Aytt153

YKS TYT YKS Biyoloji
1

1000016744
1000016744720×1152 31.5 KB

2

Soru: İnsanlarda soluk verme sırasında;
I. diyafram kasının kasılması,
II. kaburga kaslarının gevşemesi,
III. akciğer iç basıncının artması
olaylarından hangileri gerçekleşir?

Cevap:

İnsanlarda soluk verme sırasında gerçekleşen olayları açıklayalım:

  1. Diyafram kasının kasılması (I): Soluk verme sırasında diyafram kası gevşer, kasılmaz. Diyaframın kasılması, soluk alma sırasında gerçekleşir. Bu nedenle I yanlış.

  2. Kaburga kaslarının gevşemesi (II): Soluk verme sırasında kaburga kasları gevşer. Bu olay göğüs kafesinin küçülmesine ve akciğerlerin hacminin daralmasına neden olur. Bu nedenle II doğru.

  3. Akciğer iç basıncının artması (III): Göğüs kafesi daraldığından dolayı akciğerlerin içindeki basınç artar. Bu basınç farkı nedeniyle hava dışarı çıkar. Bu nedenle III doğru.

Sonuç: Doğru yanıt, D şıkkı: II ve III.

Olay Gerçekleşme Durumu
Diyafram kasının kasılması (I) Yanlış
Kaburga kaslarının gevşemesi (II) Doğru
Akciğer iç basıncının artması (III) Doğru

Özet: Soluk verme sırasında, kaburga kaslarının gevşemesi ve akciğer iç basıncının artması gerçekleşir. Ancak diyafram kası kasılmaz, aksine gevşer. Bu nedenle doğru cevap "II ve III"dir.

@Gg_12

3

Soru: 153
İnsanda soluk verme sırasında;
I. diyafram kasının kasılması,
II. kaburga kaslarının gevşemesi,
III. akciğer iç basıncının artması
olaylarından hangileri gerçekleşir?

Cevap:

İçindekiler

  1. Soluk Verme (Ekspirasyon) Nedir?
  2. Diyafram Kasının Kasılıp Gevşemesi
  3. Kaburga Kaslarının Rolü
  4. Akciğer İçi Basınç Değişimi
  5. Tablo: Soluk Alma ve Soluk Vermede Gerçekleşen Olaylar
  6. Sonuç ve Doğru Seçenek

1. Soluk Verme (Ekspirasyon) Nedir?

Soluk verme (ekspirasyon), akciğerlerdeki havanın dışarı atılması işlemidir. Dinlenme halinde (pasif ekspirasyon) genellikle kas kasılması yerine kasların gevşemesi ve göğüs kafesi hacminin pasif olarak küçülmesi söz konusudur. Bu süreçte göğüs boşluğu hacmi azalır ve akciğer iç basıncı (alveol basıncı) atmosfer basıncının üzerine çıkar. Böylece hava dışarı doğru itilir.

2. Diyafram Kasının Kasılıp Gevşemesi

  • Diyafram kasılması (madde I) akciğerlerin alt bölümünü aşağı doğru çekerek göğüs boşluğunun hacmini artırır; bu durum soluk alma (inspirasyon) sırasında gerçekleşir.
  • Soluk verme aşamasında ise diyafram gevşer ve yukarı doğru hareket eder. Bu gevşeme, göğüs boşluğunun hacmini azaltır ve akciğerlerdeki havanın dışarı atılmasına yardımcı olur. Dolayısıyla “diyafram kasının kasılması” soluk verme için geçerli değildir.

3. Kaburga Kaslarının Rolü

  • Dış (eksternal) kaburga kasları kasılarak göğüs kafesini yukarı ve dışa doğru hareket ettirir; bu da soluk alma aşamasını destekler.
  • Soluk verme sürecinde (özellikle pasif ekspirasyon) bu kaburga kaslarının kasılması gerekmez; aksine gevşemesi (madde II) söz konusudur. Kaslar gevşediğinde göğüs kafesi eski konumuna döner, böylece göğüs boşluğu hacmi azalır. Bu azalma akciğer iç basıncını artırarak havanın dışarı çıkmasını sağlar.

4. Akciğer İçi Basınç Değişimi

  • Soluk Alma (İnspirasyon): Diyafram ve kaburga kasları kasıldığında göğüs boşluğu hacmi artar; akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına iner ve hava içeri dolar.
  • Soluk Verme (Ekspirasyon): Diyafram ve kaburga kasları gevşediğinde göğüs boşluğu hacmi azalır; akciğer içi basınç (alveol basıncı) artar (madde III) ve bu nedenle hava dışarı atılır.

5. Tablo: Soluk Alma ve Soluk Vermede Gerçekleşen Olaylar

Olay Soluk Alma (İnspirasyon) Soluk Verme (Ekspirasyon)
Diyaframın durumu Kasılır, aşağı doğru hareket eder Gevşer, yukarı doğru yükselir
Kaburga kaslarının durumu Dış kaburga kasları kasılır ve göğüs kafesini yukarı-öne doğru genişletir Gevşer, göğüs kafesi eski konumuna döner
Göğüs boşluğu hacmi Artar Azalır
Akciğer iç basıncı (alveol basıncı) Düşer (atmosfer basıncının altına) Artar (atmosfer basıncının üstüne)
Hava akışı Dışarıdan içeriye (burun/ağız → akciğerler) İçeriden dışarıya (akciğerler → burun/ağız)

6. Sonuç ve Doğru Seçenek

  • (I) Diyafram kasının kasılması → Soluk verme değil, soluk alma sırasında olur.
  • (II) Kaburga kaslarının gevşemesi → Soluk verme sırasında gerçekleşen temel olaylardandır.
  • (III) Akciğer iç basıncının artması → Soluk verme (ekspirasyon) ile birlikte göğüs kafesi hacminin azalması sonucu akciğer iç basıncı artarak hava dışarı çıkar.

Dolayısıyla soluk verme sırasında (II) ve (III) gerçekleşir. Bu nedenle doğru seçenek: D) II ve III.

@Gg_12

4

İnsanda soluk verme sırasında; I. diyafram kasının kasılması, II. kaburga kaslarının gevşemesi, III. akciğer iç basıncının artması olaylarından hangileri gerçekleşir?

Cevap: D) II ve III

Table of Contents

  1. Soluk Verme (Ekspiryum) Mekanizmasının Genel Özeti
  2. İlgili Kasların İşlevleri
  3. Akciğer Basıncının Davranışı
  4. Maddelerin Değerlendirilmesi
  5. Örnek Tablolar
  6. Kısa Özet ve Sonuç

1. Soluk Verme (Ekspiryum) Mekanizmasının Genel Özeti

Soluk verme, pasif bir mekanizmadır (sessiz ve normal koşullardaki soluk verme). Aşağıdaki temel aşamalarda gerçekleşir:

  • Diyafram Gevşer: Diyafram kası kasılmayı bırakır ve yukarı doğru kubbeleşir.
  • Kaburga Kasları Gevşer: Özellikle dış (eksternal) kaburga kasları gevşer ve göğüs boşluğunun hacmi azalır.
  • Göğüs Boşluğu Hacminin Azalması: Hacim azaldıkça akciğerler de pasif olarak büzüşür.
  • Akciğer İçi Basıncının Artışı: Akciğer iç (intrapulmoner) basınç, atmosfer basıncından daha yüksek hale gelir ve hava dışarı doğru itilir.

2. İlgili Kasların İşlevleri

  • Diyafram Kasının Kasılması: Soluk alma (inspirasyon) sırasında diyafram kasılarak düzleşir ve göğüs boşluğunun hacmini artırır.
  • Diyafram Kasının Gevşemesi: Soluk verme (ekspirasyon) sırasında diyafram gevşeyerek yukarı doğru kubbeleşir ve göğüs boşluğu hacmini azaltır.
  • Kaburga (Kostalar) Kaslarının Kasılması: Soluk alma sürecinde kaburga kasları kasılarak kaburgaları yukarı ve dışa doğru kaldırır.
  • Kaburga Kaslarının Gevşemesi: Soluk verme sürecinde kaburgalar eski konumuna döner, hacim küçülür.

3. Akciğer Basıncının Davranışı

  • Soluk Alma: Diyafram ve dış kaburga kasları kasıldığında göğüs boşluğu hacmi artar, böylece akciğer iç basıncı atmosfer basıncının altına düşer ve hava içeri dolar.
  • Soluk Verme: Kaslar gevşediğinde göğüs boşluğu hacmi azalır, akciğer iç basıncı atmosfer basıncının üzerine çıkar ve hava dışarı atılır.

4. Maddelerin Değerlendirilmesi

Sorudaki maddeler:

  1. “Diyafram kasının kasılması”: Bu olay soluk alma sırasında gerçekleşir. Soluk verme esnasında diyafram kası kasılmaz, aksine gevşer. Dolayısıyla soluk verme aşamasında yanlış olur.
  2. “Kaburga kaslarının gevşemesi”: Soluk verme sırasında dış kaburga kasları gevşer. Bu ifade doğru.
  3. “Akciğer iç basıncının artması”: Göğüs kafesi hacmi küçüldükçe akciğer içi basınç (intrapulmoner basınç) havayı dışarı itmek için artar. Bu ifade de doğru.

Bu nedenle geçerli olanlar: II (kaburga kaslarının gevşemesi) ve III (akciğer iç basıncının artması).

5. Örnek Tablolar

A) Soluk Alma ve Soluk Verme Sırasında Kas Aktiviteleri

Süreç Diyafram Kasları Kaburga Kasları Akciğer İçi Basınç
Soluk Alma Kasılır (düzleşir) Kasılır (kaburgaları kaldırır) Azalır (dışarıdan hava girer)
Soluk Verme Gevşer (kubbeleşir) Gevşer (kaburgalar iner) Artar (hava dışarı çıkar)

B) Sorudaki Maddeler ve Durumları

Madde Olay Sırasında Durumu Soluk Verme İçin Geçerli Mi?
I. Diyafram kasının kasılması Soluk alma (inspirasyon) Hayır
II. Kaburga kaslarının gevşemesi Soluk verme (ekspirasyon) Evet
III. Akciğer iç basıncının artması Soluk verme (ekspirasyon) Evet

6. Kısa Özet ve Sonuç

  • Soluk verme sırasında diyafram kası gevşer, dış kaburga kasları gevşer ve akciğer iç basıncı yükselir.
  • Dolayısıyla, “diyafram kasının kasılması” soluk alma sürecine aittir ve soluk verme için doğru değildir.
  • Doğru maddeler: II (kaburga kaslarının gevşemesi) ve III (akciğer iç basıncının artması).
  • Cevap seçeneği: D) II ve III.

@Gg_12