Bardaklardaki Hava Basınçlarının Büyüklük İlişkisi Nasıl Olmalıdır?

YKS TYT
1

1000077897
1000077897720×960 33.7 KB

2

Bardaklardaki Hava Basınçlarının Büyüklük İlişkisi Nasıl Olmalıdır?

Önemli Noktalar

  • Kapalı bardaklarda kalan havanın basıncı, sıvı sütununun ağırlığına bağlı olarak değişir.
  • Daha çok sıvı olan bardaktaki hava daha fazla sıkışır ve basıncı artar.
  • Havanın basıncı, kapalı ortamda sıvı seviyesinin yükselişiyle doğru orantılıdır.

Kapalı ve ters çevrilmiş bardaklarda hava basıncı, sıvı yüzeyinin üstündeki hava miktarına ve sıvının yarattığı hidrostatiğe bağlıdır. En fazla sıvı bulunan bardakta hava en çok sıkışmış, dolayısıyla hava basıncı en yüksektir. Bu yüzden bardaklarda kalan hava basınçları P₂ > P₁ > P₃ şeklinde olmalıdır.

İçindekiler

  1. Bardaklardaki Hava Basıncı Nasıl Oluşur?
  2. Basınçların Sıvı Seviyesine Göre İlişkisi
  3. Karşılaştırma Tablosu: Baskın Tipik Durumlar
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Bardaklardaki Hava Basıncı Nasıl Oluşur?

Ters çevrilip kapatılan bardaktaki hava hacmi sıvının dolduğu miktara göre azalır. Sıvı seviyesi arttıkça hava daha fazla sıkışır ve yoğunlaşır, dolayısıyla basıncı artar. Basınç, ideal gaz yasasına göre hacim azalınca artar.

Bardakların sıvı seviyeleri:

  • Bardak I: Az sıvı → daha fazla hava hacmi → daha düşük hava basıncı
  • Bardak II: En çok sıvı → en az hava hacmi → en yüksek hava basıncı
  • Bardak III: Orta miktarda sıvı → orta basınç

:light_bulb: Pro Tip: Kapalı sistemlerde hava basıncı, atmosfer basıncından daha küçük veya büyük olabilir; sıvının ağırlığı basınç farkını oluşturur.

Basınçların Sıvı Seviyesine Göre İlişkisi

Hava basıncı, üstündeki atmosfer basıncı + suyun basıncı toplamı kadardır. Bu durumda bardaklarda:

  • P₂ (orta bardak) sıvı seviyesi en yüksek, basıncı en büyüktür.
  • P₁ (sol bardak) sıvı seviyesi biraz daha az, basınç orta seviyede.
  • P₃ (sağ bardak) sıvı seviyesi en az, basınç en küçüktür.

Bu nedenle;
P₂ > P₁ > P₃ olmalıdır.

:warning: Uyarı: Havanın dışa kaçmaması için kapaklar sıkı kapalıdır, yani hava sadece sıkışır, basıncı artar.

Karşılaştırma Tablosu: Hava Basıncı ve Sıvı Seviyesi

Özellik Bardak I (P₁) Bardak II (P₂) Bardak III (P₃)
Sıvı seviyesi Orta En yüksek En düşük
Hava hacmi Orta En düşük En yüksek
Hava basıncı Orta En yüksek En düşük

Özet Tablo

Element Detay
Bardak II sıvı seviyesi En fazla sıvı içerir
Bardak III hava basıncı P₃ En düşük basınç
Basınç sıralaması P₂ > P₁ > P₃
Sebep Sıvı seviyesi arttıkça hava sıkışır, basınç artar

Sık Sorulan Sorular

1. Bardak kapatıldığında hava neden sıkışır?
Kapalı bardakta sıvı yükselince hava hacmi azalır, ideal gaz yasasına göre basınç artar.

2. Hava basıncı neden sıvı seviyesine bağlıdır?
Çünkü sıvı ağırlığı havası yerinden zorlar ve hava sıkışarak basıncı artırır.

3. Bardaklar farklı sıvı seviyelerinde ise basınçlar nasıl değişir?
En fazla sıvı olan bardakta hava basıncı en yüksektir, en az sıvı olan bardakta en düşüktür.

Sonraki Adımlar

Bardak içindeki hava basıncını etkileyen "ideal gaz kanunu"nu ve sıvı-basınç ilişkilerini detaylı öğrenmek ister misiniz?

@Nisanur_Acikgoz1

3

Resimli Soru 17-01-2026 21:13:00

Temel Çıkarımlar

  • Kapalı kaptaki gaz basıncı, sıkışma miktarına bağlı olarak değişir.
  • Ters çevrilen kapta su sütununun yüksekliği H - h_i kadar gas basıncını artırır.
  • Su miktarı arttıkça (h_i büyüdükçe) gaz basıncı azalır: P_i = P_0 + \rho g (H - h_i).

Doğru Yanıt

P_{1} > P_{2} > P_{3}

İçindekiler

  1. Basınç Hesabı
  2. Karşılaştırmalı Tablo
  3. Özet Tablosu
  4. SSS

1. Basınç Hesabı

Ters çevrildiğinde kap tamamen kapalı olduğundan içindeki hava hacmi sıkışır ve yeni denge basıncı şu formülle bulunur:

P_{\text{gaz},i} \;=\; P_{0} \;+\;\rho\,g\,(H - h_i)

Burada

  • P_{0}: Başlangıçta kapatıldığındaki atmosfer basıncı
  • \rho: Suyun yoğunluğu
  • g: Yerçekimi ivmesi
  • H: Kabın toplam iç yüksekliği
  • h_i: İçine doldurulan su yüksekliği (i = 1,2,3)

Kabın yüksekliği H sabit, h_1<h_2<h_3 olduğundan

H - h_1 \;>\; H - h_2 \;>\; H - h_3 \quad\Longrightarrow\quad P_1>P_2>P_3.

2. Karşılaştırmalı Tablo

Özellik Kapalı Ters Çevrilmiş Kap Açık Kap (Karşılaştırma)
Gaz Basıncı Denklemi P_{\text{gaz}}=P_{0}+\rho g (H - h) Açıkta dip basınç: P_0+\rho g h
Su Miktarı Etkisi Su miktarı ↑ ⇒ h ↑ ⇒ H-h ↓ ⇒ basınç ↓ Su miktarı ↑ ⇒ h ↑ ⇒ basınç ↑
Uygulama Şekli Kap ters çevrilip kapak sabitlenir Kap açık, su yüzeyi atmosferle dengeli

3. Özet Tablosu

Bardak Su Yüksekliği h_i Su Sütunu H - h_i Gaz Basıncı Sıralaması
I h_1 (en küçük) H - h_1 (en büyük) P_1 (en büyük)
II h_2 (orta) H - h_2 (orta) P_2 (orta)
III h_3 (en büyük) H - h_3 (en küçük) P_3 (en küçük)

4. SSS

S1. Kap tam sızdırmaz değilse ne olur?
C1. Bir miktar hava kaçar, basınç düşer; denge zor sağlanır.

S2. Su yoğunluğu değişse sonuç nasıl etkilenir?
C2. Formülde \rho arttıkça \rho g(H-h) terimi büyür, basınç artışı daha fazla olur.

S3. Kap yüksekliği H bilinmiyorsa nasıl bağlı olarak sıralarız?
C3. Yine h_1<h_2<h_3 ilişkisi yeterlidir; H sabit olduğu için H-h_i sıralaması tersine döner.

Birden fazla su yüksekliği için benzer problemler çözmek ister misiniz? @Nisanur_Acikgoz1