B CH, -CH=CH- o) CH,-- CHO 2,2-dimetit pfopanal eio obineu

YKS TYT
1

Aşağıda verilen adlandırmalardan hangisi yaniiştı?
metanal

CH, -CH =CH-

2-bütenal
e) CH,=CH
5-hekzen-3-inal
CH,
o) CH,-- CHO
oHt
2,2-dimetit pfopanal
pentanal
eio obineu

Aşağıda verilen adlandırmalardan hangisi yaniiştı?
Aşağıda verilen adlandırmalardan hangisi yaniiştı?937×800 111 KB

2

Organik Bileşiklerin IUPAC Adlandırılması Analizi

Bu soruda verilen organik bileşiklerin (aldehitler, alkenler ve alkinler içeren karma yapılar) IUPAC kurallarına göre doğru adlandırılıp adlandırılmadığını inceleyeceğiz.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Seçenek A Analizi
Bileşik: H-CHO (Metanal)

  • Tek karbonlu aldehit yapıdadır.
  • IUPAC adı: 1 karbonlu alkan olan metan isminin sonuna “-al” eki getirilerek metanal olur.
  • :white_check_mark: Bu adlandırma doğrudur.

Adım 2 — Seçenek B Analizi
Bileşik: CH_3 - CH = CH - CHO (2-bütenal)

  • Aldehit grubu (CHO) 1. karbon kabul edilir.
  • Numaralandırma sağdan sola: C_4 - C_3 = C_2 - C_1HO
    1. karbondan başlayan bir ikili bağ vardır ve toplam 4 karbonludur.
  • :white_check_mark: Bu adlandırma doğrudur.

Adım 3 — Seçenek C Analizi
Bileşik: CH_2 = CH - C \equiv C - CH_2 - CHO (5-hekzen-3-inal)

  • Aldehit önceliklidir, sağdan numaralandırılır: C_6 = C_5 - C_4 \equiv C_3 - C_2 - C_1HO
  • 6 karbonlu ana zincirde; 5. karbondan başlayan ikili bağ (5-hekzen) ve 3. karbondan başlayan üçlü bağ (3-inal) bulunmaktadır.
  • :white_check_mark: Bu adlandırma doğrudur.

Adım 4 — Seçenek D Analizi
Bileşik: (CH_3)_3C - CHO (2,2-dimetil propanal)

  • En uzun zincir aldehit karbonundan başlar: C_3 - C_2(CH_3)_2 - C_1HO
    1. karbon atomuna iki tane metil grubu bağlıdır. Ana zincir 3 karbonludur (propanal).
  • :white_check_mark: Bu adlandırma doğrudur.

Adım 5 — Seçenek E Analizi
Bileşik: (CH_3)_2CH - CH_2 - CHO (Pentanal olarak verilmiş)

  • Yapıyı açık yazalım: CH_3 - CH(CH_3) - CH_2 - CHO
  • Numaralandırma sağdan başlar: C_4 - C_3(metil) - C_2 - C_1HO
  • En uzun düz zincir 4 karbonludur (bütanal). 3. karbondan bir metil grubu dallanmıştır.
  • Doğru IUPAC adı: 3-metil bütanal olmalıdır. “Pentanal” olabilmesi için dallanma olmamalı ve düz 5 karbon olmalıydı.
  • :cross_mark: Bu adlandırma yanlıştır.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: A. Metanal — Doğru adlandırma.
:white_check_mark: B. 2-bütenal — Doğru numaralandırma ve ek seçimi.
:white_check_mark: C. 5-hekzen-3-inal — Öncelik sırasına göre doğru adlandırma.
:white_check_mark: D. 2,2-dimetil propanal — En uzun zincir ve dallanmalar doğru.
:cross_mark: E. Pentanal — Yanlış; bileşiğin ana zinciri 4 karbonludur ve bir metil dalı içerir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E seçeneği (Pentanal)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Aldehit Adlandırma Kuralları

  • Tanım: Karbonil grubu (C=O) zincirin ucunda yer alan bileşiklerdir.
  • Bu problemde: Aldehit karbonu daima 1. karbon seçilerek en uzun zincir belirlenmiştir.

2. Çoklu Bağ Önceliği

  • Tanım: Molekülde hem ikili hem üçlü bağ varsa, aldehit grubu (CHO) her zaman önceliğe sahiptir ve numara vermeye oradan başlanır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Zincir Belirleme Hatası

  • Yanlış: E seçeneğinde toplam karbon sayısını sayıp “5 karbon var o halde pentanaldir” demek.
  • Doğru: En uzun kesintisiz zinciri bulmak. Dallanma varsa bu grup ana zincir ismine dahil edilmez, ön ek olarak belirtilir.

Benzer bir organik adlandırma sorusu daha çözmek ister misin?