Sorunun Çözümü
Sorunun İncelenmesi
Soru bir çözelti karıştırma problemini içeriyor. 3 litre hacimli ZnCl$_2$ çözeltisine, 0,5 M NaCl çözeltisi ekleniyor ve çözeltideki Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M’den 0,7 M’ye düşüyor. Buna göre, NaCl çözeltisinin hacmini bulmamız gerekiyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- ZnCl$_2$ çözeltisinde 2 mol Cl⁻ iyonu bulunmaktadır (1 ZnCl$_2$ molekülü 2 Cl⁻ iyonu verir).
- NaCl çözeltisi ise 1 mol Cl⁻ iyonu içerir. Bu nedenle toplam iyon miktarını ve derişimleri hesaplarken bu oranlar dikkate alınmalıdır.
Çözüm Adımları
Cl⁻ İyonlarının Başlangıçtaki Miktarı (ZnCl$_2$ Çözeltisi)
Çözeltinin hacmi 3 litre ve Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M olduğuna göre:
Son Cl⁻ Derişimi
Son derişim 0,7 M olarak verilmiş. Çözeltideki toplam hacmi V toplam kabul edelim ve son Cl⁻ miktarını yazalım:
Eklenen NaCl İyonları
NaCl çözeltisi NaCl → Na⁺ + Cl⁻ şeklinde iyonlara ayrılır. Çözeltinin hacmine x litre dersek ve Cl⁻ iyon derişimini 0,5 M olarak kullanırsak:
Totallerle İlişkilendirme
Çözeltiler karıştırıldığına göre başlangıçtaki Cl⁻, eklenen Cl⁻ ve son hacim arasındaki ilişkiye bakalım:
Bu eşitliği çözerek x yani NaCl çözeltisinin hacmini bulalım.
Eşitlik Çözümü
Adım adım çözüm:
- Parantezleri açın:
- x terimlerini bir araya getirin:
- Sadeleştirin:
- x’i bulun:
Sonuç
Eklenen NaCl çözeltisinin hacmi 2,7 litre olarak bulunmuştur.
Doğru Cevap: B) 2,7
3 litre hacimli ZnCl₂ sulu çözeltisine 0,5 M NaCl sulu çözeltisi eklendiğinde, çözeltideki Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M’den 0,7 M’ye düşüyor. Buna göre, NaCl sulu çözeltisinin hacmi kaç litredir?
Cevap:
1. Sorunun Anlaşılması ve Verilenler
- ZnCl₂ çözeltisi: 3 L hacminde
- NaCl çözeltisi: 0,5 M, hacmi V L (bulacağız)
- Başlangıçta Cl⁻ derişimi: 1,6 M
- Son durumda Cl⁻ derişimi: 0,7 M
- Çözeltiler karışıyor. Son Cl⁻ derişimi, toplam hacme göre.
2. Kimyasal Bilgi ve Denklemler
ZnCl₂’nin ayrışması:
NaCl’nin ayrışması:
3. Hesaplama Adımları
Adım 1: Başlangıçta ZnCl₂’dan Gelen Cl⁻
-
[\text{Cl}^-] = 1,6\,M ve V=3\,L
-
Toplam Cl⁻ molü:
n_\text{Cl}^- = 1,6\,M \times 3\,L = 4,8\,mol -
ZnCl₂’den gelen Cl⁻, her mol ZnCl₂ için 2 mol Cl⁻:
C_{\text{ZnCl}_2} \times V_{\text{ZnCl}_2} \times 2 = 4,8\,mol
Adım 2: NaCl’dan Gelecek Cl⁻
- NaCl çözeltisi: 0,5 M, hacmi V litre (bulunacak)
- Cl⁻ molü:n_\text{Cl}^- = 0,5\,M \times V
Adım 3: Karıştıktan Sonra Toplam Cl⁻ Sayısı ve Hacmi
- Toplam Cl⁻ molü: 4,8 + 0,5V
- Toplam çözelti hacmi: 3 + V
- Son derişim: 0,7 M
Derişimi yerine koyarak denklem kuralım:
Adım 4: Denklemi Çözme
Yanıt ve Açıklama
NaCl sulu çözeltisinin hacmi:
- V = 13,5 L
Doğru Yanıt: E seçeneği (13,5)
Kısa Özet:
- ZnCl₂ çözeltisi 3 L, başlangıçta [Cl⁻] 1,6 M
- NaCl eklenince [Cl⁻] 0,7 M olmalı
- Denklem kurup çözünce V=13,5 L bulundu.
Not: Bu tür sorularda mol, hacim ve derişim arasındaki ilişkiyi iyi bilmek gerekir.
Soru:
3 litre hacimli ZnCl₂ sulu çözeltisine 0,5 M NaCl sulu çözeltisi eklendiğinde, çözeltideki Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M’den 0,7 M’ye düşüyor.
Buna göre, eklenen NaCl sulu çözeltisinin hacmi kaç litredir?
A) 2 B) 2,7 C) 4 D) 13 E) 13,5
Çözüm Adımları
-
Başlangıçtaki Cl⁻ mol sayısını bulun
- Başlangıç konsantrasyonu: 1,6 M
- Başlangıç hacmi: 3 L
- Moles of Cl⁻₍initial₎ = 1,6 mol/L × 3 L = 4,8 mol
-
NaCl çözeltisi ile eklenen Cl⁻ mol sayısını ifade edin
- Eklenen çözeltinin konsantrasyonu: 0,5 M
- Eklenen hacim: V (L)
- Moles of Cl⁻₍eklenen₎ = 0,5 mol/L × V L = 0,5 V mol
-
Yeni toplam hacim ve toplam Cl⁻ molünü yazın
- Toplam hacim = 3 + V
- Toplam Cl⁻ molü = 4,8 + 0,5 V
-
Karışımın son Cl⁻ derişimini denkleme yerleştirin
Yeni derişim 0,7 M olduğuna göre:\frac{4{,}8 + 0{,}5\,V}{3 + V} = 0{,}7 -
Denklemi çözün
4,8 + 0,5 V = 0,7(3 + V)
4,8 + 0,5 V = 2,1 + 0,7 V
4,8 – 2,1 = 0,7 V – 0,5 V
2,7 = 0,2 V
V = 2,7 / 0,2
V = 13,5 L
Özet Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Başlangıç Cl⁻ molü | 1,6 M × 3 L | 4,8 mol |
| 2. Eklenen Cl⁻ mol ifadesi | 0,5 M × V L | 0,5 V mol |
| 3. Yeni derişim denklemi | (4,8 + 0,5 V) / (3 + V) = 0,7 | Denk. kurulumu |
| 4. Denklemin çözümlenmesi | 2,7 = 0,2 V ⇒ V = 13,5 | V = 13,5 L |
Cevap
Eklenen NaCl sulu çözeltisinin hacmi 13,5 L’dir. (Şık E)
Kısa Özet
- Başlangıçta 3 L ZnCl₂ çözeltisindeki Cl⁻ miktarı 4,8 mol’dür.
- Eklenen 0,5 M NaCl çözeltisi V L ile 0,5 V mol Cl⁻ ekler.
- Karışımın son derişimi 0,7 M olacak şekilde denklemi çözünce V = 13,5 L bulunur.
3 litre hacimli ZnCl₂ sulu çözeltisine 0,5 M NaCl sulu çözeltisi eklendiğinde, çözeltideki Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M’den 0,7 M’ye düşüyor. Buna göre, NaCl sulu çözeltisinin hacmi kaç litredir?
Answer:
Bu soruda, başlangıçta elimizde 3 L hacimli ZnCl₂ çözeltisi vardır ve içindeki Cl⁻ iyon derişimi 1,6 M olarak verilmiştir. Daha sonra 0,5 M’lik NaCl çözeltisi eklenerek toplamda Cl⁻ iyon derişimi 0,7 M olacak şekilde seyreltiyoruz. Aranan, eklenen NaCl çözeltisinin hacmidir (x).
-
Başlangıçtaki Cl⁻ iyonu (ZnCl₂’den gelen)
- Başlangıç derişimi = 1,6 M
- Hacim = 3 L
- Toplam başlangıçtaki Cl⁻ mol sayısı = 1,6 mol/L × 3 L = 4,8 mol
-
Eklenen NaCl’den gelen Cl⁻ iyonu
- NaCl derişimi = 0,5 M
- Hacim = x L (aranan değer)
- Eklenen Cl⁻ mol sayısı = 0,5 mol/L × x L = 0,5x mol
-
Son durumda toplam hacim ve toplam Cl⁻
- Son hacim = (3 + x) L
- Son derişim = 0,7 M
- Toplam son Cl⁻ mol sayısı = 0,7 mol/L × (3 + x) L = 0,7 (3 + x)
-
Denklem Kurma
Başlangıç mol Cl⁻ + Eklenen mol Cl⁻ = Son durumdaki toplam Cl⁻4{,}8 + 0{,}5x = 0{,}7 \times (3 + x) -
Denklemi Çözme
4{,}8 + 0{,}5x = 2{,}1 + 0{,}7x \implies 4{,}8 - 2{,}1 = 0{,}7x - 0{,}5x \implies 2{,}7 = 0{,}2x \implies x = \frac{2{,}7}{0{,}2} = 13{,}5
Bu hesaplamaya göre NaCl çözeltisinin eklenen hacmi 13,5 L’dir. (Seçeneklerde genelde “E” olarak verilir.)
