Aziz Sancar, 8 eylül 1946’da Mardin’in Savur İlçesinde doğmuş. 1963’te girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1969 yılında mezun olmuştur. Hayatı sıradışı olaylarla dolu olan Aziz Sancar, 2005’de bilim dünyasının en önemli üyelikleri arasında yer alan ABD Ulusal Bilim Akademisi’ne seçilen ilk Amerika’lı Türk olmuştur. DNA’nın onarılması alanında yaptığı çalışmalardan dolayı Prof. Dr. Aziz Sancar, 2015’te Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülmüştür.
Aziz Sancar’ın hayatından söz eden bu parçada, yazımı yanlış kaç sözcük vardır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
Yazım Kuralları ve Sözcüklerin Doğru Yazımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre; belirli bir tarih bildiren ay adları büyük harfle başlar, özel ada dâhil olmayan “il, ilçe” sözcükleri küçük yazılır, “sıra” sözüyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır, sert ünsüzle biten sayılara gelen eklerde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralına uyulur ve özel isimlere getirilen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metindeki sözcükler TDK kurallarına göre incelendiğinde 5 adet yazım yanlışı tespit edilmektedir:
- eylül ➔ Eylül: Belirli bir tarihi belirten (gün ve yıl içeren) ay ve gün adları büyük harfle başlar. “8 Eylül 1946’da” şeklinde yazılmalıdır.
- İlçesinde ➔ ilçesinde: Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, kasaba, köy vb. sözcükler küçük harfle başlar. “Savur ilçesinde” şeklinde yazılmalıdır.
- sıradışı ➔ sıra dışı: “Sıra, iç, dış” sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. “sıra dışı” şeklinde yazılmalıdır.
- 2005’de ➔ 2005’te: 2005 sayısı sert ünsüz olan “ş” ile biter. Gelen bulunma hâl eki ünsüz benzeşmesine (sertleşme) uğrayarak
-teolmalıdır (2005’te). - Amerika’lı ➔ Amerikalı: Özel adlara getirilen yapım ekleri (
-lı, -li, -lık, -cı, -sizvb.) ve bunlardan sonra gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. “Amerikalı” şeklinde yazılmalıdır.
Doğru Yazılmış Diğer Dikkat Çekici Unsurlar:
- 1963’te: Ünsüz sertleşmesine uyulmuştur (üç-te), doğrudur.
- İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden: Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz, doğrudur.
- Nobel Kimya Ödülü’ne: Ödül adlarına gelen çekim ekleri kesmeyle ayrılır, doğrudur.
Metinde toplam 5 sözcüğün yazımı yanlıştır.
CEVAP: D) 5
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Özel isimlere gelen yapım eklerinin (-lı, -siz, -cı, -lar vb.) kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralı (Türklük, Avrupalı, Ahmetler) ve “sıra dışı, yanı sıra, peşi sıra” kelimelerinin daima ayrı yazıldığı ÖSYM ve MEB sınavlarında en çok sorulan çeldiricilerdendir.
