Bağlayıcılarda vergülün işlənməsi ilə bağlı səhvin olduğu cümlələri müəyyən edin

Question Answer
1
  1. Bağlayıcılarda vergülün işlənməsi ilə bağlı səhvin olduğu cümlələri müəyyən edin.
  2. Biz gəlməmişdik çünki, həmin gün digər tədbirdə idik.
  3. Oldu sevincim də, oldu qəmim də.
  4. Hamının diqqəti Gəray bəydə idi, halbuki, o bunu gözləmirdi.
  5. Mən vaxtında gəlmişdim, lakin, yenə də növbədə gözləməli oldum.
  6. Sanki, bu onun mənə göstərilən sonuncu fotosu idi.
    A) 1, 2, 5
    B) 1, 2, 4
    C) 3, 4, 5
    D) 1, 3, 4
    E) 2, 3, 5

Bağlayıcılarda vergülün işlənməsi ilə bağlı səhvin olduğu cümlələri müəyyən edin.
Bağlayıcılarda vergülün işlənməsi ilə bağlı səhvin olduğu cümlələri müəyyən edin.1024×768 121 KB

2

Bağlayıcılarda Durğu İşarələrinin (Vergülün) İşlənmə Qaydaları

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Azərbaycan dili orfoqrafiya və durğu işarələri qaydalarına əsasən; “çünki” səbəb bağlayıcısından, eləcə də “amma”, “ancaq”, “lakin”, “halbuki” kimi qarşılaşdırma bağlayıcılarından əvvəl vergül qoyulur, bu bağlayıcılardan sonra vergül qoyulmaz.

:brain: ÇÖZÜM VƏ SEÇENEK ANALİZİ

Verilən cümlələrdəki bağlayıcıları və durğu işarələrini təhlil edək:

  • 1. cümlə (SƏHV): “Biz gəlməmişdik çünki, həmin gün digər tədbirdə idik.” — “Çünki” bağlayıcısından əvvəl vergül qoyulmalı, özündən sonra isə qoyulmamalı idi. Cümlədə isə tərsinə, bağlayıcıdan sonra vergül yazılmışdır.
  • 2. cümlə (DÜZGÜN): “Oldu sevincim də, oldu qəmim də.” — Təkrarlanan “da, də” iştirak bağlayıcısında birinci tərəfdən sonra vergül qoyulması durğu işarəsi qaydalarına tam uyğundur.
  • 3. cümlə (SƏHV): “Hamının diqqəti Gəray bəydə idi, halbuki, o bunu gözləmirdi.” — “Halbuki” qarşılaşdırma bağlayıcısından əvvəl vergül qoyulur, lakin özündən sonra vergül qoyulmamalıdır. Cümlədə bağlayıcıdan sonra da vergül qoyularaq səhvə yol verilmişdir.
  • 4. cümlə (SƏHV): “Mən vaxtında gəlmişdim, lakin, yenə də növbədə gözləməli oldum.” — “Lakin” qarşılaşdırma bağlayıcısından əvvəl vergül qoyulur, özündən sonra isə qoyulmur. Cümlədə bağlayıcıdan sonra artıq vergül qoyulmuşdur.
  • 5. cümlə: “Sanki, bu onun mənə göstərilən sonuncu fotosu idi.” — “Sanki” sözü bağlayıcı deyil, güman-şübhə bildirən modal sözdür (həmçinin “sanki” və “elə bil” modal sözlərindən sonra heç vaxt vergül işlənmir). Sualın şərtində isə məhz bağlayıcılarda buraxılan səhvlər soruşulur.

Bu təhlilə əsasən, bağlayıcılarda vergülün işlənməsi ilə bağlı səhvlər 1, 3 və 4-cü cümlələrdədir.

:white_check_mark: CEVAP: D) 1, 3, 4

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Tək işlənən qarşılaşdırma (amma, ancaq, lakin, halbuki) və səbəb/aydınlaşdırma (çünki, ona görə ki) bağlayıcılarının heç birindən sonra vergül qoyulmur; vergül hər zaman bu bağlayıcılardan əvvəl yazılır.