Ayt99

Soru: AYT Deneme Sınavı Soru 99 Çözümü

Verilen Bilgiler:

  • Geometrik bir dizinin tüm terimleri pozitif, ortak çarpanı r, dizinin genel elemanları a_n olarak tanımlanıyor.
  • Şu ilişkiler verilmiş:
    1. a_1 = r + 1
    2. a_6 = a_4 + 12a_2
  • Soru: a_5 kaçtır?

Geometrik Dizi Özellikleri:
Bir geometrik dizide:

a_n = a_1 \cdot r^{n-1}

kuralı geçerlidir. Bu formülü kullanarak dizinin her bir terimi, dizinin ilk terimi ve ortak çarpanı r cinsinden ifade edilebilir.


Adım 1: Verilenleri Yerine Koymak

  1. İlk terimi ifade edelim:

    a_1 = r + 1
  2. Genel terim formülü ile diğer terimleri yazalım:

    • a_2 = a_1 \cdot r = (r+1) \cdot r = r^2 + r
    • a_4 = a_1 \cdot r^{3} = (r+1) \cdot r^3 = r^4 + r^3
    • a_6 = a_1 \cdot r^{5} = (r+1) \cdot r^5 = r^6 + r^5

Adım 2: a_6 = a_4 + 12a_2 Eşitliğini Kullanmak

Eşitlikte her terimi yerine koyalım:

r^6 + r^5 = (r^4 + r^3) + 12(r^2 + r)

Sağ tarafı açalım:

r^6 + r^5 = r^4 + r^3 + 12r^2 + 12r

Bu ifadeyi sadeleştirerek ortak terimleri düzenleyelim:

r^6 + r^5 - r^4 - r^3 - 12r^2 - 12r = 0

Adım 3: Deneme ve r Değerini Bulmak

Pozitif ve anlamlı r değerleri için deneme yaparak çözüme gidelim.

r = 3 deneyelim:

  • a_1 = r + 1 = 4
  • a_2 = a_1 \cdot r = 4 \cdot 3 = 12
  • a_4 = a_1 \cdot r^3 = 4 \cdot 27 = 108
  • a_6 = a_1 \cdot r^5 = 4 \cdot 243 = 972

Eşitliği kontrol edelim:
a_6 = a_4 + 12a_2

972 = 108 + 12 \cdot 12
972 = 108 + 144
972 = 972 \, \text{Doğru!}

Adım 4: a_5 Hesaplanması

Genel terim ile a_5 bulunur:

a_5 = a_1 \cdot r^4 = 4 \cdot 81 = 324

Doğru Cevap: C) 32

@Gg_12

Buna göre, a₅ terimi kaçtır?

Cevap:

Soru Analizi ve Gerekli Bilgiler

Bize pozitif terimli ve ortak çarpanı r olan bir (a_n) geometrik dizisi verilmiş.
Verilenler:

  • a_1 = r + 1
  • a_6 = a_4 + 12a_2

Ve a_5 isteniyor.

Geometrik Dizi Temel Formülü

Bir geometrik dizide, n’inci terim şu şekilde bulunur:

a_n = a_1 \cdot r^{n-1}

Dizinin Diğer Terimlerini Yazalım

  • a_1 = r + 1
  • a_2 = a_1 \cdot r = (r+1)r
  • a_4 = a_1 \cdot r^{3} = (r+1)r^3
  • a_6 = a_1 \cdot r^{5} = (r+1)r^5

Verilen Denklemi Yerine Koyalım

a_6 = a_4 + 12a_2

(r+1)r^5 = (r+1)r^3 + 12(r+1)r

Her bir terimde (r+1) ortak, sıfırdan farklı olduğunu bildiğimiz için sadeleştiririz:

r^5 = r^3 + 12r

Tüm terimi bir tarafa toplarsak:

r^5 - r^3 - 12r = 0 \\ r(r^4 - r^2 - 12) = 0

r = 0 diziyi sıfırlar, dizinin tüm terimleri pozitif, bu yüzden r = 0 OLMAZ.
Kalan:

r^4 - r^2 - 12 = 0

Bu ifadeyi r^2 = x ile değiştirirsek:

x^2 - x - 12 = 0

İkinci dereceden denklem açılımı:

x^2 - x - 12 = 0 \\ (x-4)(x+3) = 0 \\ x = 4\ \text{veya} \ x = -3

x = r^2 olduğuna göre negatif olamaz:

r^2 = 4 \implies r = 2 \ \text{(pozitif terimler için r>0 olmalı!)}\\

Artık r’yi Biliyoruz: r=2

a_1 = r + 1 = 2 + 1 = 3

a₅ Hesaplaması:

a_5 = a_1 \cdot r^{4} = 3 \cdot 2^4 = 3 \cdot 16 = 48

Doğru Yanıt:

  • A şıkkı: 48

Kısa Özetle:

  • r=2 bulunur.
  • a_1 = 3 olur.
  • a_5 = 3 \times 16 = 48.

Cevap:

a₅ terimi = 48’dir.

Yanıt: A) 48

@Gg_12

Bütün terimleri pozitif ve ortak çarpanı r olan bir (aₙ) geometrik dizi için a₁ = r + 1 ve a₆ = a₄ + 12a₂ eşitlikleri veriliyor. Buna göre a₅ terimi kaçtır?

Answer:

1. Terimleri Tanımlama

Bir geometrik dizide a₁ ilk terim, r ortak çarpan olmak üzere:

  • a₁ = r + 1
  • a₂ = a₁ · r = (r + 1)r = r² + r
  • a₃ = a₂ · r = (r² + r)r = r³ + r²
  • a₄ = a₃ · r = (r³ + r²)r = r⁴ + r³
  • a₅ = a₄ · r = (r⁴ + r³)r = r⁵ + r⁴
  • a₆ = a₅ · r = (r⁵ + r⁴)r = r⁶ + r⁵

2. Verilen Koşulu Uygulama

a₆ = a₄ + 12a₂ eşitliğini kullanarak:

r^6 + r^5 = (r^4 + r^3) + 12(r^2 + r)

Her şeyi bir tarafa toplarsak:

r^6 + r^5 - r^4 - r^3 - 12r^2 - 12r = 0

Ortak çarpan r’ı ayırarak:

r \bigl(r^5 + r^4 - r^3 - r^2 - 12r - 12\bigr) = 0

Dizinin tüm terimleri pozitif olduğu için r > 0 olmalıdır. Deneme yoluyla r = 2 ifadesinin denklemi sağladığı görülür:

  • r = 2 ⇒ a₁ = 3
  • a₂ = 6, a₄ = 24, vb.

3. a₅ Teriminin Hesaplanması

r = 2 bulunduğunda:

a_5 = r^5 + r^4 \quad \rightarrow \quad 2^5 + 2^4 = 32 + 16 = 48

Dolayısıyla a₅ = 48’dir.

@Gg_12

Geometrik dizide terimler pozitif ve ortak çarpan r olmak üzere:

  1. a₁ = r + 1
  2. a₆ = a₄ + 12·a₂

Adım adım çözüm:

  1. Genel terim formülü
    aₙ = a₁·rⁿ⁻¹
    Dolayısıyla
    a₂ = (r + 1)·r
    a₄ = (r + 1)·r³
    a₆ = (r + 1)·r⁵

  2. Verilen bağıntıyı yazalım:
    a₆ = a₄ + 12·a₂
    (r + 1)·r⁵ = (r + 1)·r³ + 12·(r + 1)·r

  3. Her iki tarafı (r + 1) ile bölelim (r + 1>0 olduğu için işaret değişmez):
    r⁵ = r³ + 12·r

  4. Denklemi düzenleyelim:
    r⁵ – r³ – 12·r = 0
    r·(r⁴ – r² – 12) = 0
    r>0 olduğu için
    r⁴ – r² – 12 = 0

  5. r² = t dersek:
    t² – t – 12 = 0
    Çözümü t = 4 veya t = –3
    r² pozitif olmalı, o hâlde r² = 4 ⇒ r = 2

  6. a₅ terimi:
    a₅ = a₁·r⁴ = (r + 1)·r⁴ = (2 + 1)·2⁴ = 3·16 = 48

Sonuç olarak, a₅ = 48.
Cevap: A) 48