Problem Özeti
Bekir, Canan, Derya, İlayda ve Veysel isimli beş kişi, verilen 24, 54, 75, 36 ve 45 sayılarının bulunduğu kartlardan farklı birer tane seçmiştir.
Seçtikleri sayılar aşağıdaki gibi işleme tabi tutuluyor:
- Bekir seçtiği sayıyı 2 ile,
- Canan seçtiği sayıyı 3 ile,
- Derya seçtiği sayıyı 5 ile,
- Veysel seçtiği sayıyı 27 ile çarpıyor.
Verilenlere göre:
- Bekir ve Veysel’in elde ettiği sayıların çarpımı 6⁶,
- Canan ve Derya’nın elde ettiği sayıların çarpımı 15⁴’tür.
Buna göre İlayda’nın seçtiği kartın üzerinde yazan sayı soruluyor.
Çözüm Adımları
Adım 1 — Kartları isimlere ata ve bilinmeyenleri tanımla
Her kişinin seçtiği kartı sırasıyla:
- b = Bekir’in kartı
- c = Canan’ın kartı
- d = Derya’nın kartı
- i = İlayda’nın kartı
- v = Veysel’in kartı
Kartlar: 24, 36, 45, 54, 75 (hepsi farklı)
Adım 2 — İşleme göre eşitlikleri yaz
- Bekir ve Veysel’in sayılarını işlemden sonra:
(b \times 2) \times (v \times 27) = 6^{6}
- Canan ve Derya’nın sayılarını işlemden sonra:
(c \times 3) \times (d \times 5) = 15^{4}
Adım 3 — Eşitlikleri basitleştir
- Denklem:
(2b) \times (27v) = 2 \times 27 \times b \times v = 54 b v = 6^{6}
Burada:
54 b v = 6^{6}
Yani:
b v = \frac{6^{6}}{54}
- Denklem:
(3c) \times (5d) = 15 c d = 15^{4}
Bundan:
c d = \frac{15^{4}}{15} = 15^{3}
Adım 4 — Üstel ifadeleri sadeleştir
b v = \frac{2^{6} \times 3^{6}}{2 \times 3^{3}} = 2^{6-1} \times 3^{6-3} = 2^{5} \times 3^{3} = 32 \times 27 = 864
- 15^{3} = (3 \times 5)^{3} = 3^{3} \times 5^{3} = 27 \times 125 = 3375
Yani:
c d = 3375
Adım 5 — Kartları tek tek deneyerek değerleri bul
Kartlar: 24, 36, 45, 54, 75
İpucu: Kartlar birbirinden farklı, ve aranan i (İlayda’nın sayısı) bu kartlar içinde olacak.
Şimdi belli ki:
Kartların sayıları:
-
24 = 2^{3} \times 3
-
36 = 2^{2} \times 3^{2}
-
45 = 3^{2} \times 5
-
54 = 2 \times 3^{3}
-
75 = 3 \times 5^{2}
Adım 6 — b ve v çiftini belirle
Çarpımları 864 olan iki sayı kartlardan seçilecek:
- Olası çiftler ve çarpımları:
| b |
v |
b × v |
| 24 |
36 |
24 × 36 = 864  |
| 24 |
45 |
24 × 45 = 1080 |
| 24 |
54 |
24 × 54 = 1296 |
| 24 |
75 |
1800 |
| 36 |
45 |
1620 |
| 36 |
54 |
1944 |
| 36 |
75 |
2700 |
| 45 |
54 |
2430 |
| 45 |
75 |
3375 |
| 54 |
75 |
4050 |
Burada 24 × 36 = 864 eşleşiyor.
Buna göre:
Adım 7 — c ve d çiftini belirle
Çarpımları 3375 olan iki sayı seçilecek:
| c |
d |
c × d |
| 45 |
75 |
3375  |
| (Diğer kombinasyonlar bu sonucu vermiyor) |
|
|
Demek ki:
Adım 8 — İlayda’nın kartını bul
Kalan kart: 54
Çünkü seçilenler:
Kalan kart 54 yani İlayda’nın kartı 54 tür.
Sonuç
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) 54
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Not: Sayıların asal çarpanlara ayrılması ve verilen çarpım eşitlikleriyle karşılaştırılması bu tür problemlerde çözümün anahtarıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
İstersen bu konu ile ilgili başka bir örnek çözebilirim.