• Balıklarda sperm ve yumurta sayısının çok olması

  1. • Göz bebeklerinin çok ışıkta küçülüp, az ışıkta büyümesi
    • Balıklarda sperm ve yumurta sayısının çok olması
    • Bazı hayvanların kış uykusuna yatması
    • Kışın bitkilerin yapraklarını dökmesi
    • Çiçekli bitkelerde polen sayısının çok olması
    • Ağaç dallarındaki bazı çekirgelerin dal şeklinde olması
    Yukarıda canlılarda görülen bazı özellikler verilmiştir.
    Bu özelliklerden kaç tanesi adaptasyona örnek verilebilir?
    A) 3
    B) 4
    C) 5
    D) 6
  2. • Çekirdeksiz üzüm üretimi
    • Yapışık parmaklılık
    • Balık pulluluk
    • Kanser hastalıkları
    • Geri zekalılık
    • Albinoluk

LGS Fen Bilimleri: Canlılarda Adaptasyon ve Mutasyon Örnekleri

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Adaptasyon; canlının belirli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran, nesilden nesile aktarılan kalıtsal uyumlardır. Mutasyon; DNA diziliminde meydana gelen kalıcı bozulmalardır. Anlık refleksler veya çevresel etkiyle gen işleyişinde meydana gelen geçici değişimler adaptasyon sayılmaz.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

9. Soru Analizi (Adaptasyon):

  • Göz bebeklerinin çok ışıkta küçülüp az ışıkta büyümesi: Işığa karşı vücudun verdiği anlık bir refleks tepkisidir; adaptasyon değildir. :cross_mark:
  • Balıklarda sperm ve yumurta sayısının çok olması: Dış döllenme yapan balıklarda üreme şansını artıran kalıtsal bir adaptasyondur. :white_check_mark:
  • Bazı hayvanların kış uykusuna yatması: Zorlu kış şartlarında enerji tasarrufu sağlayarak hayatta kalma şansını artıran bir adaptasyondur. :white_check_mark:
  • Kışın bitkilerin yapraklarını dökmesi: Soğuk mevsimde su kaybını azaltarak canlının hayatta kalmasını sağlayan bir adaptasyondur. :white_check_mark:
  • Çiçekli bitkelerde polen sayısının çok olması: Tozlaşma ve döllenme ihtimalini yükselterek üreme başarısını artıran bir adaptasyondur. :white_check_mark:
  • Ağaç dallarındaki çekirgelerin dal şeklinde olması: Düşmanlarından korunmak ve avlanmak için geliştirilen kamuflaj temelli bir adaptasyondur. :white_check_mark:

Verilen 6 özellikten 5 tanesi adaptasyon örneğidir.


:white_check_mark: CEVAP (9. Soru): C) 5


10. Soru Analizi (Mutasyon):

  • Çekirdeksiz üzüm üretimi: Gen yapısındaki değişim sonucu ortaya çıkan mutasyondur. :white_check_mark:
  • Yapışık parmaklılık: Genetik bozukluk sonucu oluşan mutasyondur. :white_check_mark:
  • Balık pulluluk: Y kromozomu üzerindeki gen bozulmasıyla aktarılan mutasyondur. :white_check_mark:
  • Kanser hastalıkları: Hücre bölünmesini kontrol eden genlerin hasar görmesiyle oluşan mutasyondur. :white_check_mark:
  • Geri zekalılık (Down sendromu vb.): Kromozom veya gen anomalisi kaynaklı mutasyondur. :white_check_mark:
  • Albinoluk: Renk pigmenti üretiminden sorumlu genin bozulmasıyla oluşan mutasyondur. :white_check_mark:

Verilen 6 özelliğin tamamı (6 tanesi) mutasyon örneğidir.


:white_check_mark: CEVAP (10. Soru): D) 6

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Göz bebeğinin büyüyüp küçülmesi MEB sınavlarında en sık sorulan çeldiricidir. Bir olayın adaptasyon sayılabilmesi için canlının türüne ait kalıtsal bir özellik olması ve yaşama/üreme şansını artırması gerekir; anlık sinirsel refleksler adaptasyon değildir.