Örnek- 5
patum’a Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarıinın sadece nüfus cüz-
dant ile giiş yapabildiğini biliyor muydunuz? Ustelik Batum, Türk-
cenin yaygin olarak konuşulmasi nedeniyle Türklerin hic yaban-
clik çekmeyeceği kentlerden biri. Hafta sonu gezileriniz için bile
rahatlikla tercih edebileceğiniz şehir, son bes yılda başta Türk
I||
inşaat sektörünün yaptiğı yatırimlar ile hızla büyüyor.
Bu parçada numaralanmış sözcüklerin türü aşağıdakilerin
hangisinde sirasıyla doğru olarak verilmiştir?
A) Bağlaç
B) Edat
C) Edatotbe
D) Bağlaç
E) Edat
Zarf
Sifat
Zamir
l Zamir
İsim
Sıfat
Batum ve Dil Bilgisi Sorusu Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I Numaralı Kelimenin Analizi (“ile”)
Cümledeki kullanımı: “…nüfus cüzdanı ile giriş…”
Buradaki “ile” kelimesi, “ve” bağlacı ile yer değiştirememektedir (nüfus cüzdanı ve giriş yapılamaz). Bir araç veya birliktelik ilgisi kurduğu için bu kelime bir Edat (İlgeç) görevindedir.
Adım 2 — II Numaralı Kelimenin Analizi (“hiç”)
Cümledeki kullanımı: “…hiç yabancılık çekmeyeceğiniz…”
“Hiç” kelimesi burada “çekmeyeceğiniz” fiilimsisini miktar/derece yönünden etkilemektedir. Fiilleri veya fiilimsileri niteleyen bu tür sözcükler Zarf (Belirteç) görevindedir.
Adım 3 — III Numaralı Kelimenin Analizi (“biri”)
Cümledeki kullanımı: “…yerlerden biri.”
“Biri” sözcüğü, bir ismin yerini belgisiz bir şekilde tutmaktadır. İsimlerin yerini tutan bu tür sözcüklere Zamir (Adıl) denir.
Adım 4 — IV Numaralı Kelimenin Analizi (“beş”)
Cümledeki kullanımı: “…beş yıldızlı oteller…”
“Beş” kelimesi, “yıldızlı otel” tamlamasındaki ismi sayı yönüyle belirtmektedir. İsimleri belirten veya niteleyen kelimeler Sıfat (Ön Ad) görevindedir.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
- I: Edat (İlgeç)
- II: Zarf (Belirteç)
- III: Zamir (Adıl)
- IV: Sıfat (Ön Ad)
Bu dizilim seçenekler arasında değerlendirildiğinde:
A. Edat - Zarf - Zamir - Sıfat — DOĞRU
B. Bağlaç - Sıfat - Zamir - Zarf — YANLIŞ
C. Edat - Zarf - İsim - Sıfat — YANLIŞ
D. Bağlaç - Zarf - Zamir - Sıfat — YANLIŞ
E. Edat - Sıfat - Zamir - Zarf — YANLIŞ
Adım 6 — Son Doğrulama
“ile” kelimesi yerine “ve” gelmediği için edattır; “hiç” fiilimsiyi etkilediği için zarftır; “biri” ismin yerini tuttuğu için zamirdir; “beş” ismi sayıca belirttiği için sıfattır. Tüm analizler A seçeneğini doğrulamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A seçeneği (Edat - Zarf - Zamir - Sıfat)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
“ile” sözcüğünün ne zaman edat, ne zaman bağlaç olduğunu ayırt etmekte zorlanıyor musun? Bu ayrımı kolaylaştıran pratik bir yöntemi açıklamamı ister misin?