- Lozan Konferansı’nda görüşülen sorunlardan bazıları
şunlardır:
Batı Trakya ve Ege Adalari’nin geri alinamamasi
II. Boğazlar üzerinde tam denetim ve savunma hakkInin
elde edilememesi
III. Musul’un sinırlarımıza katılamaması v
Bunlardan hangileri çözümsüz kalmıştır?
A) I ve lll
B) Yalnız ll|
D) Yalnız I
C) l ve ll
E) Yalnız Il
Lozan Barış Konferansı’nda Çözümsüz Kalan Sorunların Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün Analizi (Batı Trakya ve Ege Adaları)
- Lozan Barış Antlaşması’nda Batı Trakya’nın Yunanistan’a bırakılması ve Ege Adaları’nın statüsü (Gökçeada ve Bozcaada Türkiye’ye, diğer adalar silahsızlandırılmak şartıyla Yunanistan ve İtalya’ya bırakılmıştır) kesin bir maddeye bağlanmıştır.
- Türkiye’nin aleyhine sonuçlanmış olsa da antlaşma metninde kesin bir hükme bağlandığı için bu konu çözümsüz kalmamıştır.
Adım 2 — II. Öncülün Analizi (Boğazlar Sorunu)
- Boğazlar, başkanı Türk olan uluslararası bir Boğazlar Komisyonu yönetimine bırakılmış ve her iki yakası askerden arındırılmıştır.
- Bu durum Türkiye’nin egemenlik haklarını kısıtlamış olsa da Lozan’da bir karara bağlanmıştır (Daha sonra 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile lehimize çözülmüştür). Dolayısıyla Lozan sırasında çözümsüz kalmamıştır.
Adım 3 — III. Öncülün Analizi (Musul Sorunu / Irak Sınırı)
- Musul Sorunu, Türkiye ile İngiltere arasındaki sert anlaşmazlıklar nedeniyle Lozan Konferansı sürecinde karara bağlanamamıştır.
- Konferansın tıkanmasını önlemek amacıyla sorun Lozan’da çözümsüz bırakılmış ve antlaşma sonrasında taraflar arasında yapılacak ikili görüşmelere (9 ay içine) devredilmiştir (Daha sonra 1926 Ankara Antlaşması ile çözümlenmiştir).
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. I ve III — I. öncül Lozan’da kesin karara bağlandığı için yanlıştır.
B. Yalnız III — Lozan’da karara bağlanamayıp sonraya bırakılan tek mesele Musul sorunudur.- C. II ve III — II. öncül Boğazlar Komisyonu kararıyla sonuca ulaştığı için yanlıştır.
- D. Yalnız I — Batı Trakya ve Ege Adaları Lozan’da hükme bağlandığı için yanlıştır.
- E. Yalnız II — Boğazlar konusu antlaşma maddesi olarak belirlendiği için yanlıştır.
Adım 5 — Son Doğrulama
- Lozan Barış Antlaşması’nda çözümü sonraya bırakılan ve antlaşma anında masada çözümsüz kalan tek konu Irak Sınırı (Musul Sorunu)'dur. Bu nedenle doğru yanıt yalnız III. öncüldür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Lozan Konferansı’nda Misakımilli’den verilen diğer tavizleri ve sonradan lehimize/aleyhimize çözülen konuları (Hatay, Boğazlar, Dış Borçlar) karşılaştırmalı bir tablo halinde incelememi ister misin?