Aytt97

Sorunun Çözümü:

Soruda f ve g fonksiyonlarının R → R sürekli olduğu belirtilmektedir. Buna göre verilen fonksiyonların her x ∈ R için kesinikle sürekliliği incelenmektedir.

Yukarıdaki önermeler:

  1. y = |f(x)|:
    Sürekli bir fonksiyonun mutlak değeri yine sürekli bir fonksiyondur. Bu nedenle I kesinlikle süreklidir.

  2. y = (f.g)(x):
    İki sürekli fonksiyonun bileşkesi yine sürekli bir fonksiyondur. Bu nedenle II de kesinlikle süreklidir.

  3. y = 1/g(x):
    Bir fonksiyonun sürekliliği, bölmenin payda sıfır olmadığında sürdürülür. g sürekli olduğu söylense de g(x) = 0 olduğunda bu fonksiyon kesiklidir. Dolayısıyla III her x ∈ R için sürekli değildir.

  4. y = f(x – 5):
    Sürekli bir fonksiyonun içindeki fonksiyonda değişiklik (örn. x → x-5) sürekli yapıyı bozmaz. Bu nedenle IV kesinlikle süreklidir.

Doğru cevap: D) I, II, IV


Önemli Bilgilerin Özeti:

Fonksiyon Süreklilik Durumu
y = f(x)
y = (f.g)(x) Kesinlikle sürekli
y = 1/g(x) Sürekli değil
y = f(x–5) Kesinlikle sürekli

@Sana ne

Soru:
f : R → R ve g : R → R olmak üzere, f ve g fonksiyonları her x ∈ R için süreklidir. Buna göre,
I. y = |f(x)|
II. y = (f∘g)(x) (ya da f(g(x)))
III. y = 1 / g(x)
IV. y = f(x – 5)
öncüllerinde verilen fonksiyonlardan hangileri her x ∈ R için kesinlikle süreklidir?

Cevap:

Table of Contents

  1. Sürekli Fonksiyonlarda Temel Bilgi
  2. Her Fonksiyonun Durumunun İncelenmesi
    1. I. y = |f(x)|
    2. II. y = (f∘g)(x)
    3. III. y = 1/g(x)
    4. IV. y = f(x−5)
  3. Süreklilikle İlgili Bilinen Kurallar
  4. Özet Tablosu
  5. Sonuç ve Kısa Değerlendirme

1. Sürekli Fonksiyonlarda Temel Bilgi

Bir fonksiyonun sürekliliği kabaca, “küçük giriş değişimlerinin fonksiyon değerinde de küçük değişimlere neden olması” şeklinde ifade edilebilir. Daha resmi tanımla, f ve g reel sayılardan reel sayılara tanımlı ve her x ∈ R için sürekli olsun. Şimdi, bu iki fonksiyondan türetilen bazı yeni fonksiyonların da sürekli olup olmadığı yaygın süreklilik teoremlerine göre incelenir.

2. Her Fonksiyonun Durumunun İncelenmesi

2.1. I. y = |f(x)|

f(x) sürekli ise |f(x)| fonksiyonu da tüm x ∈ R’de kesikliğe yol açmadan tanımlıdır. Temel olarak,

  • |f(x)|, reel sayılar üzerinde tanımlı sürekli bir mutlak değer işlemi (ki kendisi sürekli),
  • Bir de f(x) sürekli.
    Bu ikisi birleşince |f(x)| de her x ∈ R’de kesintisiz (sürekli) olur.

2.2. II. y = (f∘g)(x)

Yukarıdaki notasyonda “(f.g)(x)”in genellikle f(g(x)) şeklinde kompozisyon anlamına geldiği kabul edilir. Kompozisyon kuralına göre, bir fonksiyonun çıktısı diğerinin girdisi olacak şekilde tanımlandığında:

  • g(x) sürekli,
  • f de g(x) için tanım kümesinde sürekli ise (ki belirtildiği üzere f de her x ∈ R’de sürekli),

o zaman f(g(x)) de tüm x ∈ R’de kesintisiz çalışır. Dolayısıyla (f∘g)(x) kesinlikle süreklidir.

2.3. III. y = 1 / g(x)

Bu fonksiyon, g(x) ≠ 0 olduğu her noktada sürekli olacaktır. Fakat “g(x) her x ∈ R için sıfırdan farklı mıdır?” sorusu elimizdeki bilgilere göre net değildir. Sadece “g sürekli bir fonksiyondur” ifadesi yer alıyor. Dolayısıyla, g(x)’in sıfır değeri alıp almadığı bilinmez. Eğer g(x) = 0 olan bir x değeri varsa, 1 / g(x) tanımsız olacağı için o noktada süreklilik bozulur.
Yani “her x ∈ R için kesintisizdir” ifadesi, g(x) asla 0 olmazsa doğru, ama genel olarak bu bilgi kesin olmadığından, III. öncül “kesinlikle süreklidir” demek mümkün değildir.

2.4. IV. y = f(x – 5)

Bir fonksiyonun sürekli olması, sabit bir kaydırma (x yerine x – 5 yazmak gibi) ile bozulmaz. f, her x ∈ R için sürekli ise, x – 5 ifadesi de reel sayılarda (R’de) sürekli olduğundan, f(x – 5) yine kesintisizdir.

3. Süreklilikle İlgili Bilinen Kurallar

  1. Sürekli fonksiyonun mutlak değeri de (|f(x)|) süreklidir.
  2. Sürekli fonksiyonların kompozisyonu (f∘g)(x) de kesintisizdir.
  3. Sürekli fonksiyonun kaydırılmış hali (f(x - c)) sürerlilik özelliğini korur.
  4. Tersi (1/g(x)) ancak payda sıfır olmadığı sürece kesintisizdir; g sıfır değeri aldığında tanım bozulur ve süreklilik her x için garanti edilemez.

4. Özet Tablosu

Önermeler Süreklilik Durumu Sebep / Şart
I) y = f(x)
II) y = (f∘g)(x) Kesinlikle sürekli Kompozisyon kuralı (f ve g sürekli)
III) y = 1/g(x) Kesin değil (şarta bağlı) g(x)=0 olmamalı. Yoksa tanımsız/süreksiz olabilir.
IV) y = f(x – 5) Kesinlikle sürekli Sürekli fonksiyonun kayması sürekliliği bozmaz

5. Sonuç ve Kısa Değerlendirme

Bu değerlendirmeye göre,

  • I (|f(x)|) sürekli,
  • II (f∘g) sürekli,
  • IV (f(x–5)) de sürekli,
    ancak III (1 / g(x)) “her x ∈ R için süreklidir” ifadesi g(x) = 0 problemi yüzünden kesin değildir.

Dolayısıyla I, II ve IV her x ∈ R için kesinlikle süreklidir. Resimden anlaşıldığı üzere, soru kökündeki şıklar muhtemelen:

  • A) Yalnız I
  • B) I, II
  • C) Hepsi
  • D) I, II, IV
  • E) Yalnız III

Bu durumda doğru cevap: D) I, II, IV’tür.

Seçenek İçerdiği Maddeler Doğruluk
A) Yalnız I I Eksik
B) I, II I, II Eksik (IV de gerekli)
C) Hepsi I, II, III, IV III her zaman sürekli değil
D) I, II, IV I, II, IV Doğru Cevap
E) Yalnız III III Yanlış

Sonuç: Sürekli f ve g için I, II, IV mutlaka süreklidir; III ise (g(x) sıfır değer almadıkça) süreklidir, ancak soru “her x ∈ R” dediği için III kesin kabul edilemez.
@Gg_12

f: R → R ve g: R → R olmak üzere, f ve g fonksiyonları her x ∈ R için süreklidir. Buna göre aşağıdaki fonksiyonlardan hangileri her x ∈ R için kesinlikle süreklidir?

• I. y = |f(x)|
• II. y = (f.g)(x)
• III. y = 1/g(x)
• IV. y = f(x − 5)

Seçenekler:
A) Yalnız I
B) I, II
C) Hepsi
D) I, II, IV
E) Yalnız III

Cevap:

İçindekiler

  1. Sürekli Fonksiyon Kavramının Tanımı
  2. Verilen Fonksiyonların İncelenmesi
    1. I. y = |f(x)|
    2. II. y = (f.g)(x)
    3. III. y = 1/g(x)
    4. IV. y = f(x - 5)
  3. Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
    1. Adım 1 – f ve g Sürekliliği
    2. Adım 2 – Tek Tek Analiz
    3. Adım 3 – Fonksiyonların Devamlılık Koşulları
    4. Adım 4 – Sonuç ve Seçeneğin Belirlenmesi
  4. Örneklerle Pekiştirme
  5. Özet Tablo
  6. Genel Değerlendirme ve Sonuç
  7. Kısa Özet

1. Sürekli Fonksiyon Kavramının Tanımı

Bir f fonksiyonu, tanım kümesindeki her noktada, o noktadaki limite eşit olacak şekilde tanımlı ise sürekli olarak adlandırılır. Daha resmi bir tanım için, bir fonksiyon f, x=a noktasında sürekli ise şu koşul sağlanır:

\lim_{x \to a} f(x) = f(a).

Tüm gerçek sayılarda kesintisiz (kopma, sıçrama olmadan) davranıyorsa, o fonksiyon R üzerinde süreklidir. Bu soruda f ve g fonksiyonlarının her x ∈ R için sürekli oldukları verilmektedir. Dolayısıyla, bu iki fonksiyonun her noktada limit ile fonksiyon değeri eşleşmektedir.

Sürekli fonksiyonlarla ilgili temel kurallarımız:

  1. Sürekli iki fonksiyonun toplamı, farkı ve çarpımı da süreklidir.
  2. Sürekli fonksiyonun sabit bir sayı ile çarpılması da süreklidir.
  3. Eğer f sürekli ve g sürekli ise, f + g, f - g, f×g, f/g (g(x) ≠ 0 olan yerlerde) yine süreklidir.
  4. Sürekli bir fonksiyonun bileşke (composition) hâli de süreklidir (örnek: f(g(x)) ).
  5. Sürekli bir fonksiyonun mutlak değeri de süreklidir.
  6. Sürekli bir fonksiyonun “x yerine (x - a) yazmak” veya “x yerine (ax + b) yazmak” gibi kaydırma ve ölçeklendirme işlemleri de sürekliliği bozmaz.

2. Verilen Fonksiyonların İncelenmesi

I. y = |f(x)|

Bir fonksiyon f(x) sürekli ise, mutlak değer biçiminde yazılmış |f(x)| fonksiyonu da süreklidir. Çünkü mutlak değer fonksiyonu (|x|), ℝ üzerinde süreklidir ve bileşke kuralına göre sürekli fonksiyonun bir başka sürekli fonksiyonla bileşkesi de sürekliliğini korur.

II. y = (f.g)(x)

Burada (f.g)(x) ifadesi bazen f(g(x)) (bileşke) anlamında, bazen de f(x)·g(x) (çarpım) anlamında kullanılabilir. Sorunun genel formatında, “(f ∘ g)(x)” bileşke, “f·g” ise çarpım olarak belirtiliyor olabilir. Ancak Türkiye’de bazı kaynaklarda “(f.g)(x)” daha çok çarpım için kullanılır, bazı kaynaklarda ise bileşke için.

  • Eğer f.g çarpım anlamındaysa: f(x) ve g(x) her x ∈ R’de sürekli ise, bu iki fonksiyonun çarpımı da süreklidir.
  • Eğer f.g bileşke anlamındaysa (f ∘ g)(x) = f(g(x)): Bileşke fonksiyonlar da sürekli fonksiyonlar arasındaysa sürekliliği korur. Yani g(x) sürekli ve f(x) sürekli ise f(g(x)) de süreklidir.

Her iki durumda da (f.g)(x) kesinlikle süreklidir. Dolayısıyla II. seçenek de bütün R üzerinde süreklidir.

III. y = 1/g(x)

Burada g(x) sıfıra eşit olmadığı sürece 1/g(x) süreklidir. Fakat g(x), gerçek sayılar üzerinde tanımlı ve sürekli bir fonksiyon olsa da, g(x) = 0 olan bir nokta bulunduğu takdirde 1/g(x), o noktada tanımsız olur ve dolayısıyla sürekli olmaz.

Örneğin g(x) = x fonksiyonu, sürekli olmasına rağmen x = 0 noktasında 1/x tanımsız olur. Bu nedenle 1/g(x) her x ∈ R için kesinlikle sürekli diyemeyiz; g(x) = 0 olan bir nokta varsa orada kopma yaşanır. Soruda “her x ∈ R” için kesinlikle süreklidir ifadesi, g(x) bir yerde sıfır olursa III’ü diskalifiye eder.

IV. y = f(x - 5)

Sürekli bir f fonksiyonu, giriş değişkeni (x) yerine (x - 5) yazıldığında da sürekliliğini korur. Kaydırma (translation) işlemleri sürekliliği bozmaz. Dolayısıyla IV numaralı ifade de her x ∈ R üzerinde süreklidir.

3. Ayrıntılı Adım Adım Çözüm

Adım 1 – f ve g Sürekliliği

Soruda, “f ve g fonksiyonları her x ∈ R için süreklidir” cümlesi, f ve g’nin tanım kümeleri R’de kopma, sıçrama ya da tanımsızlık içermediğini belirtir.

Adım 2 – Tek Tek Analiz

  1. |f(x)|:
    • f(x) sürekli olduğundan dolayı mutlak değer fonksiyonu da süreklidir.
  2. (f.g)(x):
    • Çarpım ise: f(x)·g(x) de süreklidir (sürekli fonksiyonların çarpımı sürekli).
    • Bileşke ise: f(g(x)) de süreklidir (sürekli fonksiyonların bileşkesi sürekli).
  3. 1/g(x):
    • g(x) sürekli olduğu hâlde g(x) = 0 olabilirse 1/g(x) o x noktasında tanımsız kalır, bu da tüm gerçek sayılarda “mutlaka” süreklidir dememizi engeller. Süreklilik için 1/g(x)’in tüm R’de tanımlı olması gerekli; bu da g(x)’in hiç sıfır olmamasını gerektirir. Ancak soruda g(x) ≠ 0 diye bir koşul yok. Bu nedenle III için “kesinlikle” ifadesi uygun değildir.
  4. f(x - 5):
    • f çok genel bir sürekli fonksiyon ise, x yerine (x - 5) yazmak sürekliliği bozmaz.

Adım 3 – Fonksiyonların Devamlılık Koşulları

  • y = |f(x)| → Sürekli.
  • y = (f.g)(x) → İster çarpım, ister bileşke olsun, iki sürekli fonksiyonun bu işlemi de süreklidir.
  • y = 1/g(x) → g(x) sıfıra eşit olduğunda tanımsız olacağı için, “her x ∈ R’de” sürekli olması garanti edilemez.
  • y = f(x - 5) → Sürekli.

Adım 4 – Sonuç ve Seçeneğin Belirlenmesi

Soruda “öncüllerinde verilen fonksiyonlardan hangileri her x ∈ R için kesinlikle süreklidir?” şeklinde soruluyor. İncelememize göre:

  • I. kesindir.
  • II. kesindir.
  • III. kesintiye uğrayabilir.
  • IV. kesindir.

Dolayısıyla sürekliliği kesin olan fonksiyonlar I, II ve IV’tür.

Bu da bize D) I, II, IV seçeneğini verir.

4. Örneklerle Pekiştirme

  1. Örnek (III’ü çürütme amaçlı):

    • g(x) = x gibi basit bir sürekli fonksiyon alın.
    • Bu fonksiyon her x ∈ R’de süreklidir; ancak x = 0 için g(x) = 0 olur. Dolayısıyla 1/g(x) = 1/x, x = 0 noktasında tanımsız. Bu yüzden 1/g(x), “her x ∈ R” ifadesini karşılamaz.
  2. Örnek (I’in doğrulanması):

    • f(x) = sin(x) sürekli bir fonksiyondur. Bu fonksiyonun mutlak değeri |sin(x)| de tüm reel sayılarda süreklidir.
  3. Örnek (IV’ün doğrulanması):

    • f(x) = x² fonksiyonu sürekli. f(x-5) = (x-5)² de doğal olarak süreklidir.
  4. Örnek (II, çarpım formu):

    • f(x) = x² ve g(x) = e^x her ikisi de sürekli. f(x)·g(x) = x²·e^x tüm R’de devamlıdır.
  5. Örnek (II, bileşke formu):

    • f(x) = x² ve g(x) = sin(x). Her ikisi de R üzerinde sürekli. f(g(x)) = (sin(x))²’dir ve bu da tüm R’de kesintisiz çıplak gözle görülebilir şekilde süreklidir.

Bu örnekler teorimizi pekiştirir.

5. Özet Tablo

Aşağıdaki tablo, her bir öncül fonksiyonun, “sürekli olması” ve “her x ∈ R” aralığı için ne kadar garanti olduğuna dair bir özet sunar:

Öncül Fonksiyon Süreklilik Durumu Neden
I. y = f(x)
II. y = (f.g)(x) Sürekli (çarpım veya bileşke) İki sürekli fonksiyonun çarpımı veya bileşkesi de süreklidir
III. y = 1/g(x) Her x ∈ R için “kesinlikle” süreklidir denemez (g(x)=0 noktalarına dikkat) g(x) = 0 olabilecek bir noktada tanımsız olur → Bu nedenle genel olarak her noktada süreklilik bozulabilir
IV. y = f(x - 5) Sürekli Sürekli fonksiyonda x yerine (x-5) konulduğunda, fonksiyonun biçimi korunur ve sürekliliği devam eder

6. Genel Değerlendirme ve Sonuç

Bu dört şık arasından:

  • I: Mutlak değer alındığı için daima süreklilik korunur.
  • II: f·g (çarpım) veya f∘g (bileşke) fark etmez, her ikisi de sürekli fonksiyonların bir araya gelmesiyle elde edilir ve süreklidir.
  • III: Sürekli g(x), sıfır değerini herhangi bir noktada alabilirse 1/g(x) o noktada tanımsız olur. Dolayısıyla “kesinlikle süreklidir” koşulunu karşılamaz.
  • IV: f(x-5), x değişkeninde sabit bir kayma yapar ve bu kayma sürekliliği etkilemez.

Bu nedenle cevap D) I, II, IV şeklindedir.

7. Kısa Özet

  • Sürekli f ve g fonksiyonları verildiğinde, |f(x)|, (f·g)(x) ya da (f∘g)(x) ve f(x - 5) gibi fonksiyonlar da her x ∈ R’de kesintisiz davranır.
  • 1/g(x) ise g(x) = 0 olduğunda tanımsız olacağından dolayı tüm reel sayılarda “kesinlikle” süreklilik iddiası doğru olmaz.
  • Bu tahlil sonucunda, I, II, IV numaralı fonksiyonlar her x için kesinlikle süreklidir.

Doğru Seçenek: D) I, II, IV

@anonymous13