a
Başlangiçta elektriksel olarak nötr oldukları bilinen
Larfiye, RIdvan ve Ela’nin yaşadıği bazı olaylar aşağida
verilmiştir:
Lütfiye: Plastik bir kaydiraktan kayarken
sürtünme sonucu kaydıraktan Lütfiye’nin
vücuduna yük geçişi olmuştur.
e Ridvan: Bilim merkezind
küreye elleriyle dokunduktan sonra kürenin
ndeki yüklü iletken bir
elektrik yükü -8 pC değerinden -2 uC değerine
değişmiştir.
Ela: Yün kazağıni çikarırken sürtünme sonucu
Ela’nın vücudundan kazağına elektron geçişi
olmuştur.
Buna göre bu olaylarda Lütfiye, Ridvan ve Ela’dan
hangileri negatif elektrikle yüklenir?
A) Yalnız Lütfiye
C) Lütfiye ve Ridvan
B) Yalnız Ridvan
D) Lütfiye ve Ela
E) Lütfiye, Ridvan ve Ela
Artar
7. Şekildeki silindir biçimli bard
doğrultuda bakan bir gözler
görünen su doluluk oranı, b
tarafından görünen derinliğ
oranı olarak tanimlanabilir.
su
Buna göre gözlemci
orani;
suyun işiğı kir1 suyun bardakt
I1. gözün yatay s
niceliklerinden ha
bir düzlemde durma
A) Yalnız |
D) Il ve
Soru Fotoğrafı:
Başlangıçta Nötr Olan Lütfiye, Rıdvan ve Ela’nın Elektrikle Yüklenme Durumları
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Lütfiye’nin Durumunu Analiz Etme
Lütfiye, plastik bir kaydıraktan kayarken sürtünme gerçekleşiyor. Soru metninde “kaydıraktan Lütfiye’nin vücuduna yük geçişi olmuştur” denilmektedir. Statik elektrikte hareket eden yükler elektronlardır (negatif yükler). Nötr bir cisim dışarıdan elektron (yük) alırsa, eksi yük sayısı artı yük sayısından fazla olacağı için negatif elektrikle yüklenir. Bu durumda Lütfiye negatif yüklenmiştir.
Adım 2 — Rıdvan’ın Durumunu Analiz Etme
Rıdvan, yüklü bir iletken küreye dokunuyor. Kürenin yükü -8 \mu C değerinden -2 \mu C değerine düşüyor. Kürenin negatif yük miktarının azalması, küreden Rıdvan’ın vücuduna elektron geçişi olduğunu gösterir. Başlangıçta nötr olan Rıdvan, küreden gelen elektronları aldığı için negatif elektrikle yüklenir.
Adım 3 — Ela’nın Durumunu Analiz Etme
Ela, yün kazağını çıkarırken sürtünme sonucu “Ela’nın vücudundan kazağına elektron geçişi” olmuştur. Nötr bir cisim elektron kaybederse, geride kalan artı yüklerin sayısı fazla kalacağı için pozitif elektrikle yüklenir. Bu durumda Ela pozitif yüklenmiştir.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
Lütfiye — Dışarıdan yük aldığı için Negatif (-) yüklendi.
Rıdvan — Küreden elektron aldığı için Negatif (-) yüklendi.
Ela — Dışarıya elektron verdiği için Pozitif (+) yüklendi.
Adım 5 — Final Doğrulama
Negatif yüklenmek için bir cismin dışarıdan elektron alması gerekir. Lütfiye ve Rıdvan elektron/yük alırken, Ela elektron kaybetmiştir. Bu nedenle Lütfiye ve Rıdvan negatif yüklenmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] C) Lütfiye ve Rıdvan
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Sürtünme ile Elektriklenme
- [Tanım:] İki nötr yalıtkanın birbirine sürtülerek elektron alışverişi yapmasıdır.
- [Bu problemde:] Lütfiye ve Ela’nın durumunda sürtünme sonucu elektron hareketi yaşanmıştır.
2. Dokunma ile Elektriklenme
- [Tanım:] Yüklü bir cismin başka bir cisme dokundurularak toplam yükü kapasiteleri oranında paylaşmalarıdır.
- [Bu problemde:] Rıdvan, küreye dokunarak kürenin fazla elektronlarının bir kısmını kendi üzerine almıştır.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yük Kaybedeni Negatif Sanmak
- [Yanlış:] “Ela’nın vücudundan yük geçtiğine göre o da negatif olur.”
- [Doğru:] Elektron kaybeden cisim pozitif (+), elektron alan cisim negatif (-) yüklenir.
- [Neden yanlış:] Negatif yükler (elektronlar) gittiğinde, cismin içindeki protonlar (pozitif) baskın hale gelir.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir “dokunma ile elektriklenme” sorusu çözmemi ister misin?
