B LGS /Fen Bilimleri B B 13. Aşağıdaki grafikte, eşit süre boyunca özdeş isıticılarla isıtılan ve kütleleri eşit olan K, L ve M svilarının sIcaklık artışları gösterilmiştir. Sicaklik artişı (C) 60---- 40 o B mitar=7 mLzL →SVilar K L M Buna göre sivil

B LGS /Fen Bilimleri B B 13. Aşağıdaki grafikte, eşit süre boyunca özdeş isıticılarla isıtılan ve kütleleri eşit olan K, L ve M svilarının sIcaklık artışları gösterilmiştir. Sicaklik artişı (C) 60---- 40 o B mitar=7 mLzL →SVilar K L M Buna göre siviların öz ISiları arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? (c: Oz isi) B)€ ) ķ > Guo

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU:
Eşit süre, eşit kütle ve özdeş ısıtıcılarla ısıtılan K, L, M sıvılarının sıcaklık artışlarına göre öz ısıları arasındaki ilişki nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Öz ısı formülü:

Q = m \cdot c \cdot \Delta T

Burada;

  • Q: verilen ısı (eşittir, aynı)
  • m: kütle (eşittir)
  • c: öz ısı
  • \Delta T: sıcaklık değişimi

Eşit ısı ve kütle için:

Q = m \cdot c \cdot \Delta T \implies c \propto \frac{1}{\Delta T}

Yani sıcaklık artışı büyük olanın öz ısısı küçük, küçük olanın ise öz ısısı büyüktür.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Bilgileri analiz et

  • Kütleleri eşit ve ısıtıcılar özdeş, yani verilen ısı eşittir.
  • Sıcaklık artışları:
    • K → 40°C
    • L → 60°C
    • M → 20°C

Adım 2 — Öz ısı ile sıcaklık artışı ilişkisini uygula

  • Öz ısı ile sıcaklık artışı ters orantılıdır.
  • En büyük sıcaklık artışına sahip L sıvısının öz ısısı en küçüktür.
  • En küçük sıcaklık artışına sahip M sıvısının öz ısısı en büyüktür.
  • K sıvısı arada kalır.

Adım 3 — Sonucu yaz

c_M > c_K > c_L

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:
A) c_M > c_K > c_L

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Öz Isı (c)
  • Bir maddenin birim kütlesinin sıcaklığını 1°C değiştirmek için gereken ısı miktarıdır.
  • Bu problemde sıcaklık değişiminden yola çıkarak büyüklükleri karşılaştırdık.
  1. Isı (Q), Kütle (m) ve Sıcaklık Değişimi (ΔT) İlişkisi
  • Aynı ısı ve kütle için \Delta T ile c ters orantılıdır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Öz ısı ile sıcaklık artışını karıştırmak

  • Yanlış: Sıcaklık artışı büyük olanın öz ısısı da büyük denir.
  • Doğru: Sıcaklık artışı büyük olanın öz ısısı küçüktür çünkü aynı ısı alındığında sıcaklığı daha çok artıyor.
  • Neden yanlış: Öz ısı maddelerin ısı depolama kapasitesidir, yüksek olan ısıyı daha az sıcaklık artışıyla emer.
  • Düzeltme: Öz ısı ve sıcaklık artışı ters orantılıdır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: Aşağıdaki grafikte eşit süre boyunca özdeş ısıtıcılarla ısıtılan ve kütleleri eşit olan K, L ve M sıvılarının sıcaklık artışları verilmiştir. Buna göre sıvıların öz ısıları arasındaki ilişki nedir?

CEVAP: c_M > c_K > c_L

AÇIKLAMA: Her üç sıvıya eşit enerji verildiği ve kütleleri eşit olduğu için verilen ısı miktarı (Q) ile öz ısı (c) ve sıcaklık değişimi (ΔT) arasındaki ilişkiyi kullanırız: Q = m · c · ΔT. Buradan c = Q / (m · ΔT) olur; yani c değeri ΔT ile ters orantılıdır. Grafikte ΔT sıralaması L > K > M olduğuna göre öz ısıların sıralaması tersine döner: c_M > c_K > c_L. Örnek olarak aynı Q ve m için ΔT_L = 60, ΔT_K = 30, ΔT_M = 20 olsaydı; c_L = Q/(m·60), c_K = Q/(m·30), c_M = Q/(m·20) olur ve c_M en büyük çıkar. Bu nedenle c_M > c_K > c_L.

TEMEL KAVRAMLAR:

  • Öz ısı

    • Tanım: Bir maddenin birim kütlesinin sıcaklığını 1 °C artırmak için gerekli enerji miktarı.
    • Bu problemde: Aynı Q ve m için ΔT büyük olan sıvının öz ısısı daha küçüktür.
  • Q = m · c · ΔT

    • Tanım: Isı enerjisinin hesaplanma formülü.
    • Bu problemde: Q ve m sabit olduğundan c ∝ 1/ΔT.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?