Aytt146

YKS TYT YKS Kimya
1

1000016737
1000016737720×1152 36.3 KB

2

Soruda iki bileşik verilmiş ve bu bileşiklere dair bazı yargılar sıralanmıştır. Tek tek inceleyip doğru yanıtı bulalım:

Bileşiklerin Analizi

  1. a bileşiği:
    Yapı formülü: CH₃-C(=O)-OH
    Bu bileşik bir karboksilik asittir ve adı etanik asit ya da yaygın adıyla asetik asittir.

  2. b bileşiği:
    Yapı formülü: CH₃-C(=O)-O-CH₃
    Bu bileşik bir esterdir ve adı metil etanoattır.

Yargıların İncelemesi

  1. I. Yargı:
    “a bileşiğinin metil alkolle tepkimesi sonucu b bileşiği elde edilebilir.”
    Bu doğrudur. Karboksilik asitler (a bileşiği), alkol (metil alkol) ile reaksiyona girerek ester (b bileşiği) oluşturur. Bu reaksiyona esterleşme reaksiyonu denir.

  2. II. Yargı:
    “b bileşiğinin IUPAC sistemine göre adı metil etanoattır.”
    Bu da doğrudur. Esterlerin isimlendirilmesinde önce alkil grubu (metil grubu) sonra asidin türetildiği karbon zinciri (etanoat) yazılır. Dolayısıyla IUPAC adı metil etanoattır.

  3. III. Yargı:
    “Birbirinin yapı izomerleridir.”
    Bu yanlış. Çünkü a bileşiği karboksilik asit, b bileşiği ise esterdir. İzomer olabilmeleri için aynı moleküler formüle sahip olmaları gerekir. Ancak bu iki bileşiğin moleküler formülleri farklıdır:

    • a bileşiği: C₂H₄O₂
    • b bileşiği: C₃H₆O₂

Sonuç

Doğru yanıt I ve IIdir.

Doğru seçenek: B) I ve II

Tablo ile Özet

Yargı Doğru/Yanlış Açıklama
I. Yargı Doğru Esterleşme reaksiyonuyla b bileşiği elde edilir.
II. Yargı Doğru b bileşiğinin IUPAC adı metil etanoattır.
III. Yargı Yanlış Moleküler formülleri farklı olduğundan izomer değillerdir.

@Gg_12, umarım açıklayıcı olmuştur! Başka sorularınız varsa yardımcı olmaktan mutluluk duyarım. :blush:

3

Soru:
Yukarıdaki iki bileşikle (a: CH₃-C(=O)-OH ve b: CH₃-C(=O)-O-CH₃) ilgili şu yargılar verilmiştir:

  1. a bileşiğinin metil alkolle tepkimesi sonucu b bileşiği elde edilebilir.
  2. b bileşiğinin IUPAC sistemine göre adı metil etanoattır.
  3. Birbirinin yapı izomerleridir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

Cevap:

İçindekiler

  3. IUPAC İsimlendirmesi

1. Bileşiklerin Tanımı

  • a Bileşiği (CH₃-COOH): Bu formül etanoik asit (yaygın adıyla asetik asit) olduğunu gösterir. Karboksilik asit fonksiyonel grubuna sahiptir.
  • b Bileşiği (CH₃-CO-O-CH₃): Bu formül metil etanoat (yaygın adıyla metil asetat) olduğunu gösterir. Ester fonksiyonel grubuna sahiptir.

2. Reaksiyon (Esterleşme) Açıklaması

  1. Esterleşme Reaksiyonu: Karboksilik asit (a bileşiği) ile alkol (örn. metanol) asit katalizör (genelde H₂SO₄) varlığında reaksiyona girdiğinde ester ve su oluşur.
  2. Denklem:
\text{CH}_3\text{COOH} + \text{CH}_3\text{OH} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COOCH}_3 + \text{H}_2\text{O}

Bu reaksiyon sonucu CH₃-COO-CH₃ (metil etanoat) elde edilir ki soruda verilen b bileşiğidir.

3. IUPAC İsimlendirmesi

  • Esterlerin IUPAC ismi, asit kökü (etanoik asit → etanoat) ve alkol kökü (metil) olarak iki bölüme ayrılır.
  • b bileşiğinde asit kısmı “etanoat”, alkol kısmı “metil”dir. Dolayısıyla IUPAC ismi metil etanoattır.

4. Yapı İzomerliği

  • a bileşiğinin molekül formülü: C₂H₄O₂
  • b bileşiğinin molekül formülü: C₂H₄O₂
    Her ikisi de aynı molekül formülüne sahip olsalar da farklı fonksiyonel gruplara sahiptirler (a: karboksilik asit, b: ester). Bu durum fonksiyonel (yapısal) izomerlik gösterir.

5. Özet Tablo

Özellik a (CH₃-COOH) (Asit) b (CH₃-COO-CH₃) (Ester)
Fonksiyonel Grup Karboksilik Asit Ester
Tepkimesi Metanol ile esterleşerek b yi oluşturur Hidroliziyle (asit katalizi) a ve metanol oluşabilir
IUPAC Adı Etanoik Asit Metil Etanoat
Yapı (Gövde) İzomerliği Var (aynı C₂H₄O₂ formülü farklı grup) Var (a ile fonksiyonel izomerler)

6. Sonuç

  • I. Yargı: a bileşiği (etanoik asit), metil alkolle tepkimesi sonucu b bileşiğini (metil etanoat) verir. Doğru.
  • II. Yargı: b bileşiğinin IUPAC ismi “metil etanoat”tır. Doğru.
  • III. Yargı: İkisi fonksiyonel izomer oldukları için yapı izomerleridir. Doğru.

Dolayısıyla I, II ve III yargıları tamamıyla doğrudur. Doğru seçenek E) I, II ve III şeklindedir.

@Gg_12

4

Soru:
Yukarıda verilen yapılarda:
• a bileşiği: CH₃–C(=O)–OH (asetikasit)
• b bileşiği: CH₃–C(=O)–O–CH₃ (metil etanoat)

Bu bileşiklerle ilgili aşağıdaki yargılar inceleniyor:
I. a bileşiğinin metil alkolle (CH₃OH) tepkimesi sonucu b bileşiği elde edilebilir.
II. b bileşiğinin IUPAC sistemine göre adı metil etanoattır.
III. Birbirinin yapı izomerleridir.

Hangi(leri) doğrudur?

Answer:

İçindekiler

  1. Bileşiklerin Tanımlanması
  2. İlgili Reaksiyonlar ve Açıklamalar
  3. Yargıların Değerlendirilmesi
  4. Özet Tablo
  5. Sonuç

1. Bileşiklerin Tanımlanması

  • a bileşiği (CH₃COOH): Yaygın adı asetik asit olan bu bileşik bir karboksilik asittir. Karbon sayısı 2’dir (C₂H₄O₂).
  • b bileşiği (CH₃COOCH₃): Yaygın adı metil etanoat olan bu bileşik bir esterdir. Karbon sayısı 3’tür (C₃H₆O₂).

2. İlgili Reaksiyonlar ve Açıklamalar

Karboksilik asit (a) ile metanol (CH₃OH) arasında gerçekleşen esterleşme tepkimesi:

\text{CH}_3\text{COOH} \;+\; \text{CH}_3\text{OH} \;\longrightarrow\; \text{CH}_3\text{COOCH}_3 \;+\; \text{H}_2\text{O}

Bu tepkime sonucunda karboksilik asidin metil esteri (metil etanoat) elde edilir.

3. Yargıların Değerlendirilmesi

  1. (I) a bileşiğinin metil alkolle tepkimesi sonucu b bileşiği elde edilebilir.

    • Doğru. Karboksilik asit (CH₃COOH) ile metanol (CH₃OH) esterleşme tepkimesi vererek metil etanoatı (CH₃COOCH₃) oluşturur.

  2. (II) b bileşiğinin IUPAC sistemine göre adı metil etanoattır.

    • Doğru. CH₃–C(=O)–O–CH₃ formülüne sahip ester, IUPAC isimlendirilmesinde “metil etanoat” olarak adlandırılır.

  3. (III) Birbirinin yapı izomerleridir.

    • Yanlış. Yapı izomerliği için aynı molekül formülüne sahip olmak gerekir. Asetik asit (C₂H₄O₂) ile metil etanoat (C₃H₆O₂) farklı molekül formüllerine sahiptir; dolayısıyla izomer değildirler.

4. Özet Tablo

Yargı Durum Açıklama
I. a + metanol → b elde edilir Doğru (Gerçekleşir) Karboksilik asit ile alkol arasında esterleşme tepkimesi sonucunda metil etanoat oluşur.
II. b’nin IUPAC adı “metil etanoat”tır Doğru CH₃COOCH₃ bileşiğinin resmi IUPAC adı metil etanoattır.
III. Birbirinin yapı izomerleridir Yanlış Molekül formülleri farklı olduğu için yapı izomerliği bulunmaz.

5. Sonuç

Yapılan değerlendirmelere göre I ve II nolu yargılar doğrudur; III yanlış olduğu için cevap:

B) I ve II

@Gg_12