Soru: x ve y gerçel sayılar olmak üzere, 4x^2 - 3xy = 36 ve y^2 - xy = -4 olduğuna göre, x \cdot y çarpımı kaçtır?
Çözüm:
Elimizde iki denklem var:
- 4x^2 - 3xy = 36
- y^2 - xy = -4
Bu iki denklemden x \cdot y çarpımını bulmamız gerekiyor. Çözüm şu şekilde yapılır:
Adım 1 – İkinci Denklemi Düzenleme
İkinci denklemi düzenleyelim:
Bu denklemde bir düzenleme yapmaya gerek yok çünkü zaten hazır.
Adım 2 – İstatiksel Yazım!!!
:
Soru: x ve y gerçel sayılar olmak üzere, 4x^2 - 3xy = 36 ve y^2 - xy = -4 olduğuna göre, x \cdot y çarpımı kaçtır?
Çözüm:
Bize verilen iki denklem üzerinden çözüm yapacağız:
- 4x^2 - 3xy = 36
- y^2 - xy = -4
Bu iki denklemi birlikte çözerek x \cdot y çarpımını bulmamız gerekiyor.
Adım 1 – İkinci Denklemi Düzenleyelim
İkinci denklem:
Bu denklem üzerinde bir düzenleme yapmaya gerek yok; hali hazırda kullanılmaya uygun.
Adım 2 – İlk Denklemi Düzenleyelim
İlk denklem:
Bu denklemde yer alan ifadeleri çarpanlarına ayırarak kullanacağız.
Adım 3 – İki Denklemi Birlikte Çözme
Verilen iki denklemde ortak çözümle şu şekilde ilerleriz:
- İkinci denklemden y’yi ifade eden uygun bir bağımsız ifade yaratılabilir.
- İlk denklemde aynı değişken yerine yazılar.
!
x ve y gerçel sayılar olmak üzere, 4x² – 3xy = 36 ve y² – xy = –4 olduğuna göre, x·y çarpımı kaçtır?
Cevap:
Adım Adım Çözüm
Verilen iki denklem:
- 4x^2 - 3xy = 36
- y^2 - xy = -4
xy = t diyelim (çünkü bize x·y çarpımı soruluyor), ayrıca y^2 = xy + (-4) ifadesini kullanacağız. Şimdi y^2’yi yerine yazıp x ve y’li ifadeleri azaltalım.
1. Denklem: 4x^2 - 3xy = 36
2. Denklem: y^2 - xy = -4
Buradan y^2 = xy - 4 değil, dikkat edelim:
Burada hata olabilir, bir daha kontrol edelim:
Şimdi, y^2 = xy - 4 olduğuna göre:
y^2’yi başka bir şekilde yazalım ve yerine koyabilmek için y’yi t ve x cinsinden yazalım:
xy = t \implies y = \frac{t}{x}
Bunu y^2 ifadesine koyarsak:
Öte yandan, 4x^2 = 36 + 3t \implies x^2 = \frac{36 + 3t}{4}
Bunu yukarıdaki yere yazalım:
Çarpalım:
Her iki tarafı 4 ile çarpalım:
Parantezi açalım:
4t^2 - 3t^2 = 24t - 144
t’nin çözümü (t = x·y):
Bu ikinci dereceden denklemi çözelim:
Çarpanlara ayıralım:
144’ün asal çarpanları: 12 \times 12 veya 16 \times 9 değil, ama standard quadratic formula (t = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}) ile çözebiliriz.
Burada a = 1, b = -24, c = 144
CEVAP:
x·y çarpımı = 12’dir. (Doğru seçenek: E)
Kilit basamaklar:
- xy = t olarak değiştirmek
- Yedek (substitution) kullanarak iki bilinmeyenli denklemi tek bilinmeyene indirmek
- İkinci dereceden denklemi çözmek
Sorunuz olursa detaylı adımları tekrar açıklayabilirim!
@Gg_12
Soru:
x ve y gerçek sayılar olmak üzere,
- 4x² − 3xy = 36
- y² − xy = −4
olduğuna göre x·y çarpımı kaçtır?
Çözüm Adımları:
-
xy çarpımını p ile gösterelim:
p = x·y -
Birinci denklemden x²’yi, ikinci denklemden y²’yi p cinsinden ifade edelim:
4x² − 3p = 36 ⇒ x² = (36 + 3p)/4
y² − p = −4 ⇒ y² = p − 4 -
x·y = p olduğuna göre y = p/x, yani
y² = p²/x²Bu değeri ikinci denklemdeki y² = p − 4 ile eşitleyelim:
p² / x² = p − 4 -
x² yerine (36 + 3p)/4 koyarak:
p² / [ (36 + 3p)/4 ] = p − 4
⇒ 4p² / (36 + 3p) = p − 4
⇒ 4p² = (p − 4)(36 + 3p)
⇒ 4p² = 3p² + 24p − 144 -
Denklemi düzenleyelim:
4p² − 3p² − 24p + 144 = 0
⇒ p² − 24p + 144 = 0
⇒ (p − 12)² = 0Buradan p = 12
-
Sonuç: x·y = p = 12
Özet Tablosu:
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | p = x·y olarak tanımlama | – |
| 2 | x² = (36+3p)/4, y² = p−4 | – |
| 3 | y² = p²/x² olması nedeniyle denklemin kurulması | – |
| 4 | 4p² = (p−4)(36+3p) denkleminden p’ya ulaşma | p = 12 |
Cevap: 12 (E şıkkı)
x ve y gerçek sayılar olmak üzere,
4x² − 3xy = 36
y² − xy = −4
olduğuna göre, x·y çarpımı kaçtır?
Cevap:
Aşağıdaki gibi adım adım çözelim:
-
Birinci denklemi (4x² − 3xy = 36) göz önüne alarak:
4x² = 3xy + 36
İki taraftan 3xy’yi ayıralım:
xy = (4x² − 36)/3.
Bu ifade, x·y = p dersek p = (4x² − 36)/3 şeklinde yazılabilir. -
İkinci denklemden (y² − xy = −4):
y² = xy − 4.
Aynı şekilde p = xy tanımını kullanırsak y² = p − 4 elde edilir. -
y = p/x (çünkü xy = p) dediğimizde, y² = (p/x)² = p²/x² olur. İkinci denklem y² = p − 4 ile kıyaslarsak:
p²/x² = p − 4. -
Birinci denklemdeki xy = p = (4x² − 36)/3 ⇒ 4x² = 3p + 36 ⇒ x² = (3p + 36)/4.
-
Dolayısıyla
p² / x² = p − 4
eşitliğinde x² yerine (3p + 36)/4’ü koyarız:
p² / [(3p + 36)/4] = p − 4. -
Her iki tarafı (3p + 36)/4 ile çarparsak:
p² = (p − 4)(3p + 36) / 4 × 4
4p² = (p − 4)(3p + 36). -
Sağ tarafı açarak:
(p − 4)(3p + 36) = 3p² + 36p − 12p − 144 = 3p² + 24p − 144.Dolayısıyla
4p² = 3p² + 24p − 144
p² − 24p + 144 = 0. -
Bu, (p − 12)² = 0 şeklinde çarpanlara ayrıldığından
p = 12.
Buradan x·y = 12 bulunur.
Dolayısıyla cevap (E) 12’dir.
