Merhaba! Paylaştığınız AYT soru numarası 90 aşağıdaki gibidir. Soruyu çözmek için verilen önermeleri ve ifade edilen mantığı adım adım inceleyelim.
Sorunun Analizi ve Çözümü
Verilenler:
- a, b ve c sıfırdan farklı birer gerçek sayı.
- p: a + c = 0
- q: a + b > 0
- r: c < 0
Bu önermeler doğrultusunda, (p \rightarrow q) \vee r önerisinin yanlış olduğu belirtiliyor.
Buna göre a, b ve c sayıların işaretlerini belirleyelim.
Adım 1 – Mantık İfadelerini Açıklama
-
p \rightarrow q:
Bu, “p doğruysa q da doğrudur” anlamını taşır.
\rightarrow (sonuç ilişkisi) mantığında, yalnızca p doğru ve q yanlışsa ifade yanlış olur. Diğer tüm durumlarda p → q doğrudur. -
\vee (veya) işlemi:
\vee ifadesi, iki önermeden birisi doğru olduğunda doğru olur. Ancak soruda, (p \rightarrow q) \vee r yanlış olduğu belirtilmiş. Bu yalnızca her iki önerme yanlış olduğunda gerçekleşebilir:- (p \rightarrow q) yanlış
- ve r yanlış.
Adım 2 – r Önermesi İçin İşaret Belirleme
r: c < 0. Eğer r yanlışsa bu durumda c pozitif bir sayı olmalıdır.
Dolayısıyla:
c > 0 (Sonuç).
Adım 3 – p ve q Önermelerini İnceleme
-
p: a + c = 0 \Rightarrow a = -c
Burada c pozitif olduğuna göre, a negatif bir sayı olmalıdır.
Sonuç: a < 0. -
q: a + b > 0 \Rightarrow b > -a
Burada a negatif olduğundan, b pozitif bir sayı olmak zorundadır.
Sonuç: b > 0.
Adım 4 – Önerileri Yanlış Yapan İşaretler
Yukarıda yapılan çıkarımlar doğrultusunda:
- a < 0
- b > 0
- c > 0
Bu işaretler sırasıyla seçenekte C şıkkına karşılık gelir.
Cevap: C) -,+,+
Bu çözüm mantığını adım adım anlamanızı sağlayacak şekilde hazırladım. Herhangi bir sorunuz olursa yorum yapmaktan çekinmeyin! ![]()
Soru: (p ⇒ q’) V r önermesi yanlış olduğuna göre a, b ve c sayılarının işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap:
Verilenler
- a, b, c sıfırdan farklı gerçek sayılar.
- p: a+c=0
- q: a+b>0
- r: c<0
- (p ⇒ q’) V r önermesi yanlış.
- q' ifadesi a+b \le 0 anlamına gelir.
1. Mantıksal Çözümleme
Bir “VEYA” (V) birleşiminin yanlış olabilmesi için her iki tarafın da yanlış olması gerekir. Yani:
- (p ⇒ q’) yanlış olmalı.
- r yanlış olmalı.
a) r yanlış ⇒ c<0 yanlış ⇒ c > 0 (çünkü c \ne 0 koşulu var)
b) (p ⇒ q’) yanlış olmalı
Bir şartlı önermenin (implication, →) yanlış olması için:
- Önceki (p) doğru,
- Sonraki (q’) yanlış olmalı.
Yani:
- p doğru (yani a + c = 0)
- q' yanlış (yani a + b \le 0 yanlış ⇒ a + b > 0)
2. Şimdi Şıkları Test Edelim
Özetle aradığımız koşullar:
- a + c = 0 (yani a = -c)
- a + b > 0
- c > 0
c > 0 ise a = -c < 0 olur (çünkü c pozitif).
Şimdi, a + b > 0 ve a < 0 olduğuna göre, b kesinlikle a’dan büyük, yani pozitif ve mutlak değeri $|a|$dan büyük olmalı.
Özetle:
- a: negatif
- b: pozitif
- c: pozitif
3. Doğru Şık
Şıklara bakalım:
- A) +, +, +
- B) +, +, -
- C) -, +, +
- D) -, -, +
- E) -, -, -
Yukarıda bulduğumuz işaretler -, +, +'tı. Yani C şıkkı doğrudur.
Sonuç
| a | b | c | Doğru Şık |
|---|---|---|---|
| - | + | + | C |
Doğru cevap: C şıkkı (-, +, +)
Soru: 90
a, b ve c sıfırdan farklı birer gerçek sayı olmak üzere,
p: a + c = 0
q: a + b > 0
r: c < 0
önermeleri veriliyor.
(p ⇒ q’) ∨ r önermesi yanlış (False) olduğuna göre a, b ve c sayılarının işaretleri sırasıyla hangisidir?
Cevap:
Adım 1: (p ⇒ q’) ∨ r önermesinin yanlış olması
Bir “veya” (∨) ifadesinin yanlış (False) olabilmesi için her iki bileşeninin de yanlış olması gerekir. Dolayısıyla,
- (p ⇒ q’) yanlış olacak,
- r de yanlış olacak.
Adım 2: r’nin yanlış (False) olması
r: c < 0 önermesidir.
r’nin yanlış olması, c < 0 ifadesinin yanlış olduğuna işaret eder. Yani:
c ≥ 0
Ancak “c sıfırdan farklı” dendiği için c = 0 olamaz, bu yüzden
c > 0
elde edilir.
Adım 3: (p ⇒ q’) ifadesinin yanlış olması
Bir “p ⇒ q’” ifadesinin yanlış olabilmesi için “p” doğru, “q’” yanlış olmalıdır.
• p: a + c = 0 doğru => a + c = 0 => c = -a
- Yukarıda bulduğumuz gibi c > 0 ⇒ -a > 0 ⇒ a < 0
• q’: a + b ≤ 0 (çünkü q: a + b > 0 ⇒ q’ (¬q): a + b ≤ 0) - q’ yanlış diyoruz, o halde a + b ≤ 0 ifadesi doğru değildir. Yani
a + b > 0
bulunur.
Adım 4: İşaretlerin belirlenmesi
- a < 0 (negatif)
- c > 0 (pozitif)
- a + b > 0 ⇒ b > -a.
- a negatif olduğundan -a pozitif olduğundan, b > (pozitif) ⇒ b pozitif.
Öyleyse sayıların işaretleri şöyledir:
- a: negatif
- b: pozitif
- c: pozitif
Seçeneklerde bu sıralama (–, +, +) olarak gösterilir.
Dolayısıyla doğru cevap (C) şıkkıdır: a < 0, b > 0, c > 0.
Aşağıdaki adımlarla ilerleyelim:
-
Önermenin yapısı:
(p ⇒ q) ∨ r ifadesinin yanlış olması için her iki parça da yanlış olmalıdır:- (p ⇒ q) yanlış → p doğru ve q yanlış
- r yanlış
-
r yanlış ise
r: c < 0 ifadesi yanlış, yani c ≥ 0. Ancak c “sıfırdan farklı” olduğuna göre
c > 0 -
p doğru ise
p: a + c = 0 ⇒ a = –c
c > 0 ⇒ a = –c < 0
a < 0 -
q yanlış ise
q: a + b > 0 ifadesi yanlış ⇒ a + b ≤ 0
a = –c olduğuna göre
–c + b ≤ 0 ⇒ b ≤ c
c > 0 olduğundan b hem pozitif hem negatif olabilir; ancak toplamın kesinlikle pozitif olmaması (q yanlış olması) için “b”nin genelde negatif alınması en kestirme yol olarak tercih edilir.
Sonuç olarak:
- a < 0
- b < 0
- c > 0
Şıklardan bu durumu karşılayan D) –, –, + seçeneğidir.
Cevap: D) –, –, +
