en fazla 15 puan alabilir.
Ancak ifade 25 puan diyor, bu mümkün değil.
Sonuç: Bu ifade kesinlikle yanlış.
B) Ömer’in toplam puanı, Nil’in toplam puanından daha fazladır.
Grafik üzerinden Ömer ve Nil’in doğru sayıları karşılaştırılır.
Ömer’i oluşturan noktalar Nil’den daha fazla ise ifade doğru olur.
C) En düşük puanı Arda almıştır.
Grafikte Arda’nın puanları diğerlerinden düşük mü kontrol edilir.
Eğer Arda’nın puanları en düşükse ifade doğru olur.
D) Yiğit toplamda 38 puan almıştır.
Yukarıdaki toplam sorular sadece 15 olduğuna göre, 38 puan alınması imkansızdır.
Aynı şekilde D seçeneği de yanlış gibi görünüyor ama soru “kesinlikle yanlış olan”ı soruyor. Hem A hem D çok yüksek puanlar veriyor.
Sonuç:
Toplam puan bir öğrencinin alabileceği maksimum puanı geçemez.
25 veya 38 puan gibi ifadeler toplam soruyu aşmaktadır, dolayısıyla yanlıştır.
Grafik toplam sorunun 15 olduğunu gösteriyor.
Bu durumda 25 veya 38 puan mümkün değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: A) Arda toplamda 25 puan almıştır. (Kesinlikle yanlış, çünkü toplam puan mümkün olan en yüksek puandan fazladır.)
(D seçeneği de yanlış gibi görünse de bu soruda tam metin ve seçenekler net olmadığı için A seçeneği açıklamalı şekilde yanlışlığı kesinleşir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: Toplam soru sayısı, toplam puan değerinizin üst sınırıdır. Bu sınırdan yüksek değer iddiaları kesinlikle yanlıştır. Grafiklerdeki toplam soru sayısına dikkat etmek çok önemlidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?