Sorunun Çözümü
Soruda, g(x) fonksiyonunun her aralıktaki değişim hızının aynı olduğu belirtilmiş. Bu bilgi, g(x) fonksiyonunun doğrusal bir fonksiyon olduğunu ifade eder. Doğrusal bir fonksiyonun genel formu aşağıdaki gibidir:
Burada:
- m: Eğimi,
- n: Başlangıç (y ekseni kesişimi) değerini ifade eder.
Verileri İnceleme ve Denklem Kurma
-
g(2a) = g(a - 2) = 5 olduğu verilmiş.
Doğrusal olduğu için bu iki noktadaki fonksiyon değerleri eşittir.
$$g(2a) = g(a - 2) = 5$$ eşitliğinden g(x)'i açarsak:m \cdot 2a + n = m \cdot (a - 2) + nBurada n’ler birbirini götürür:
2ma = ma - 2mEşitliği sadeleştirip bölerek:
ma = -2m \quad \rightarrow \quad a = -2Böylece a değerini bulmuş olduk:
a = -2 -
Şimdi diğer verilen g(3) = -2 bilginin yerine konulması gerekiyor.
Fonksiyonun formunu kurmak için:g(x) = mx + ng(3) = -2, yani:
m \cdot 3 + n = -2Dolayısıyla:
3m + n = -2 \quad \text{(1. Denklem)}
Bir Denklem Daha Kurma
g(2a) = 5 bilgisi üzerinden devam edelim (a = -2 olduğunu biliyoruz):
Bu durumda:
Bu İki Denklemi Çözme
- denklemi:3m + n = -2
- denklemi:-4m + n = 5
n’yi yok etmek için çıkartalım:
m’nin değeri -1, bunu bir denkleme koyarak n’yi bulalım:
Fonksiyonumuz:
Bulduğumuz değerlere göre:
İstenen: g(a) + g(-a)
-
g(a) hesabı:
a = -2 olduğu için:g(-2) = -(-2) + 1 = 2 + 1 = 3 -
g(-a) hesabı:
-a = 2 olduğu için:g(2) = -(2) + 1 = -2 + 1 = -1
Toplam:
Sonuç:
Doğru cevap D) 2.
@Sana ne
Gerçek sayılar kümesinde tanımlı y = g(x) fonksiyonundaki tanım kümesindeki her aralıkta değişim hızı aynıdır. g(2a) = g(a-2) = 5, g(3) = -2 olduğuna göre, g(a) + g(-a) toplamı kaçtır?
Cevap:
1. Fonksiyonun Türünü Bulmak
Soruda “her aralıkta değişim hızı aynıdır” ifadesi, g(x) fonksiyonunun değişim hızının yani türevinin sabit olduğunu gösterir.
Bu, g(x) fonksiyonunun lineer (doğrusal) bir fonksiyon olduğunu gösterir:
Burada m ve n gerçek sayılardır.
2. Verileri Yerine Koymak
Verilenler:
- g(2a) = 5
- g(a - 2) = 5
- g(3) = -2
a) g(2a) = 5:
b) g(a-2) = 5:
c) g(3) = -2:
3. Denklem Sistemini Kurmak
Yukarıdaki ilk iki denklem:
Şimdi, $g(a-2)$yi açalım:
Yani:
Şimdi, g(2a) denkleminden g(a-2) denkleminden çıkaralım:
Buradan iki olasılık var:
(i) m=0
- Doğrusal sabit fonksiyon olurdu ama o zaman g(3)= -2 ve g(2a)= 5 olurken sabit olamaz; çelişki.
(ii) a = -2
- Demek ki, a = -2
4. a = -2 için Diğer Değerleri Bulmak
Şimdi a = -2 yerine koyalım:
g(2a) = g(-4) = 5
g(a-2) = g(-4) = 5
(aynı değeri veriyor, tutarlı)
g(3) = -2
İki denklem elde ettik:
Üstten alttaki çıkarılır:
Birini yerine koyarsak (ör. g(3)):
Yani, m = -1, n = 1
Demek ki:
5. g(a) + g(-a) Hesaplamak
a = -2 olduğuna göre,
- g(a) = g(-2) = -(-2) + 1 = 2 + 1 = 3
- g(-a) = g(2) = -(2) + 1 = -2 + 1 = -1
Toplamları:
CEVAP: 2 (Doğru şık D)
Özet Tablo
| x | g(x) Hesaplamak | Sonuç |
|---|---|---|
| a = -2 | -(-2) + 1 | 3 |
| -a = 2 | -(2) + 1 | -1 |
| g(a)+g(-a) | 3 + (-1) | \boxed{2} |
Kısa yöntemle:
a=-2, g(x)=-x+1 bulunur, g(-2)+g(2)=3+(-1)=2.
Gerçek sayılar kümesinde tanımlı y = g(x) fonksiyonu sorusu
Soru:
Gerçek sayılar kümesinde tanımlı y = g(x) fonksiyonundaki tanım kümesindeki her aralıktaki değişim hızı aynıdır.
g(2a) = g(a - 2) = 5
g(3) = -2
olduğuna göre, g(a) + g(-a) toplamı kaçtır?
Çözüm:
-
Fonksiyonun her aralıktaki değişim hızı sabit olduğundan, g(x) doğrusal (lineer) biçimdedir.
⇒ g(x) = m·x + b -
Verilen koşullar:
- g(2a) = 2a·m + b = 5
- g(a - 2) = m(a - 2) + b = 5
- g(3) = 3m + b = -2
-
g(2a) ve g(a - 2) değerlerini eşit olduğundan,
2a·m + b = m(a - 2) + b
⇒ 2am = m(a - 2)
⇒ 2am = a·m - 2m
⇒ 2am - a·m = -2m
⇒ a·m = -2m
⇒ m(a + 2) = 0m = 0 olsaydı, fonksiyon sabit (g(x) = b) olurdu ve g(3)’ün 5’e eşit olması gerekirdi. Ancak g(3) = -2 verildiği için m = 0 çelişki yaratır. Bu nedenle:
⇒ a + 2 = 0 ⟹ a = -2 -
a = -2’yi yerine yazarak m ve b’yi bulalım:
- g(2a) = g(-4) ya da g(a - 2) = g(-4) = 5 (fark etmez, ikisi de -4 yerine oturacak)
- Özellikle g(3) = -2’yi kullanalım.
a = -2 iken,
• 2a·m + b = 2·(-2)·m + b = -4m + b = 5 (1)
• 3m + b = -2 (2)(2) - (1) yaparsak:
(3m + b) - (-4m + b) = -2 - 5
3m + b + 4m - b = -7
7m = -7
m = -1Şimdi (2)’de yerine yazalım:
3·(-1) + b = -2
-3 + b = -2
b = 1Dolayısıyla fonksiyon:
g(x) = -x + 1 -
Şimdi g(a) + g(-a) ifadesini hesaplayalım. a = -2 olduğuna göre:
- g(a) = g(-2) = -(-2) + 1 = 2 + 1 = 3
- g(-a) = g(2) = -(2) + 1 = -2 + 1 = -1
Bu ikisinin toplamı:
g(a) + g(-a) = 3 + (-1) = 2
Cevap: 2
Soru (AYT – Soru 91)
Gerçek sayılar kümesinde tanımlı y = g(x) fonksiyonundaki, tanım kümesindeki her aralıkta değişim hızı (yani eğim) ayrımsızdır. Buna göre g bir doğrusal fonksiyondur.
Verilenler:
- g(2a) = g(a - 2) = 5
- g(3) = -2
Buna göre istenen:
İçindekiler
- Doğrusal Fonksiyon ve Sürekli Değişim Hızı
- Verilenlerden Denklemler Kurma
- Parametre a’nın Bulunması
- Eğim m ve Başlangıç b Değerlerinin Çözümü
- Aranan Toplamın Hesaplanması
- Sonuç ve Özet Tablosu
1. Doğrusal Fonksiyon ve Sürekli Değişim Hızı
- “Her aralıkta değişim hızı aynıdır” ifadesi, fonksiyonun sabit eğimli, yani doğrusal olduğunu gösterir.
- Genel form:g(x) = m\,x + bburada
- m: Eğim (değişim hızı)
- b: x=0 için g(0), yani sabit terim
2. Verilenlerden Denklemler Kurma
2.1. g(2a) = 5
2.2. g(a-2) = 5
2.3. g(3) = -2
3. Parametre a’nın Bulunması
İlk iki denklemi birbirinden çıkararak a hakkında bilgi buluruz:
- Eğer m = 0 olsaydı, g sabit fonksiyon olurdu. Fakat g(3)=-2 ve g(2a)=5 çelişir.
- Dolayısıyla m\neq0 ve a+2=0 olması gerekir.
Böylece
4. Eğim m ve Başlangıç Değeri b’nin Çözümü
Artık a=-2 değerini yerine koyup geri kalan iki denklemden m ve b’yi bulalım.
| Denklem | İfade | Yerine koy: a=-2 |
|---|---|---|
| g(3) | 3m + b = -2 | 3m + b = -2 |
| g(2a) | g(-4)=2a\,m + b = 5 | -4m + b = 5 |
Bu iki denklemden:
İkinci eksi birinci:
Böylece
5. Aranan Toplamın Hesaplanması
6. Sonuç ve Özet Tablosu
| Adım | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Linear varsayımı | g(x)=m x+b | – |
| 2. Denklemler | 2a\,m + b =5, a\,m -2m + b =5, 3m+b=-2 | – |
| 3. a’nın bulunması | m(a+2)=0, m\neq0 ⇒ a=-2 | a=-2 |
| 4. m, b’nin çözümü | \{3m+b=-2,\,-4m+b=5\} ⇒ m=-1, b=1 | m=-1,\;b=1 |
| 5. Aranan toplam | g(-2)=3, g(2)=-1 ⇒ 3+(-1)=2 | 2 |
Doğru cevap: D) 2
Özet:
- Sürekli değişim hızı ⇒ doğrusal fonksiyon ⇒ g(x)=mx+b.
- Verilen noktalardan a=-2, (m,b)=(-1,1) bulunur.
- Son olarak g(a)+g(-a)=g(-2)+g(2)=3+(-1)=2.
