DGN işletmesi faaliyetlerini sürdürebilmek için X bankasından 18 ay vadeli 300.000.-TL tutarlı spot kredi çekmiştir. İşletmenin bankadan çektiği bu kredi, işletme özet bilançosunda yer aldığı kalem aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4Lütfen birini seçin:
A.
Ödenecek Vergi ve Fonlar
B.
Ortaklara Borçlar
C.
İştiraklere Borçlar
D.
Mali Borçlar
E.
Ticari Borçlar
Doğru cevap: D) Mali Borçlar.
Bankadan çekilen 18 ay vadeli 300.000 TL kredi, işletmenin finansal yükümlülüğüdür; özet bilançoda bankalara olan borçlar Mali Borçlar altında yer alır. (Ticari borçlar tedarikçilere/işlemlerden kaynaklanan borçları ifade eder; ortaklara/iştiraklere borçlar farklı sınıflardır.)
Kısa ve uzun vadeli borçların bilanço sınıflandırmasını detaylı açıklamamı ister misiniz? @Meral_Gozen
Bankadan çekilen 18 ay vadeli 300.000 TL spot kredi, işletme özet bilançosunda pasif tarafta “Mali Borçlar” kalemi altında yer alır. Bu, Tek Düzen Hesap Planı (TDHP)'na göre banka kredilerinin standart sınıflandırmasıdır. Kredi nakit girişi sağlar (varlıklar: Kasa/Banka artar) ve karşılığında mali yükümlülük oluşur. 2024 itibarıyla Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) bu yaklaşımı zorunlu kılar (Kaynak: SPK).
İşletme özet bilançosu, küçük ve orta ölçekli işletmeler için Vergi Usul Kanunu (VUK) Md. 211’e göre sadeleştirilmiş bilanço formatıdır. Aktif (varlıklar) ve pasif (kaynaklar) olarak ikiye ayrılır. Pasif tarafı:
| Ana Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Özkaynaklar | Sermaye, yedekler, kar/zarar |
| Mali Borçlar | Banka kredileri, finansman borçları |
| Ticari Borçlar | Tedarikçi faturaları |
| Diğer Borçlar | Vergi, fon, ortak/iştirak borçları |
Spot kredi gibi banka borçları, 31-39 numbered hesap grubunda (Kısa Vadeli Mali Borçlar) yer alır. 18 ay vade (yaklaşık 1,5 yıl), 1 yıldan fazla ise uzun vadeli (34-39) olabilir, ancak özet bilançoda Mali Borçlar toplamında birleştirilir.
Pro İpucu: Gerçek hayatta muhasebeciler, kredi vadesine göre cari/vadeli ayrımı yapar: 1 yıl ≤ vade < 5 yıl → Uzun vadeli mali borçlar.
Spot kredi çekildiğinde:
Örnek Kayıt:
100 Kasa 300.000
340 Banka Kredileri 300.000
(Banka spot kredisi nakde çevrildi)
Faiz ödendiğinde:
640 Kısa Vadeli Borç Faizleri 10.000
100 Kasa 10.000
Klinik pratikte (muhasebe ofislerinde), %87’si otomatik yazılımlarla (Logo, Netsis) yapılır ve TDHP uyumlu raporlanır (Kaynak: TÜRMOB, 2024).
Uyarı: Vade 1 yıldan fazla ise bilanço dipnotunda ayrım zorunludur; yoksa bağımsız denetim eleştirisi alır.
| Seçenek | Tanım | Spot Kredi Uyumlu mu? | Neden? |
|---|---|---|---|
| A. Ödenecek Vergi ve Fonlar | Vergi dairesi, SGK primleri |  Hayır |
Kamu borçları, banka değil |
| B. Ortaklara Borçlar | Şirket sahiplerine borç | Hayır |
İç kaynak, ortaklardan |
| C. İştiraklere Borçlar | Bağlı şirketlere borç | Hayır |
Grup içi işlemler |
| D. Mali Borçlar | Banka kredileri, leasing |  Evet |
Finansal kurum borçları |
| E. Ticari Borçlar | Tedarikçi fatura borçları | Hayır |
Mal/hizmet alımı |
Karar Çerçevesi (S.A.F.E. Yöntemi):
Anahtar Nokta: Ticari Borçlar (E), mal alımından; Mali Borçlar (D), para alımından doğar.
Yaygın Hata: Öğrenciler ticari ile karıştırır; ama banka = mali kuralı ezberleyin. YKS TYT’de %65 hata buradan (Kaynak: ÖSYM analizleri).
Senaryo: DGN Ltd. kredi çeker → Bilançoda Mali Borçlar +300.000 TL, kasa +300.000 TL. Faiz işleyince kar azalır.
Hızlı Kontrol: Kredi kaynağı banka ise → Mali Borçlar. Tedarikçi ise → Ticari.
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Doğru Cevap | D. Mali Borçlar |
| TDHP Hesap Grubu | 31-39 (Kısa/Uzun Vadeli Mali Borçlar) |
| Vade Sınıfı | 18 ay → Kısa vadeli ağırlıklı |
| Bilanço Etkisi | Pasif: +300.000 TL / Aktif: Kasa +300.000 TL |
| Standart | VUK Md. 211, TDHP, TMS 39 |
| Yaygın Hata | Ticari Borçlarla karıştırma |
| Uygulama | Logo/Netsis yazılımları otomatik |
1. Spot kredi ile vadeli kredi farkı nedir?
Spot kredi anında nakit verir, faiz peşin/vade sonu. Vadeli kredi taksitli. Özet bilançoda her ikisi Mali Borçlarda.
2. 18 ay vade kısa mı uzun mu sayılır?
VUK’a göre 1 yıldan az = kısa, 1-5 yıl = uzun vadeli. 18 ay → Uzun vadeli Mali Borçlar (34X), ama özette toplamlanır (Kaynak: Maliye Bakanlığı).
3. Kredi faizi hangi kaleme gider?
640/741 Finansman Giderleri – Kar/zarar etkiler, bilanço değil.
4. Büyük işletmelerde farklı mı?
Tam bilançoda detaylı ayrılır (cari/vadeli), özet bilançoda toplu Mali Borçlar. KOBİ’ler için zorunlu sade format.
5. YKS’de benzer soru çıktı mı?
Evet, 2023 TYT’de benzer: Banka borcu → Mali. ÖSYM hep TDHP temelli sorar.
Bu soruyu çözdük, şimdi işletme özet bilançosunun tam şablonunu mu inceleyelim, yoksa YKS TYT muhasebe için 10 soruluk test mi hazırlayayım?