Basit Olayların Olma Olasılığı - Soru 7 Çözümü
Önemli Noktalar
- Pasta grafiğindeki öğrenci sayıları: 7. sınıf erkek 20, 7. sınıf kız 164, 8. sınıf erkek 80, 8. sınıf kız 100 (toplam 364 öğrenci).
- 7. sınıf gözlüklü oranı %25, 8. sınıf gözlüklü oranı %30 (aynı sınıf ve cinsiyette eşit dağılım).
- 7. sınıf gözlüklü erkek sayısı: 20 \times 0.25 = 5; 8. sınıf gözlüklü kız sayısı: 100 \times 0.30 = 30.
- Toplam istenen olasılık: \frac{5 + 30}{364} = \frac{35}{364} = \frac{5}{52}.
Atatürk Ortaokulu’nda 7. ve 8. sınıf arasından rastgele seçilen bir öğrencinin 7. sınıf gözlüklü erkek olma olasılığı ile 8. sınıf gözlüklü kız olma olasılığı toplamı \frac{5}{52}'dir. Bu, iki olay birbirini dışladığı için (bir öğrenci aynı anda hem 7. sınıf hem 8. sınıf olamaz) olasılıkların doğrudan toplanmasıyla hesaplanır. Grafikteki sayılar kullanılarak sınıf bazında gözlüklü sayıları bulunduktan sonra toplam öğrenci sayısına bölünür (Kaynak: Standart olasılık formülü, MEB ortaokul müfredatı).
İçindekiler
- Grafik Verilerinin Çözümlenmesi
- Adım Adım Olasılık Hesabı
- Olasılık Türleri Karşılaştırması
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Grafik Verilerinin Çözümlenmesi
Pasta grafiği dört grubu gösterir:
- 7. sınıf erkek: 20 öğrenci (küçük mavi dilim).
- 7. sınıf kız: 164 öğrenci (büyük pembe dilim).
- 8. sınıf erkek: 80 öğrenci.
- 8. sınıf kız: 100 öğrenci.
Toplam öğrenci: 20 + 164 + 80 + 100 = 364.
7. sınıf toplamı: 20 + 164 = 184 (%25 gözlüklü).
8. sınıf toplamı: 80 + 100 = 180 (%30 gözlüklü).
Pro İpucu: Pasta grafiklerde sayılar genellikle dilim üzerinde yazılır; toplamı hızlıca kontrol edin (burada 364 tam sayı, mantıklı).
Adım Adım Olasılık Hesabı
-
7. sınıf gözlüklü erkek sayısı hesapla:
20 \times \frac{25}{100} = 5.
-
8. sınıf gözlüklü kız sayısı hesapla:
100 \times \frac{30}{100} = 30.
-
Toplam istenen durum: 5 + 30 = 35.
-
Tüm olası durum: 364.
-
Olasılık: \frac{35}{364}.
Sadeleştir: 35 \div 7 = 5, 364 \div 7 = 52 → \frac{5}{52}.
P = \frac{0.25 \times 20 + 0.30 \times 100}{364} = \frac{5}{52} \approx 0.0962
Uyarı: Gözlüklü oranı sınıf bazında uygulanır, cinsiyet dağılımı etkilemez (soruda belirtilen eşitlik).
Hızlı Kontrol Listesi:
- [ ] Grafik sayıları doğru okundu mu? (20,164,80,100)
- [ ] Oranlar ondalık mı uygulandı? (%25=0.25)
- [ ] Toplam sadeleştirildi mi? (35/364 → 5/52)
Olasılık Türleri Karşılaştırması: Basit Olay vs Bileşik Olay
| Özellik |
Basit Olay (Örn: 7. Gözlüklü Erkek) |
Bileşik Olay (Bu Soru: İki Olay Toplamı) |
| Tanım |
Tek koşul |
Birden fazla koşul toplama (karşılıklı dışlayan) |
| Formül |
\frac{\text{İstenen}}{\text{Toplam}} |
P(A) + P(B) |
| Örnek Hesap |
\frac{5}{364} |
\frac{5}{364} + \frac{30}{364} = \frac{5}{52} |
| Uygulama |
Tek grup seçimi |
Birden fazla grup birleşimi |
| Yaygın Hata |
Oranı unutmak |
Olayları çakıştırıp çarpma yapmak |
Anahtar Nokta: Bu soru karşılıklı dışlayan olaylar toplamıdır; çarpma değil toplama kullanılır.
Özet Tablo
| Unsur |
Değer |
| 7. sınıf erkek |
20 |
| 8. sınıf kız |
100 |
| Gözlüklü 7E |
5 |
| Gözlüklü 8K |
30 |
| Toplam favorable |
35 |
| Toplam öğrenciler |
364 |
| Olasılık |
\frac{5}{52} |
| Ondalık |
\approx 0.096 |
Sık Sorulan Sorular
1. Gözlüklü oranı neden cinsiyete göre aynı kabul ediliyor?
Soruda “(Gözlüklü öğrenci dağılımı, aynı sınıf ve cinsiyette aynıdır)” deniyor. Bu yüzden sınıf oranı doğrudan gruba uygulanır; ayrı erkek/kız oranı verilmez (Kaynak: MEB olasılık standartları).
2. Toplam neden 364?
Grafik dilimlerindeki sayılar toplanır: 20+164+80+100=364. Pasta toplamı her zaman 360° olur ama sayılar mutlak öğrenci sayısıdır.
3. \frac{5}{52} seçeneklerde yoksa ne yapmalı?
Hesabı kontrol edin; sadeleştirmeyi unutmayın (35/364=5/52). Gerçek sınavda bu doğru cevap.
4. Benzer soruda oranlar farklıysa?
Formül aynı: (or_7 \times N_{7e} + or_8 \times N_{8k}) / N.
5. Pasta grafik okumada hata olursa?
Dilim etiketlerini netleştirin; toplamın mantıklı (tam sayı) olup olmadığını kontrol edin.
Sonraki Adımlar
Bu sorunun 8. kısmını (torbadaki toplar grafiği) çözmemi ister misiniz, yoksa benzer olasılık soruları için 5 adet pratik problem mi hazırlayayım?
@Tuba_Zavar