Başkatsayısı -1 olan ikinci dereceden P(x) polinomunun kökleri 2P(0) ve 3P(0) olduğuna göre, P(x) polinomunun katsayıları toplamı kaçtır?
A) -2
B) 0
C) 2
D) 4
E) 6
İkinci Dereceden Polinomun Katsayılar Toplamı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Kökleri x_1 ve x_2, başkatsayısı a olan ikinci dereceden polinom:P(x) = a(x - x_1)(x - x_2)
- Bir P(x) polinomunun katsayılar toplamı P(1), sabit terimi ise P(0) ile bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Polinomun Denklemini Oluşturma
Polinomun sabit terimine bir değişken verelim: P(0) = c olsun.
Soruda verilen kökler x_1 = 2P(0) = 2c ve x_2 = 3P(0) = 3c’dir.
Başkatsayısı -1 olduğuna göre P(x) polinomu:
P(x) = -(x - 2c)(x - 3c)
Adım 2 — c Değerini Bulma
Denklemde x = 0 yazarak sabit terimi c’ye eşitleyelim:
P(0) = -(0 - 2c)(0 - 3c)
c = -(-2c)(-3c)
c = -6c^2
Bu denklemi düzenleyelim:
6c^2 + c = 0 \implies c(6c + 1) = 0
- c \neq 0 olmalıdır (aksi takdirde kökler 0 olur ve polinom P(x) = -x^2 olup katsayılar toplamı -1 gelir, bu da seçeneklerde yer almaz).
- Buradan:
6c + 1 = 0 \implies c = -\frac{1}{6}
Adım 3 — Katsayılar Toplamını (P(1)) Hesaplama
Bulduğumuz c = -\frac{1}{6} değerini polinomda yerine yazalım:
P(x) = -\left(x - 2\left(-\frac{1}{6}\right)\right)\left(x - 3\left(-\frac{1}{6}\right)\right)
P(x) = -\left(x + \frac{1}{3}\right)\left(x + \frac{1}{2}\right)
Katsayılar toplamı için x = 1 yazalım:
P(1) = -\left(1 + \frac{1}{3}\right)\left(1 + \frac{1}{2}\right)
P(1) = -\left(\frac{4}{3}\right) \cdot \left(\frac{3}{2}\right) = -\frac{12}{6} = -2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) -2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Polinom Kökü (Sıfırı): Polinomu sıfır yapan x değeridir. Kökler verildiğinde polinom çarpanlarına ayrılarak doğrudan (x-x_1)(x-x_2) şeklinde kurulabilir.
- Katsayılar Toplamı: Değişken yerine 1 yazılarak (P(1)) hesaplanır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: P(x) = ax^2 + bx + c formunda katsayılar bağıntısından (x_1+x_2 = -b/a, x_1 \cdot x_2 = c/a) giderken işaret hatası yapmak.
Doğru Yaklaşım: Kökler verildiğinde çarpan formunu P(x) = -(x - x_1)(x - x_2) olarak kurup doğrudan P(0) üzerinden bilinmeyeni tek adımda bulmak.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir polinom sorusu çözmek ister misin?
