Sorunun Çözümü:
Soruda verilen ifadeyi inceliyoruz:
k \cdot (x - 2)^6 \cdot (x + 2)^6
Bu ifadenin açılımında x^{10} teriminin katsayısı 96 olarak verilmiş. Buna göre k’yı bulmamız isteniyor. Şimdi adımları dikkatlice takip edelim.
1. İfadenin Açılımı
İki terimin çarpımı olan (x - 2)^6 \cdot (x + 2)^6, binom açılımı kullanılarak genişletilir. Her birinin ayrı ayrı açılımını yapıyoruz:
- (x - 2)^6 ve (x + 2)^6 ifadelerinin binom açılımı şu şekilde olur:
Bu iki açılım çarpıldığında, toplamda x^{10} teriminin katsayısını bulmamız gerekiyor. Katsayılar r ve s indekslerine göre gelir:
2. r+s=2 Koşuluna Bakış
x^{10} teriminde r+s=2 olduğu durumları inceleyelim:
- r = 0, s = 2
- r = 1, s = 1
- r = 2, s = 0
Her durum için katsayıları toplamalıyız.
3. Katsayıları Bulma
Açılımlar arasında çarpım terimlerindeki katsayıları buluyoruz:
r = 0, s = 2:
r = 1, s = 1:
r = 2, s = 0:
4. Katsayıların Toplamı
Katsayıları topluyoruz:
Ancak soruda bu katsayı bir k çarpanı ile 96 olarak verilmiş. Yani:
5. k Değerinin Bulunması
Denklemden k değerini buluyoruz:
Sonuç
Sorunun doğru cevabı: A) -4
k tam sayı olmak üzere, k \cdot (x-2)^6 (x+2)^6 ifadesinin açılımında $x^{10}$’lu terimin katsayısı 96 olduğuna göre k kaçtır?
Cevap:
1. Binom Açılımı—Çarpanların Açılımı ve Katsayı
(x-2)^6 ve (x+2)^6 ifadelerinin açılımını düşünelim. Soru, bu iki ifadenin çarpımının açılımında x^{10} teriminin katsayısına odaklanmamızı istiyor.
Genel Terim
(x-2)^6’nın genel terimi:
(x+2)^6’nın genel terimi:
İkisini çarpınca:
Şimdi r+s=10 olan terimleri toplamalıyız.
2. x^{10}'lu Terimleri Bulma
r+s=10 olması için r ve s 0 ile 6 arasında olacak şekilde, iki değer bulabiliriz:
- r=4, s=6
- r=5, s=5
- r=6, s=4
Çünkü r, s \leq 6 şartını sağlayan r+s=10’u bulalım:
- r=4, s=6
- r=5, s=5
- r=6, s=4
Başka seçenek yok çünkü r ve s 0 ile 6 arasında olmalı.
Her r ve s İçin Terim:
a) r=4, s=6:
b) r=5, s=5:
c) r=6, s=4:
3. Toplam Katsayı:
Bunların toplamı:
Ama soruda k çarpanı da var. Tüm terimi k ile çarpıyoruz:
4. Denklemi Çözme
Cevap:
k = -4 seçilmelidir. (Doğru şık: A)
Notlar & Anahtar Bilgiler:
- Binom açılımında genel terimden toplamda istenen kuvvet r+s şeklinde bulunur.
- Katsayının önündeki çarpan da sonucu etkiler, en son bunu unutma.
k. (x − 2)⁶ (x + 2)⁶ ifadesindeki x¹⁰’lu terimin katsayısı 96 ise k kaçtır?
Answer:
Bu ifade şu şekilde sadeleştirilebilir:
k · (x − 2)⁶ (x + 2)⁶ = k · [ (x−2)(x+2) ]⁶ = k · (x² − 4)⁶
Daha sonra (x² − 4)⁶’nın binom açılımını inceleyelim:
(x² − 4)⁶ = ∑(r=0 to 6) [ C(6,r) · (x²)^(6−r) · (−4)ʳ ]
Bu toplamda, x’in üssü 2(6−r) şeklindedir. x¹⁰ ifadesinin gelmesi için:
2(6 − r) = 10
6 − r = 5
r = 1
r = 1 terimi için kat sayı:
C(6,1) · (x²)^(5) · (−4)¹ = 6 · x¹⁰ · (−4) = −24·x¹⁰
Katsayıya baştaki k çarpıldığı için x¹⁰’lu terimin kat sayısı:
k · (−24)
Bu, 96 olarak verildiğine göre:
k · (−24) = 96
k = 96 / (−24)
k = −4
Dolayısıyla sorunun doğru cevabı −4 değeridir.
Soru:
k tam sayı olmak üzere,
\
ifadesinin açılımında (x^{10})’lu terimin katsayısı 96 olduğuna göre, (k) kaçtır?
Çözüm Adımları:
-
Üslü ifadeyi ayrı ayrı genişletmek yerine, ((x - 2)^6) ve ((x + 2)^6) açılımlarından doğrudan (x^{10}) terimini bulmaya odaklanacağız.
-
Genel terimleri yazalım:
((x - 2)^6 = \sum_{i=0}^{6} \binom{6}{i},x^{6-i},(-2)^i)
((x + 2)^6 = \sum_{j=0}^{6} \binom{6}{j},x^{6-j},(+2)^j) -
İki serinin çarpımındaki genel terim:
[
\binom{6}{i},(-2)^i \times \binom{6}{j},(2)^j ;;\times; x^{(6-i)+(6-j)}
= \binom{6}{i}\binom{6}{j}(-2)^i2^j ; x^{12-(i+j)}.
] -
Biz (x^{10}) terimini arıyoruz. O halde
[
12 - (i+j) = 10 \quad\Longrightarrow\quad i + j = 2.
]
Bu toplamı sağlayan ((i,j)) çiftleri:
((0,2),;(1,1),;(2,0)). -
Her bir çifte karşılık gelen katsayı katkılarını hesaplayalım:
(i, j) (\binom{6}{i}) (\binom{6}{j}) ((-2)^i) (2^j) Çarpımın Değeri (0, 2) 1 15 1 4 (1\cdot15\cdot1\cdot4 = 60) (1, 1) 6 6 -2 2 (6\cdot6\cdot(-2)\cdot2 = -144) (2, 0) 15 1 4 1 (15\cdot1\cdot4\cdot1 = 60) -
Toplamda ((x-2)^6(x+2)^6) ifadesindeki (x^{10}) katsayısı:
[
A = 60 ;+;(-144);+;60 = -24.
] -
Soruda ifadenin tamamı (k)(\times\bigl((x-2)^6(x+2)^6\bigr)) olarak verildiğine göre, bu ürünün (x^{10}) katsayısı
[
k ,\times(-24)
]
olmalıdır ve bunun da 96 olduğu söyleniyor. Yani
[
k\cdot(-24) = 96
\quad\Longrightarrow\quad
k = \frac{96}{-24} = -4.
]
Yanıt: (\boxed{-4}) (A şıkkı)
Özet:
- ((x-2)^6(x+2)^6) genişletmesinde (i+j=2) için terimler toplandı.
- Elde edilen katsayı (-24).
- Üstteki (k) ile çarpınca 96 olması için (k=-4).
