CÖZÜ yORUM
Aşağıda bazı bağlar ve bu bağların ortalama bağ enerjileri
verilmiştir.
Bağ
H-H
CI-CI
H-CI
Ortalama Bağ Enerjisi (kJ/mol)
436
243 H J85
43212
Hz ve Cl, gazlarının tepkimesinden hidrojen klorür (HCI)
gazı üretilmesine ait tepkime denklemi
+Ly
06
EeocterMik
HH+C CI2H-Cl şeklindedir.
yen o osurn
46 t2u3 zi t u3 2
a) Verilen bağ enerjilerinden yararlanarak tepkimenin
entalpi değerini hesaplayıniz.
247
-485
b) Girenlerin ve ürünlerin kararlılik durumunu bağ
güçleri yönünden kıyaslayınz.
CöZU
Ba
C-
H-
32 gram
olarak y
değişim
(C =12 g
Kimyasal Tepkimelerde Bağ Enerjileri ve Entalpi Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kimyasal tepkimelerin entalpi değişimi (\Delta H), kırılan bağların enerjileri toplamından oluşan bağların enerjileri toplamı çıkarılarak hesaplanır: \Delta H = \sum \text{BE}_{\text{kırılan}} - \sum \text{BE}_{\text{oluşan}}. Bir bağın enerjisi arttıkça sağlamlığı ve o bileşiğin kararlılığı da artar.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — a) Tepkime Entalpisinin (\Delta H) Hesaplanması
Tepkime denkleminde (\text{H}-\text{H} + \text{Cl}-\text{Cl} \rightarrow 2\text{H}-\text{Cl}) girenlerde 1 mol \text{H}-\text{H} ve 1 mol \text{Cl}-\text{Cl} bağı kopmakta; ürünlerde ise 2 mol \text{H}-\text{Cl} bağı oluşmaktadır. Verilen değerler yerine yazıldığında:
\sum \text{BE}_{\text{kırılan}} = 436 + 243 = 679\text{ kJ}
\sum \text{BE}_{\text{oluşan}} = 2 \times 432 = 864\text{ kJ}
\Delta H = 679 - 864 = -185\text{ kJ}
Adım 2 — b) Kararlılık Durumunun Bağ Güçleri Yönünden Kıyaslanması
Oluşan bağların toplam enerjisi (864\text{ kJ}), kırılan bağların toplam enerjisinden (679\text{ kJ}) daha büyüktür. Bağ enerjisinin yüksek olması kimyasal bağların daha güçlü ve sağlam olduğunu gösterir. Tepkime ekzotermik (\Delta H < 0) gerçekleştiğinden minimum enerjili olma eğilimi ürünler yönündedir; dolayısıyla ürünler (\text{HCl}), girenlerden (\text{H}_2 ve \text{Cl}_2) daha kararlıdır.
CEVAP:
- a) \Delta H = -185\text{ kJ}
- b) Ürünler (\text{HCl}), bağ enerjisi toplamı daha yüksek ve daha düşük potansiyel enerjili olduğu için girenlerden daha kararlıdır.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Standart oluşum entalpileriyle hesap yapılırken \Delta H = \text{Ürünler} - \text{Girenler} kullanılır; fakat bağ enerjileri verildiğinde kural daima \Delta H = \text{Girenler (Kırılan)} - \text{Ürünler (Oluşan)} şeklindedir. İşaret karışıklığına dikkat ediniz.