- XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk edebiyatında
Batılilaşma çabasındaki züppe tipiyle karşılaşırız.
Bunların en meşhurlarından biri olan ----, roman boyunca
kendini bilmez tavırlarıyla Periveş’in peşinden koşarken
çevresindekiler tarafından kandırıilıpđolandıris — ise
I. Meşrutiyet sonrasındaki siyasi belirsizik ortamında
kurnazca yükselmeye çabalayan bir tiptir. Bu bakımdan
ilki kendini bilmezlikle gülünç duruma düşefkengert
IL. Meşrutiyet iannn puslu havasından yararlanmaya
çalişan bir kurrnazar.
Bu parçada boş birakılan yerlere aşağıdakilerin
hangisi sıirasıyla getirilmelidir?
NBihruz Bey - Efruz Bey
B) Bihruz Bey - Ali Bey
GAi Bey- Rakim Efendi
DYRakım Efendi - Efruz Bey
EFelatun Bey- Efruz Bey
Türk Romanında Tip İncelemesi: Bihruz Bey ve Efruz Bey
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
-
Birinci Boşluğun Tespiti:
Metinde sözü edilen ilk karakter, Türk edebiyatının ilk realist romanı sayılan Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası romanının başkahramanı Bihruz Beydir. Bihruz Bey; alafrangalık özentisi içinde olan, Çamlıca’da gördüğü Periveş adındaki bir kadına âşık olan ve arkadaşı Keşfi Bey gibi çevredekiler tarafından sürekli kandırılıp servetini tüketen bir züppe tipidir. -
İkinci Boşluğun Tespiti:
İkinci karakter ise Ömer Seyfettin’in aynı adlı eserinin başkahramanı olan Efruz Beydir (Ahmet Bey). Eserde, II. Meşrutiyet’in ilan edildiği günlerde ortaya çıkan otorite boşluğu ve siyasi karmaşadan yararlanarak kendisini bir “hürriyet kahramanı” gibi gösteren sahte bir aydının kurnazlıkları ve oportünistliği hicvedilir. -
Seçeneklerin İncelenmesi:
- A Seçeneği (Bihruz Bey - Efruz Bey): Her iki boşluk için de metindeki anahtar ipuçlarıyla (Periveş ve II. Meşrutiyet ortamı) birebir örtüşmektedir.
- B Seçeneği (Bihruz Bey - Ali Bey): Ali Bey, Namık Kemal’in İntibah romanının kahramanıdır; II. Meşrutiyet ile bir ilgisi yoktur.
- C Seçeneği (Ali Bey - Rakım Efendi): Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi’nin Felâtun Bey ile Râkım Efendi romanında Batılılaşmayı doğru anlayan çalışkan, ideal tiptir.
- D Seçeneği (Rakım Efendi - Efruz Bey): İlk boşluktaki züppe ve kandırılan karakter Rakım Efendi olamaz.
- E Seçeneği (Felâtun Bey - Efruz Bey): Felâtun Bey de yanlış Batılılaşmış bir züppe tipidir ancak peşinden koştuğu kadın Periveş değil, Polola’dır; Periveş Araba Sevdası romanına aittir.
Sonuç ve Doğrulama:
İlk boşluğa Araba Sevdası romanının kahramanı Bihruz Bey, ikinci boşluğa ise II. Meşrutiyet dönemi sahte aydın tipini yansıtan Efruz Bey getirilmelidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A — Bihruz Bey - Efruz Bey
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerindeki diğer “yanlış Batılılaşmış züppe tipler” (Felâtun Bey, Şöhret Bey vb.) arasındaki farkları da birlikte incelemek ister misin?
