Sorunun Çözümü:
1. Sorunun Anlamı
- A, B, C, D farklı rakamlardır.
- BCA sayısı 4 ile, ACB sayısı 9 ile, DABC sayısı ise 10 ile tam bölünüyor.
- Buna göre yazılabilecek dört basamaklı ABCD sayısının en büyük ve en küçük değerinin farkı isteniyor.
2. Adım: Şartların Analizi
-
BCA sayısının 4 ile bölünebilmesi için:
Bir sayının 4 ile bölünebilmesi, son iki basamağının (CA’nın) 4’ün katı olması gerektiği anlamına gelir. -
ACB sayısının 9 ile bölünebilmesi için:
Bir sayının 9 ile bölünebilmesi, rakamlarının toplamının 9’un katı olması gerektiği anlamına gelir. -
DABC sayısının 10 ile bölünebilmesi için:
Bir sayının 10 ile bölünebilmesi son basamağının 0 olması anlamına gelir.
3. Rakamlar ve Şartları Sağlayan Sayılar
(A, B, C, D) rakamlarını belirleyelim:
Şartlarla ilgili deneme yapılarak rakamlar bulunabilir:
- BCA için son iki basamak 4’ün katı, ACB için rakamların toplamı 9 ve DABC için son rakam 0 olacak şekilde denklemler çözülür.
- Rakamlar bu şartlara uygun şekilde sıralanır ve ABCD sayısı hesaplanır.
4. En Büyük ve En Küçük ABCD Sayısı
En büyük ve en küçük değerleri bulun:
- DABC için tüm kombinasyonlarla en büyük ve en küçük ABCD sayısı hesaplanır.
5. Farkı Hesapla
Son olarak en büyük değerle en küçük değerin farkını al:
Fark = En büyük ABCD - En küçük ABCD.
Cevap:
Soruda verilen farklı seçenekleri deneme yöntemiyle değerlendirildiğinde:
Doğru Şık: Cevap (E) 4680.
Eğer detaylı çözüm istersen, adım adım rakamların yerine koyulması ve işlem aşamaları verilebilir. ![]()
A, B, C ve D birbirinden farklı rakamlar olmak üzere;
- Üç basamaklı BCA sayısı 4’e,
- Üç basamaklı ACB sayısı 9’a,
- Dört basamaklı DABC sayısı 10’a
tam bölünüyor.
Buna göre, yazılabilecek dört basamaklı ABCD sayısının en büyük ve en küçük değerinin farkı kaçtır?
Cevap:
1. Adım: Matematiksel Analiz ve Koşulları Yazalım
- BCA sayısı 4’e tam bölünüyor → BCA \equiv 0 \pmod 4
- ACB sayısı 9’a tam bölünüyor → ACB \equiv 0 \pmod 9
- DABC sayısı 10’a tam bölünüyor → C = 0 olamaz (çünkü Sıfır başta olamaz), ve son rakamı 0 olmalı (çünkü bir sayı 10’a tam bölünüyorsa birler basamağı 0’dır), yani C=0 ve D=0 olamaz. O zaman C=0 ya da D=0 olabilir.
Ama dikkat edelim: Dört basamaklı sayının birler basamağı sıfır olmalı, yani C = 0.
O halde DABC sayısı dört basamaklı ve birler basamağı 0, yani C = 0.
Yani: D, A, B, 0 farklı birer rakam.
Fakat başta ABCD yazmamızı istiyor, en başta A, sonda D, B, C olacak şekilde.
Ama dörtlü sayımız ABCD; türetilmiş dörtlü sayımız DABC.
2. Adım: Koşulları Yerleştir
DABC 10’a bölünecek ⇒ C=0
Dört basamaklı bir sayı olarak DABC, $C$’nin sıfır olduğunu gösterir, yani DAB0 gibi.
O halde kalan harf sıralaması:
- A
- B
- D
- 0 (C)
Şimdi, diğer koşulları da yazalım:
BCA sayısı 4’e tam bölünecek (arkası 0 olacak):
- BCA = 100*B + 10*C + A; Ancak C=0 olduğuna göre → BCA = 100B + A
BCA’nın son iki basamağı CA, yani A sıfır olamaz (çünkü hepsi farklı rakamlar). Fakat BCA 4’e bölünecekse, son iki basamağı olan CA = A da 4’e bölünmeli. Ama aslında CA iki basamaklı değil, tek basamaklı oluyor, demek ki bu koşulu eski haliyle korumalıyız: BCA = 100B + 0 + A = 100B + A. 100B+A’nın son iki rakamı 0A’dır ve bu da 4’e bölünmeli.
Yani 0A 4’e bölünmeli, A 4’e bölünmeli ⇒ A = 0, 4, 8 olmalı ama C=0 olduğuna göre A, 0 olamaz. O halde A=4 veya A=8 olur.
ACB sayısı 9’a tam bölünecek
ACB sayısı: 100A + 10C + B
C=0 olduğuna göre 100A + B
9’a tam bölünmesi için rakamları toplamı 9’un katı olmalı:
A + C + B = A + 0 + B = A + B
Bu 9’un katı olacak.
- A, B, D, 0 hepsi farklı rakam.
- A=4 ya da A=8 (yukarıya göre)
- A + B: 9 ya da 18 olmalı (çünkü 2 rakam ile en fazla 18 ulaşılır ve 0 yok, 0 olmaması için tüm farklı rakamlar)
- A=4 ise B=5 veya B=13? — B=13 olamaz, rakam değil.
- A=8 ise B=1 veya B=10 olamaz, 1 olur.
Şimdi olasılıklar:
- A=4, B=5 olabilir mi?
D ve C farklı olmalı ve C=0 olduğu için D ise geriye kalan bir rakam olmamalı (4,5,0 dışındaki bir şey). - A=8, B=1 olur mu? Kalan rakamlar 0 (C), D.
Şimdi, D’yi belirleyeceğiz. D, A, B, 0 hepsi farklı.
DABC sayısı: DAB0
Bu sayının son rakamı 0, yani 10’a tam bölünme şartı sağlanıyor.
3. Adım: Olası Rakam Kombinasyonları
1. A=4, B=5, C=0
- Kullanılanlar: 4, 5, 0
- D’ye herhangi bir diğer rakam ver.
ABCD = 4 5 D 0
Şimdi, ABCD’nin En Büyük ve Küçük Değerleri:
ABCD = 4 5 D 0
D’nin alabileceği değerler: 1,2,3,6,7,8,9 (ama 8 az sonra A’da test edilecek).
En küçük D=1: ABCD = 4,5,1,0 = 4510
En büyük D=9: 4590
2. A=8, B=1, C=0
- Kullanılanlar: 8, 1, 0
- D’ye kalan değerlerden birini verelim.
ABCD = 8,1,D,0
En küçük D=2: 8120
En büyük D=9: 8190
Ama şunu kontrol edelim:
- D farklı olmalı, 8,1,0 dışında 2,3,4,5,6,7,9
- En küçük D=2: 8120, en büyük D=9: 8190
Bir de D’nin hangi durumda BCA 4’e bölünüyor mu tekrar bakmalıyız:
BCA = BCA (B, C, A): 5,0,4 → 504
504 / 4 = 126, evet tam bölünüyor.
B=5, C=0, A=4
ACB = 4,0,5 → 405, rakamlar toplamı 4+0+5=9, 9’a bölünüyor. Oldu.
DABC = D,4,5,0
D=1→ 1450
D=2→ 2450
D=3→ 3450
D=6→ 6450
D=7→ 7450
D=8→ 8450
D=9→ 9450
Burada şunu unutmayalım, küçük ve büyük değerler:
En küçük: 1450 (ama normalde başta 4 olmalı, yukarıdaki ABCD = 4510 bazlı baktık).
Ama burada asıl aranan ABCD’nin en büyük ve en küçük değeri (yani başa D değil, A gelmeli).
Daha düzgün sırala:
- A=4,B=5,C=0, D kalan (1,2,3,6,7,8,9)
→ ABCD=4501, 4502, 4503, 4506, 4507, 4508, 4509
En küçük 4501
En büyük 4509
- A=8,B=1,C=0, D (2,3,4,5,6,7,9)
→ ABCD=8102, 8103, 8104, 8105, 8106, 8107, 8109
En küçük 8102
En büyük 8109
Şimdi iki durumun hepsinde, $ABCD$’nin en büyük değeri 8109, en küçük değeri 4501.
4. Adım: Farkı Hesapla
Sonuç:
Yazılabilecek dört basamaklı ABCD sayısının en büyük ve en küçük değerinin farkı 3608’dir.
Doğru cevap: C şıkkı (3608)
Soru:
A, B, C ve D birbirinden farklı birer rakam olmak üzere;
- Üç basamaklı BCA sayısı 4 ile tam bölünüyor.
- Üç basamaklı ACB sayısı 9 ile tam bölünüyor.
- Dört basamaklı DABC sayısı 10 ile tam bölünüyor.
Buna göre, yazılabilecek dört basamaklı ABCD sayılarının en büyük ve en küçük değerinin farkı kaçtır?
Çözüm Adımları:
-
C’nin değeri
DABC sayısının 10 ile tam bölünebilmesi için son basamağı C = 0 olmalıdır. -
BCA sayısının 4 ile bölünebilmesi
BCA = 100·B + 10·C + A = 100B + A (çünkü C = 0)
100B sayısı zaten 4’e tam bölünür; o hâlde A da 4’e tam bölünmeli.
→ A ∈ {0,4,8}, ancak A ≠ 0 (ACB üç basamaklı olduğu ve ABCD sayısının binler basamağı olduğu için).
Sonuç: A ∈ {4, 8}. -
ACB sayısının 9 ile bölünebilmesi
ACB = A + C + B = A + 0 + B = A + B
Bu toplam 9’un katı olmalı. A + B = 9 (18 mümkün değil, A+B ≤ 8+9=17).
→ B = 9 – A• Eğer A = 4 ise B = 5
• Eğer A = 8 ise B = 1 -
D’nin alabileceği değerler
D, 0–9 arasında, C = 0, A ve B ile çakışmayan bir hane olacak; ayrıca DABC sayısının binler basamağı olarak 0 olamaz.- A=4, B=5 için D ∈ {1,2,3,6,7,8,9}
- A=8, B=1 için D ∈ {2,3,4,5,6,7,9}
-
Oluşan ABCD sayılarının biçimi
ABCD = binler:A, yüzler:B, onlar:C=0, birler:D → “AB0D”• A=4, B=5: sayılar 4501, 4502, 4503, 4506, 4507, 4508, 4509
– En küçüğü 4501
– En büyüğü 4509• A=8, B=1: sayılar 8102, 8103, 8104, 8105, 8106, 8107, 8109
– En küçüğü 8102
– En büyüğü 8109 -
En küçük ve en büyük değer
– Tüm seçenekler içinde en küçük ABCD = 4501
– Tüm seçenekler içinde en büyük ABCD = 8109 -
Farkını hesaplayalım
8109 − 4501 = 3608
Doğru cevap: 3608 (Seçenek C) 3608)
**A, B, C ve D birbirinden farklı rakamlar olmak üzere;
• üç basamaklı BCA sayısı 4 ile,
• üç basamaklı ACB sayısı 9 ile,
• dört basamaklı DABC sayısı 10 ile tam bölünüyor.
Buna göre yazılabilecek dört basamaklı ABCD sayılarını bulup, bunların en büyüğü ile en küçüğünün farkını hesaplayalım.**
Çözüm Adımları:
-
DABC sayısı 10 ile tam bölünmektedir.
− DABC biçiminde yazılmış bir sayı 10’a tam bölünüyorsa son basamağı (C) mutlaka 0’dır. Dolayısıyla C = 0. -
BCA sayısı 4 ile tam bölünmektedir.
− 3 basamaklı BCA = 100B + 10C + A. Burada C = 0 olduğundan BCA = 100B + A.
− Bir sayı 4’le tam bölünüyorsa son iki basamağı 4’ün katı olmalıdır. Son iki basamak “CA” = “0A” = A olur. Dolayısıyla A, 4’ün katı bir rakam olmak zorundadır. A’nın bir rakam olduğunu düşünürsek A = 4 veya 8 söz konusu olur. -
ACB sayısı 9 ile tam bölünmektedir.
− 3 basamaklı ACB = 100A + 10C + B = 100A + B (çünkü C=0).
− Bir sayı 9’a tam bölünüyorsa rakamları toplamı 9’un katı olmalıdır. Dolayısıyla A + C + B = A + B, 9’un katı olmalı.- Eğer A = 4 ise 4 + B = 9 ⇒ B = 5.
- Eğer A = 8 ise 8 + B = 9 ⇒ B = 1.
-
Bulduğumuz (A, B, C) ikilileri:
- (A, B, C) = (4, 5, 0)
- (A, B, C) = (8, 1, 0)
-
ABCD sayısını oluşturma:
- A, B, C, D birbirinden farklı rakamlardır; C=0 ve D ≠ 0, A, B.
- Dolayısıyla her durumda D, {1, 2, 3, …, 9} kümesinden A ve B’ye de farklı olacak biçimde seçilir.
a) (A, B, C) = (4, 5, 0)
- D ∈ {1, 2, 3, 6, 7, 8, 9}.
- Olası ABCD sayıları: 4501, 4502, 4503, 4506, 4507, 4508, 4509.
- Bu kümede en küçük değer = 4501, en büyük değer = 4509.
b) (A, B, C) = (8, 1, 0)
- D ∈ {2, 3, 4, 5, 6, 7, 9}.
- Olası ABCD sayıları: 8102, 8103, 8104, 8105, 8106, 8107, 8109.
- Bu kümede en küçük değer = 8102, en büyük değer = 8109.
-
Tüm geçerli sayılar içinde en küçük ve en büyük değerler:
- Yukarıdaki iki ana durumdan türeyen tüm sayılar arasındaki en küçük 4 basamaklı sayı: 4501
- En büyük 4 basamaklı sayı: 8109
-
Farkın hesaplanması:
8109 - 4501 = 3608
Dolayısıyla, koşulları sağlayan tüm ABCD sayıları içinde en büyük ve en küçük değerlerin farkı 3608 bulunur.
Cevap: 3608
