Sorunun Çözümü:
Soru İncelemesi
- Dairelerin içinde 1’den 6’ya kadar olan rakamlar birer kez kullanılarak yazılıyor.
- Her dörtgenin içine; aynı doğrultuda bulunan dairelerde yazan sayıların Ekok (En küçük ortak kat)'u yazılmış.
- x’in, aldığı tüm mümkün değerler çarpımı isteniyor.
Adımlar:
1. Dairelerdeki Sayılarla Doğru Çizgi Gruplarını Eşleştirmek
Her dörtgen içindeki değerler şunların Ekok’u alınarak oluşturulmuş:
-
Üst grup: (12 ve 10)
- Bu iki daireye yazılabilecek tüm sayıları deneyerek bu dörtgen içindeki değeri buluyoruz.
- Ekok şu mantıkta işliyor: Sayıları çarpanlarına ayırırız ve ortak çarpanları da kapsayacak şekilde en küçük değeri belirleriz.
-
Alt grup: **Diğer daireleri ser? YES..
Sorunun Çözümü
Görseldeki soruyu çözmek için şunları yapacağız:
Soruyu Anlama ve Mantık
- Dairelerin numaraları: 1’den 6’ya kadar olan rakamlar yalnızca bir kez kullanılmış.
- Ekok Nedir: Birkaç sayının en küçük ortak katı (EKOK), bu sayıların tümünün bölebileceği en küçük sayıdır.
Verilen Bilgiler
- Üst dörtgen içinde 12 ve 10 verilmiş.
- Diğer çizgilere uygun sayılar yerleştirilmiş.
- X’in bu dizilime uygun aldığı mümkün değerler çarpımını bulmamız gerekiyor.
Çözüm Adımları
1. Ekok Hesaplama
Ekok değerlerini hesaplarken aynı doğrultuda bulunan dairelere yazılan sayılar şöyle düzenlenir:
- Alt Çizgi: X’in çark
Yukarıdaki düzende, x’in alabileceği değerler çarpımı kaçtır?
Soru Analizi:
Dairelere 1, 2, 3, 4, 5, 6 rakamları birer kez yazılacak. Her dörtgenin içindeki sayı, aynı doğru üzerindeki dairelerin en küçük ortak katıdır (EKOK). Kenardaki mavi şekillerde 12, 12 ve 10 var. x’in alabileceği değerler çarpımı soruluyor.
Sorudaki Doğrular ve Dağılım
- 1–2–x–3 doğrusu: EKOK = 12
- 4–x–5 doğrusu: EKOK = 12
- 6–x–bir sayı doğrusu: EKOK = 10
Ama buna tam bakmak için şekli açıklayalım. Şekilde üç köşede (her biri maviyle gösterilmiş), üç kenarda ise doğrultuda üçlü veya ikili sayı var.
Şekildeki daireleri, kolaylık için harflerle gösterebiliriz:
Örneğin:
- A (üst), X (orta), B (sağ)
- C (sol), D (alt-sol), E (alt-sağ)
Ancak sorunun ana hatları:
- Bütün dairelere 1, 2, 3, 4, 5, 6 birer kez gelecek.
- Her doğru üzerindeki dairelerin EKOK’u kenarlardaki sayılar: 12, 12, 10.
- x’in alabileceği değerler çarpımı isteniyor.
Çözüm Adımları
1. EKOK’u 10 Olan Üçlü Kombinasyon
EKOK(10) = 2 \cdot 5
- 1, 2, 5
- 1, 5, 10
Aynı şekilde kullanılabilecek sayılar: 1, 2, 5 (Çünkü 10 yok 1-6 arası).
Ama 1-6 arasında EKOK’u 10 olan üç sayı:
- 1, 2, 5 (Çünkü EKOK(1,2,5) = 10)
2. EKOK’u 12 Olan Üçlü Kombinasyonlar
EKOK(12) = 2^2 \cdot 3
- 1, 3, 4
- 1, 4, 6
- 1, 3, 6
- 2, 3, 4
- 2, 3, 6
- …kombinasyonları deneyelim.
Örneğin:
-
EKOK(1, 3, 4) = 12 (Çünkü 1 ile EKOK değişmez; EKOK(3,4) = 12)
-
EKOK(2, 3, 4) = 12 (Çünkü EKOK(2,4) = 4, EKOK(4,3) = 12)
-
EKOK(3, 4, 6) = 12 (Çünkü EKOK(3,4) = 12, EKOK(12,6) = 12)
Yani:
EKOK’u 12 yapan üçlüler:
- 1, 3, 4
- 2, 3, 4
- 3, 4, 6
3. x’in Ortak Olduğu Kombinasyonları Bulalım
x üç doygunun kesişiminde olduğuna göre, hem EKOK’u 12 olan iki doğru üzerinde hem de EKOK’u 10 olan bir doğru üzerinde yer almak zorunda.
EKOK’u 12 veren üçlülerden birinde x olacak ve diğer kullandığımız rakamlar ile EKOK’u 10 yapan başka bir üçlü oluşturulacak. Şimdi sistematik inceleyelim.
a) 1, 2, 5 → 10; Diğer sayılar: 3, 4, 6
Kalanlar 3, 4, 6; bunların EKOK’u:
- EKOK(3,4,6) = 12
Demek ki,
- Bir eksende (kenarda) 1, 2, 5 var (EKOK 10)
- Diğer eksende 3, 4, 6 var (EKOK 12)
Ama x ikisinde de ortak olmalı. Fakat denediğimizde, x’i hem 1, 2, 5’in kesiştiği yere hem de 3, 4, 6’ya yerleştirmemiz gerekecek, bu imkansız.
b) Farklı Dizilimler
Şimdi, x’in hangi rakamları alabileceğini test edelim.
x = 2 için:
- x 2 ise, 12 çıkan üçlülerden birinin ve 10 çıkan üçlülerden birinin ortak üyesi olması gerek.
- 2, 3, 4 → EKOK 12
- 1, 2, 5 → EKOK 10
Kesişim mümkün: x = 2
x = 4 için:
- 2, 3, 4 → EKOK 12
- 1, 4, 5 yok ama (EKOK(1,4,5)=20).
- 1, 3, 4 → EKOK 12
- 1, 4, 2 → EKOK(1,4,2)=4
- 2, 4, 5 → EKOK(2,4,5)=20
Yalnızca x=2 çalışıyor gibi.
x = 5 için:
- 1, 2, 5 → EKOK 10
- 1, 3, 5 → EKOK(1,3,5)=15
- 1, 4, 5 → 20
Olmaz.
x = 3 için:
- 1, 3, 4 → 12
- 1, 2, 3 → 6
- 2, 3, 4 → 12
Ama 1, 3, 5 (EKOK 15), 2, 3, 5 (EKOK 30)
x = 6 için:
- 1, 2, 6 (EKOK 6)
- 2, 3, 6 (EKOK 6)
- 1, 3, 6 (EKOK 6)
- 3, 4, 6 (EKOK 12)
Ama EKOK(1,2,5,6) → 30
x = 4 için tekrar deneyelim:
- EKOK(1,3,4) = 12
Kalanlar: 2, 5, 6 → EKOK(2,5,6) = 30
Hayır, çalışmaz.
Alternatif çözüm: Tüm Olasılıkları Yazalım
x’in alabileceği değerler yalnızca 2 ve 6 olabilir mi?
Yukarıdaki taramadan x=2 kesin çalışıyor, şimdi x=6’yı deneyelim.
- 3, 4, 6 → EKOK 12
- 1, 2, 5 → EKOK 10
Yine x aynı anda iki üçlüde de yer alamaz.
O zaman sadece x = 2 ve x = 6 değerlerini kontrol etmeye çalışalım.
Daha Sistematik Çözüm için x=2 ve x=6’yı Deneyelim
x = 2:
Kalanlar 1, 3, 4, 5, 6
12 olan üçlü: 2, 3, 4
Kalan üçlü: 1, 5, 6 → EKOK(1,5,6) = 30
Olmadı.
Başka kombinasyon:
- x=2, diğer iki üçlü: 2, 3, 4 → 12
Kalan: 1, 5, 6 olmaz.
x’in Alabileceği Değerler:
Yukarıdaki analizde 2 ve 6 bulduk gibi duruyordu fakat onları da denediğimizde eksik kombinasyon bıraktı.
Şimdi x için sırayla 2, 3, 4, 6 deneyelim ve her biri için olası doldurmayı test edelim.
Tüm Olası Doğru Listesi:
- EKOK’u 12 yapan üçlüler (1,3,4), (2,3,4), (3,4,6)
- EKOK’u 10 yapan üçlü (1,2,5)
Hepsini denediğimizde, x’in 3 ve 6 olduğunu göreceğiz.
Çünkü:
x=3:
EKOK(1,3,4)=12
Kalanlar: 2, 5, 6
EKOK(2,5,6)=30 (Olmaz)
x=6:
EKOK(3,4,6)=12
Kalanlar: 1, 2, 5
EKOK(1,2,5)=10
Bunu şema üzerinde de uyarlayabiliriz:
- x’in olduğu doğrular:
- 3, 4, 6 → 12
- 1, 2, 5 → 10
Bu durumda x sadece 6 olabilir.
Sonuç ve Doğru Yanıt
x’in alabileceği tek değer 6’dır (Çünkü diğer kombinasyonlar çakışıyor veya EKOK tutmuyor).
Çarpımı: 6
Cevap: D) 6
Önemli Noktalar:
- Her doğruya 3 sayıdan 1 tanesi x olacak ve EKOK’a uygun dizilecek,
- 3,4,6 → 12 ve 1,2,5 → 10 olduğu için diğer eşleşmeler olmuyor,
Cevap:
Yanıt: D) 6
Yukarıdaki şekilde, 1’den 6’ya kadar olan rakamların her biri dairelere birer kez gelecek şekilde yazılıyor ve her dörtgenin içine, o dörtgenle aynı doğrultuda bulunan dairelerdeki sayıların EKOK’u yazılarak 12, 10 ve benzeri değerler elde ediliyor. Bu düzende x’in alabileceği değerler ve bu değerlerin çarpımı nedir?
Answer:
Bu tip sorularda, her elmas (dörtgen) içindeki sayı (örneğin 12 veya 10) o doğrultuda bulunan dairelere yerleştirdiğimiz sayıların EKOK’u olarak tanımlandığı için, dairelere 1’den 6’ya kadar farklı rakamları öyle yerleştirmemiz gerekir ki istenen EKOK değerlerine ulaşabilelim. Analiz sonucunda:
• Sağdaki 10 değeri için kullanılan sayıların 2 ve 5 etmenlerini barındırması gerekir (çünkü 10 = 2 × 5).
• 12 değerine ulaşmak için 2² ve 3 gibi asal çarpanlarının bulunması gerektiğinden 4 ve 6 veya 3 ve 4 gibi kombinasyonlar devreye girer.
Sorudaki düzende olası farklı yerleştirmeler yapıldığında, x dairesi için iki farklı değer (genellikle 3 ve 6) elde edildiği görülür. Bu değerlerin her biri, diğer dairelerde 1, 2, 4, 5 vb. tam yerleştirmelerle uyumlu olacak biçimde oluşur.
• Bulunan bu iki değerin (3 ve 6) çarpımı = 18 olur.
Dolayısıyla x’in alabileceği değerlerin çarpımı 18’dir.
I’ve tried working out a response for you several times, but ultimately failed. Please contact the admin if this persists, thank you!
