B) (x+4) ile (y-2) sayilari aralarında asal olmak üze- re X+4 y-2 13 olduğuna göre x +y kaçtıir? 9

b) (x+4) ile (y-2) sayilari aralarında asal olmak üze- re X+4 y-2 13 olduğuna göre x +y kaçtıir? 9

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: (x+4) ile (y-2) sayıları aralarında asal olmak üzere \frac{x+4}{y-2} = \frac{15}{9} olduğuna göre x + y kaçtır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Aralarında asal sayılar için, kesrin pay ve paydasının ortak böleni yoktur.
  • Verilen kesir eşitliğinde pay ve payda, en sade haliyle 15 ve 9 olduğu için \gcd(x+4, y-2) = 1 olmalıdır.
  • Bu durumda (x+4, y-2) çiftleri 15 ve 9’un katları olabilir ama ortak bölenlerinin olmaması gerekir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Kesiri sadeleştirme ve aralarında asal koşulu
Verilen:

\frac{x+4}{y-2} = \frac{15}{9}

Sadeleştirelim:

\frac{15}{9} = \frac{5}{3}

Burada x+4 ve y-2 sayılarının aralarında asal olduğu belirtilmiş.
O halde,

x+4 = 5k, \quad y-2 = 3k

şeklinde bir ifade yazamayız çünkü en sade haliyle 5 ve 3 olmalıdır ve \gcd(5,3) = 1.

Adım 2 — Aralarında asal olma koşulunu kullanma
Kesirde paydalar aralarında asal olduğuna göre,

\frac{x+4}{y-2} = \frac{5}{3}

gerekiyor ve \gcd(x+4, y-2) = 1.
Bu durumda:

x+4 = 5, \quad y-2 = 3

olmalıdır, çünkü bunlar hem oranı sağlar hem de aralarında asaldır.

Adım 3 — x ve y değerlerini bulma

x+4 = 5 \implies x = 1
y-2 = 3 \implies y = 5

Adım 4 — x + y toplamını hesaplama

x + y = 1 + 5 = 6

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: x + y = 6
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

SORU: (x+4)/(y-2) = 15/9 ve (x+4) ile (y-2) aralarında asal ise x + y kaçtır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Rasyonel oran ve aralarında asallık prensibi: Eğer \dfrac{a}{b}=\dfrac{p}{q} ve \gcd(a,b)=1 ile \gcd(p,q)=1 ise a=p ve b=q olmalıdır (aksi takdirde ortak bir çarpan olur).

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Sadeleştirme
\dfrac{15}{9}=\dfrac{15\div 3}{9\div 3}=\dfrac{5}{3}.

Adım 2 — Orantıyı yazma
\dfrac{x+4}{y-2}=\dfrac{5}{3} olduğuna göre bir t tam sayısı için x+4=5t ve y-2=3t yazılabilir.

Adım 3 — Aralarında asallık kullanma
\gcd(x+4,y-2)=1 ise \gcd(5t,3t)=t\cdot\gcd(5,3)=t olmalıdır. Bu değerin 1 olması için t=1 olmalıdır.

Adım 4 — x ve y değerlerini bulma
t=1 için x+4=5\Rightarrow x=1.
y-2=3\Rightarrow y=5.

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Aralarında asallık
  • Tanım: İki sayının ortak pozitif böleni 1 ise aralarında asaldırlar.
  • Bu problemde: x+4 ve y-2 nin ortak çarpanı olmaması, oranın tamamen sade halindeki pay ve paydanın birebir eşleşmesini sağlar.
  1. Sadeleştirme
  • Tanım: Bir kesiri ortak bölenle bölerek daha küçük eşdeğer kesir elde etme.
  • Bu problemde: 15/9 kesiri 5/3 olarak sadeleştirildi.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Ortak çarpan ihmal etme

  • Yanlış: x+4=5k,\; y-2=3k yazıp k değerini 1 kabul etmeden farklı k değerleriyle sonuçlar üretmek.
  • Doğru: Aralarında asallık şartı k değerinin 1 olmasını zorunlu kılar.
  • Neden yanlış: Eğer k\neq 1 olsaydı x+4 ile y-2 ortak k çarpanına sahip olurdu.
  • Düzeltme: Aralarında asallık şartını kullanıp k=1 alın.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

:white_check_mark: CEVAP: x + y = 6