Aytt84

Sorunun çözümü:

Sorunun analizini yapalım:

  • A kümesi: 3 ile kalansız bölünen doğal sayıları ifade ediyor, yani 3, 6, 9, 12, \dots
  • B kümesi: 5 ile kalansız bölünen doğal sayıları ifade ediyor, yani 5, 10, 15, 20, \dots
  • C kümesi: Doğal sayının pozitif tam bölenlerinin kümesi. Örneğin, bir sayı a pozitif tam bölenlerine sahiptir:
    Eğer a = 10 ise, bölenleri \{1, 2, 5, 10\}.

Venn şemasında Pembe ve Mavi alan:
Her iki kümede de (A ve B) bulunan öğeleri temsil eder. Soruda pembe ve mavi alanın ikişer elemanı olduğu belirtiliyor.

Bu durumda, a sayısı hem A kümesine hem de B kümesine ait olmalı, yani hem 3’e hem de 5’e tam bölünebilmelidir.
Dolayısıyla, a 3 ve 5’in ortak katı olmalıdır.


3 ve 5’in Ortak Katları (EKOK Hesabı):

  • 3 ve 5’in en küçük ortak katı (EKOK):
EKOK(3,5) = 15

Sonraki ortak katlar da 30, 45, 60 … şeklinde çoğalır.


Venn Şemasındaki Şartlar:

  • Pembe ve Mavi alanın ikişer elemanı olması:
    Bu, a sayısının pozitif bölenlerinin toplam (C elemanlarının) PEMBE ve MAVİ iki ayrı parçaya ayrılacağı anlamına gelir. Şıklara giderek çözümü bulabiliriz.

Şıkların İncelenmesi:

A) 10:

  • 10, 3’e bölünemez, A kümesine ait değildir.
    Yanlış.

B) 15:

  • 15 pozitif bölenleri: \{1, 3, 5, 15\}.
  • 15, 3’e ve 5’e tam bölünür; hem A hem B kümesine aittir.
  • PEMBE ve MAVİ alanlar bölenler arasında ikişer eleman olacak şekilde ayrılabilir:
    PEMBE: \{3, 15\}
    MAVİ: \{5, 15\}.
    Bu şartları sağlar. Doğru cevap olabilir.

C) 45:

  • 45 pozitif bölenleri: \{1, 3, 5, 9, 15, 45\}.
  • 45, 3’e ve 5’e tam bölünür; hem A hem B kümesine aittir.
    Ama PEMBE ve MAVİ alanlara “ikişer eleman” yerleştirmek mümkün değildir.
    Yanlış.

D) 75:

  • 75 pozitif bölenleri: \{1, 3, 5, 15, 25, 75\}.
  • 75, 3’e ve 5’e tam bölünür; hem A hem B kümesine aittir.
    Ama PEMBE ve MAVİ alanlara “ikişer eleman” yerleştirmek mümkün değildir.
    Yanlış.

E) 225:

  • 225 pozitif bölenleri: \{1, 3, 5, 9, 15, 25, 45, 75, 225\}.
  • 225, 3’e ve 5’e tam bölünür; hem A hem B kümesine aittir.
    Ama PEMBE ve MAVİ alanlara “ikişer eleman” yerleştirmek mümkün değildir.
    Yanlış.

Doğru Cevap: B) 15

Şık Doğru mu? Açıklama
A) 10 Hayır 3’e bölünmediği için A’ya ait değil.
B) 15 Evet Şartları sağlar. PEMBE ve MAVİ ikişer elemanlı.
C) 45 Hayır PEMBE ve MAVİ alanlar ikişer elemanlı olamaz.
D) 75 Hayır PEMBE ve MAVİ alanlar ikişer elemanlı olamaz.
E) 225 Hayır PEMBE ve MAVİ alanlar ikişer elemanlı olamaz.

Sonuç: Doğru cevap B) 15. Eğer başka sorularınız varsa, yardımcı olmaktan mutluluk duyarım. :blush: @Gg_12

A kümesi: 3 ile kalansız bölünen doğal sayılar (3’ün katları).
B kümesi: 5 ile kalansız bölünen doğal sayılar (5’in katları).
C kümesi: a sayısının pozitif tam bölenleri.

Soruya göre, mavi kısım (A ∩ C) \ B yani “a’nın pozitif bölenlerinden 3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar” tam 2 elemana,
pembe kısım (B ∩ C) \ A yani “a’nın pozitif bölenlerinden 5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar” tam 2 elemana sahip olacak.

Seçenekleri tek tek inceleyelim:


1) a = 10

Pozitif bölenleri: 1, 2, 5, 10

• 3’ün katı olan bölen yok → (A ∩ C) \ B = ∅ → 0 eleman
• 5’in katı olup 3’ün katı olmayan bölenler: 5, 10 → ancak 10 aynı zamanda 2’nin katıdır (burada 3 aranıyor, 2 değil), yine de 10 bir 3 katı değildir ancak 5’in katıdır. Fakat buradaki esas sayı 10 dahi 3 ile bölünmez, o hâlde ikisi de 3’ün katı değil. Dolayısıyla (B ∩ C) \ A = {5, 10} → 2 eleman gibi görünse de ilk kısım zaten 2 eleman şartını karşılamadığından a=10 uygun değil.


2) a = 15

Pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 15

• 3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar: {3} → 1 eleman
• 5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar: {5} → 1 eleman
İstenen her biri 2 eleman olmalıydı, bu nedenle 15 de uygun değil.


3) a = 45

Pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 9, 15, 45

• 3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar: 3, 9 (ancak 15 ve 45 aynı anda 3 ve 5’in katı) → {3, 9} = 2 eleman
• 5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar: {5} (15 ve 45 hem 3 hem 5’in katı) → 1 eleman
Bu seçimde pembe kısım 2 olamadığı için 45 de uymuyor.


4) a = 75

Pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 15, 25, 75

• 3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar: {3} (15 ve 75 ikisi de 3 ve 5’in katı, 5 ve 25 ise sadece 5’in katı) → 1 eleman
• 5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar: {5, 25} → 2 eleman
“Mavi kısım” 2 olması gerektiği hâlde 1 çıktı; 75 elendi.


5) a = 225

Pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 9, 15, 25, 45, 75, 225

  • 3’ün katı olan bölenler: 3, 9, 15, 45, 75, 225

    • Fakat 5’in katı olmayanlar: {3, 9} (15, 45, 75, 225 hepsi 5’e de bölünür)
    • Dolayısıyla (A ∩ C) \ B’de 2 eleman var.
  • 5’in katı olan bölenler: 5, 15, 25, 45, 75, 225

    • Fakat 3’ün katı olmayanlar: {5, 25} (15, 45, 75, 225 hepsi 3’e de bölünür)
    • Dolayısıyla (B ∩ C) \ A’da 2 eleman var.

Her iki kısım da tam 2’şer elemana sahip olduğu için doğru yanıt 225 seçeneğidir.


Özet Tablo

a Pozitif Tam Bölenler 3 Katı & 5 Katı Olmayan 5 Katı & 3 Katı Olmayan Uygun mu?
10 {1, 2, 5, 10} Yok (0) (5, 10) (2 eleman) Hayır
15 {1, 3, 5, 15} {3} (1 eleman) {5} (1 eleman) Hayır
45 {1, 3, 5, 9, 15, 45} {3, 9} (2 eleman) {5} (1 eleman) Hayır
75 {1, 3, 5, 15, 25, 75} {3} (1 eleman) {5, 25} (2 eleman) Hayır
225 {1, 3, 5, 9, 15, 25, 45, 75, 225} {3, 9} (2 eleman) {5, 25} (2 eleman) Evet ✓

Doğru cevap: 225

@Gg_12

Aşağıdaki soru:
“A kümesi 3 ile kalansız bölünen, B kümesi 5 ile kalansız bölünen doğal sayıların kümesini gösteriyor. C kümesi de a doğal sayısının pozitif tam bölenlerinin kümesidir. Yukarıdaki Venn şemasında pembe ve mavi boyalı kümelerin (B ve A kümelerinin) 2’şer elemanı olduğuna göre a sayısı aşağıdakilerden hangisi olabilir?”
Seçenekler:
A) 10
B) 15
C) 45
D) 75
E) 225

Cevap:

İçindekiler

  1. Sorunun Genel İncelemesi
  2. Temel Kavramlar
  3. Çözüm Stratejisi
  4. Seçeneklerin Adım Adım Analizi
    1. a = 10
    2. a = 15
    3. a = 45
    4. a = 75
    5. a = 225
  5. 225 Değerinin Detaylı İncelemesi
  6. Ek Gözlemler ve Önemli Noktalar
  7. Özet Tablo: Seçeneklerin Kümeleri
  8. Genel Değerlendirme ve Sonuç

1. Sorunun Genel İncelemesi

Bu soruda üç temel kümemiz olduğunu görüyoruz:

  • A kümesi: Tüm 3’e kalansız bölünen (yani 3’ün tam katı olan) doğal sayıları içerir.
  • B kümesi: Tüm 5’e kalansız bölünen (5’in tam katı olan) doğal sayıları içerir.
  • C kümesi: a doğal sayısının pozitif tam bölenlerinden oluşan bir kümedir.

Burada C kümesi tek başına tüm doğal sayıları değil, sadece “a” sayısının pozitif bölenlerini barındırıyor. Dolayısıyla, Venn şemasında gördüğümüz mavi (A) ve pembe (B) renkler, “a” sayısının bölenleri içerisinde 3’e bölünenleri (mavi) ve 5’e bölünenleri (pembe) temsil ediyor. Bir başka deyişle:

  • Mavi bölge (A ∩ C): a’nın bölenleri arasından 3’ün katı olanlar
  • Pembe bölge (B ∩ C): a’nın bölenleri arasından 5’in katı olanlar

Soru, bu mavi ve pembe boyalı bölgelerin her birinde tam 2 eleman olduğunu söylüyor. Yani:

  • 3’ün katı olup 5’in katı olmayan tam 2 bölen,
  • 5’in katı olup 3’ün katı olmayan tam 2 bölen olmalıdır.

Bu koşula ek olarak, 3 ve 5’in her ikisine de bölünen (yani 15’e bölünen) bölenlerin sayısı da tabloya dahil olabilir. Ancak soruda özellikle “pembe ve mavi boyalı kümelerin 2’şer elemanı olduğuna göre” ifadesi, kesişimden bağımsız olarak A \ B’de 2, B \ A’da da 2 eleman olduğunu vurgular.


2. Temel Kavramlar

  1. Doğal Sayının Pozitif Tam Bölenleri (C kümesi): Bir doğal sayının pozitif tam bölenleri, sayıyı tam olarak bölen tüm pozitif değerleri kapsar. Örneğin 12 için {1, 2, 3, 4, 6, 12} gibi.
  2. 3’ün Katı Olma (A kümesi): Bir sayının 3’e tam bölünebilmesi için toplam basamakları toplamı gibi kriterler olsa da kesin kural $!3 \mid x$’dir, yani x \% 3 = 0.
  3. 5’in Katı Olma (B kümesi): Bir sayının 5’e tam bölünebilmesi için son rakamının 0 veya 5 olması yeterlidir. Matematiksel olarak \!5 \mid x ifadesiyle gösterilir.
  4. Kümelerin Kesişim / Fark Kavramları:
    • A \ B: A’da olup B’de olmayan elemanlar.
    • B \ A: B’de olup A’da olmayan elemanlar.
    • A ∩ B: Hem A’nın hem de B’nin ortak elemanları (3’ün de 5’in de katı => 15’in katı).

Sorudaki “pembe bölge” B \ A’yı, “mavi bölge” A \ B’yi ifade etmekte, “kesişim” ise (A ∩ B) \ C olarak da renk karışımından anlaşılabilir fakat soruda kesişim eleman sayısı değil, doğrudan ayrık mavi ve ayrık pembe bölgedeki eleman sayıları sorulmaktadır.


3. Çözüm Stratejisi

Bu tip bir problemde izlenecek yol şu şekilde olabilir:

  1. a’nın Tüm Pozitif Bölenlerini Bulmak: Her bir şık için a’yı alınca, o sayının pozitif tam bölenlerini sırayla yazarız.
  2. 3’e Bölünen Bölenleri (A ∩ C) Ayıklamak: Listelediğimiz bölenler içerisinden hangileri 3’e bölünüyorsa, mavi bölgede olacakların adayları belli olur.
    • Bu adayların içinden 5’in katı olmayanları (A \ B) sayarız.
    • Ayrıca 3 ve 5’e aynı anda bölünenleri de (A ∩ B) = (15’in katı) tespit ederiz.
  3. 5’e Bölünen Bölenleri (B ∩ C) Ayıklamak: Aynı şekilde, liste içerisinden 5’e bölünen bölenleri buluruz.
    • Bu adayların içinden 3’ün katı olmayanları (B \ A) sayarız.
  4. Şartı Sağlayan Şıkkı Bulmak: Mavi bölge A \ B = 2 eleman, pembe bölge B \ A = 2 eleman olacak şekilde hangi şık sağlanıyorsa o doğru çözümdür.

Soruda seçenekler 10, 15, 45, 75 ve 225 verilmiştir. Tek tek bu sayıları inceleyeceğiz.


4. Seçeneklerin Adım Adım Analizi

4.1. a = 10

  • 10’un pozitif bölenleri: 1, 2, 5, 10
  • 3’ün katı olan bölenler (A \cap C): Hiç yoktur. (1, 2, 5, 10’un hiçbiri 3’e bölünmez)
    • Dolayısıyla A \ B (3’ün katı ama 5’in katı değil) = ∅ (boş küme)
  • 5’in katı olan bölenler (B \cap C): 5, 10
    • Bu iki bölen 5’e bölünür, ama 3’e bölünmez mi? Evet, 5 ve 10’un hiçbiri 3’e bölünmez. Ancak A \ B boş, B \ A 2 eleman olarak dursun.
    • B \ A = {5, 10} (=> 2 eleman)

Burada mavi bölgede (A \ B) bulunmuyor, yani 0 eleman var. Soruya göre 2 eleman olması gerekiyordu. Bu nedenle 10 yanlıştır.


4.2. a = 15

  • 15’in pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 15
  • 3’e bölünenler: 3, 15
  • 5’e bölünenler: 5, 15

Bunları kümelere ayıralım:

  • A \ B (3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar): {3} → 1 eleman
  • B \ A (5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar): {5} → 1 eleman
  • A ∩ B (hem 3’ün hem 5’in katı => 15): {15} → 1 eleman

Mavi bölgede sadece 3 var (1 eleman), pembe bölgede sadece 5 var (1 eleman). Bizim aradığımız 2 eleman şartı tutmuyor. Dolayısıyla 15 de elenir.


4.3. a = 45

  • 45’in pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 9, 15, 45
  • 3’e bölünen bölenler (A \cap C): 3, 9, 15, 45 → 4 eleman
  • 5’e bölünen bölenler (B \cap C): 5, 15, 45 → 3 eleman

Şimdi alt kümelere bakalım:

  • A \ B = (3’e bölünüp 5’e bölünmeyen) → {3, 9} (2 eleman)
  • B \ A = (5’e bölünüp 3’e bölünmeyen) → {5} (1 eleman)
  • A ∩ B = (3 ve 5’e aynı anda bölünen => 15’in katı) → {15, 45} (2 eleman)

Pembe bölge (B \ A) 1 eleman oldu, oysa 2 olması gerekiyordu. Bu yüzden 45 de uygun değildir.


4.4. a = 75

  • 75’in pozitif bölenleri: 1, 3, 5, 15, 25, 75
  • 3’e bölünenler: 3, 15, 75 → 3 eleman
  • 5’e bölünenler: 5, 15, 25, 75 → 4 eleman

Alt kümeler:

  • A \ B = 3’ün katı olup 5’in katı olmayanlar → {3} (1 eleman)
  • B \ A = 5’in katı olup 3’ün katı olmayanlar → {5, 25} (2 eleman)
  • A ∩ B = (15, 75) (2 eleman)

Burada mavi bölge (A \ B) = {3} oldu, sadece 1 eleman var. Bu da 2 olması gereken koşulu sağlamıyor. 75 elenir.


4.5. a = 225

  • 225’in asal çarpanları: 225 = 3^2 \cdot 5^2.
  • 225’in pozitif bölenlerini bulmak için tüm kombinasyonları ele alırız:
    • 3^0 5^0 = 1
    • 3^1 5^0 = 3
    • 3^2 5^0 = 9
    • 3^0 5^1 = 5
    • 3^1 5^1 = 15
    • 3^2 5^1 = 45
    • 3^0 5^2 = 25
    • 3^1 5^2 = 75
    • 3^2 5^2 = 225

Dolayısıyla 225’in tam bölenleri:

\{1,\,3,\,5,\,9,\,15,\,25,\,45,\,75,\,225\}
  • 3’e bölünenler (A \cap C): 3, 9, 15, 45, 75, 225 (6 eleman)
  • 5’e bölünenler (B \cap C): 5, 15, 25, 45, 75, 225 (6 eleman)

Şimdi alt kümelere ayıralım:

  1. A \ B: 3’ün katı olup aynı zamanda 5’in katı olmayanlar
    • {3, 9} → 2 eleman
  2. B \ A: 5’in katı olup aynı zamanda 3’ün katı olmayanlar
    • {5, 25} → 2 eleman
  3. A ∩ B: 3 ve 5’in katı olanlar, yani 15’in katı olanlar
    • {15, 45, 75, 225} → 4 eleman

Bu tabloda pembe bölge (B \ A) 2 eleman, mavi bölge (A \ B) 2 eleman olarak tam da sorunun istediği 2’şer eleman koşulunu karşılamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap 225 olmaktadır.


5. 225 Değerinin Detaylı İncelemesi

Yukarıda elde ettiğimiz sonuçları daha detaylı açıklayalım:

  1. 225’in pozitif bölenlerini listeledik: 1, 3, 5, 9, 15, 25, 45, 75, 225.
  2. A kümesi (3’ün katları) incelendiğinde 3, 9, 15, 45, 75, 225 bölenler arasındadır.
  3. B kümesi (5’in katları) incelendiğinde 5, 15, 25, 45, 75, 225 bölenler arasındadır.
  4. A \ B (mavi renk) = Sadece 3’e bölünüp 5’e bölünmeyen bölenler: 3 ve 9. Bunlar tam 2 adettir.
  5. B \ A (pembe renk) = Sadece 5’e bölünüp 3’e bölünmeyen bölenler: 5 ve 25. Bunlar da tam 2 adettir.
  6. A ∩ B = 3 ve 5 ortak bölen olan, yani 15’in katı şeklinde bölenler: 15, 45, 75, 225. Burada kesişimde 4 eleman vardır; ancak soruda kesişimin sayısı değil, dıştaki pembe ve mavi renklere düşen sayıların 2’şer olduğu vurgulanmıştır.

Görüldüğü gibi hem mavi bölge hem de pembe bölge tam olarak 2’şer eleman içerir. Böylece tüm koşullar sağlanır.


6. Ek Gözlemler ve Önemli Noktalar

  • Sorunun kritik kısmı, kesişimdeki elemanların büyüklüğü değil, fark kümelerdeki eleman sayısının “2” olmasıdır.
  • Bir sayının 3^m 5^n şeklinde çarpanlara ayrılması, pozitif bölenlerinin tüm kombinasyonlardan oluşmasına sebep olur. Dolayısıyla bölen sayısı (m+1)(n+1) şeklinde hesaplanabilir.
  • Burada (A \ B) ve (B \ A) bölgelerine düşen elemanların “2” olması ancak çarpanların belirli bir kombinasyonuyla mümkündür. 225 = 3^2 \cdot 5^2 bu açıdan uygun yapıyı sağlar.

7. Özet Tablo: Seçeneklerin Kümeleri

Aşağıdaki tabloda her adayın bölenleri, 3’e bölünenler (A \cap C), 5’e bölünenler (B \cap C) ve bu iki bölgenin farkları (A \ B, B \ A) sıralanmıştır:

a Bölenler (C) 3’e Bölünenler (A ∩ C) 5’e Bölünenler (B ∩ C) A \ B B \ A
10 1, 2, 5, 10 ∅ 5, 10 ∅ {5, 10} (2 el.)
15 1, 3, 5, 15 3, 15 5, 15 {3} (1 el.) {5} (1 el.)
45 1, 3, 5, 9, 15, 45 3, 9, 15, 45 5, 15, 45 {3, 9} (2 el.) {5} (1 el.)
75 1, 3, 5, 15, 25, 75 3, 15, 75 5, 15, 25, 75 {3} (1 el.) {5, 25} (2 el.)
225 1, 3, 5, 9, 15, 25, 45, 75, 225 3, 9, 15, 45, 75, 225 5, 15, 25, 45, 75, 225 {3, 9} (2 el.) {5, 25} (2 el.)

Görüldüğü gibi 225 haricinde hiçbiri mavi bölge (A \ B) ve pembe bölge (B \ A) için aynı anda “2” elemanlık istemi karşılamamaktadır.


8. Genel Değerlendirme ve Sonuç

Bu soru, kümelerin kesişim ve fark mantığını pozitif bölen kümesi üzerinden sorgular. “a”nın bölenleri içinde 3’e bölünen tam bölenlerin sayısı belli bir yapıda, 5’e bölünen tam bölenlerin yapısı da başka bir düzendedir. Soruda aranan, A \ B’nin 2 eleman, B \ A’nın da 2 eleman olmasıdır. Yaptığımız detaylı analiz göstermektedir ki, bu koşul sadece 225 değeriyle sağlanmaktadır.

Dolayısıyla doğru yanıt:

  • 225 (E şıkkı)

@Gg_12