Soru Çözümü: Mavi Bölgelerin Alanları
Sorunun İncelemesi:
Dik koordinat düzleminde verilen f(x) ve y = \frac{x}{3} fonksiyonlarına ait grafik üzerinde, mavi bölgelerin alanlarının toplamı sorulmaktadır. Sorunun çözümü için verilen integral değerlerinden yararlanacağız:
-
\int_0^6 f(x)dx = 15
-
\int_6^9 f(x)dx = \frac{7}{2}
Adımlar:
1. Mavi Bölgelerin Alanını Belirleme
Mavi bölgeler, grafikte f(x) ile y = \frac{x}{3} arasında kalan alanlar temsil edilir. Alanlar integral ile hesaplanır:
- Birinci bölge: [0, 6] aralığında \int_0^6 |f(x) - \frac{x}{3}|dx
- İkinci bölge: [6, 9] aralığında \int_6^9 |f(x) - \frac{x}{3}|dx
2. Verilen Bilgiyi Kullanma
Alanları hesaplamak için verilen integral sonuçları kullanılacaktır:
-
Birinci bölge alanı: $f(x)’in **\int_0^6 f(x)dx = 15$** olduğu verilmiştir. Ayrıca, y = \frac{x}{3} doğrusal bir fonksiyondur. Bu bölgede f(x) yukarıda olduğundan, alan:
\int_0^6 |f(x) - \frac{x}{3}|dx = \int_0^6 f(x)dx - \int_0^6 \frac{x}{3}dx -
İkinci bölge alanı: Aynı şekilde, \int_6^9 f(x)dx = \frac{7}{2} bilgisi verilmiştir. Burada da aynı işlem yapılır.
3. İntegralin Hesaplanması
Birinci Bölge:
Bu durumda birinci bölge:
İkinci Bölge:
Bu durumda ikinci bölge:
4. Toplam Alan
Sonuç:
Mavi bölgelerin toplam alanı 13 birim karedir. Doğru cevap: B).
Buna göre, mavi bölgelerin alanları toplamı kaç birimkaredir?
Cevap:
Soru Analizi ve Yöntem
Elimizde iki fonksiyonun grafiği var:
- y = f(x)
- y = \frac{x}{3}
Mavi bölgeler, y = f(x) ve y = \frac{x}{3} arasında kalan alanlardır.
Verilen bilgiler:
- \displaystyle \int_{0}^{6} f(x)\,dx = 15
- \displaystyle \int_{6}^{9} f(x)\,dx = \frac{7}{2}
Bize sorulan: Mavi bölgelerin alanları toplamı kaçtır?
1. İki Eğri Arasındaki Alan Formülü
Genel olarak, iki eğri arasındaki alan:
Burada f(x) üstte, g(x) altta olduğunda, aradaki fark pozitif olur.
2. Gerekli Bütünleşik İşlemleri Oluşturmak
Mavi alan, y = f(x) ile y = \frac{x}{3} arasındadır:
- 0 \le x \le 6 ve 6 \le x \le 9 aralıklarında alan hesapları yapılacak.
- Toplam alan:
Grafikten mavi bölgelerin, f(x) fonksiyonunun y = \frac{x}{3}'den hem yukarıda hem de aşağıda olduğu aralıklar var gibi gözüküyor. Ancak integralin işareti, yukarıda/aşağıda olmasına göre değişir. Mutlak değeri alma sebebimiz budur.
3. $y=\frac{x}{3}$’ün Bütünleşik Alanını Bulalım
İlgili aralıklarda,
Hesaplayalım:
- 9^2 = 81
- 6^2 = 36
Yani:
4. Alan Farklarını Hesaplayalım
[0,6] Aralığı:
[6,9] Aralığı:
5. Sonuç: Toplam Alan
Toplam mavi alan:
Yanıt:
B) 13
Özet Tablo
| Aralık | f(x) İntegrali | \frac{x}{3} İntegrali | Alan Farkı | Mutlak Değer | Alan |
|---|---|---|---|---|---|
| 0\to6 | 15 | 6 | 15-6 | 9 | 9 |
| 6\to9 | 3.5 | 7.5 | 3.5-7.5 | 4 | 4 |
| Toplam | 13 |
Doğru cevap: B) 13 birimkare
Buna göre, mavi bölgelerin alanları toplamı kaç birimkaredir?
Answer:
Aşağıdaki adımları inceleyelim:
1. Verilen Bilgiler
- Eğri: y = f(x)
- Doğru: y = \tfrac{x}{3}
- \displaystyle \int_{0}^{6} f(x)\,dx = 15
- \displaystyle \int_{6}^{9} f(x)\,dx = \tfrac{7}{2}
2. Doğrunun (y = x/3) İntegrallerini Hesaplama
-
\displaystyle \int_{0}^{6} \tfrac{x}{3}\,dx
\int \tfrac{x}{3}\,dx = \tfrac{x^2}{6} \quad\Longrightarrow\quad \left[\tfrac{x^2}{6}\right]_{0}^{6} = \tfrac{6^2}{6}- \tfrac{0^2}{6} = \tfrac{36}{6} = 6. -
\displaystyle \int_{6}^{9} \tfrac{x}{3}\,dx
\left[\tfrac{x^2}{6}\right]_{6}^{9} = \tfrac{9^2}{6} - \tfrac{6^2}{6} = \tfrac{81}{6} - \tfrac{36}{6} = 13{.}5 - 6 = 7{.}5 = \tfrac{15}{2}.
3. Mavi Alanların Hesaplanması
Grafiğe göre,
-
0 ile 6 arasında f(x), doğrunun y = \tfrac{x}{3} üstünde çizilmiştir. Bu bölgedeki alan:
\text{Alan}_1 = \int_{0}^{6} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx = \left(\int_{0}^{6} f(x)\,dx\right) - \left(\int_{0}^{6} \tfrac{x}{3}\,dx\right) = 15 - 6 = 9. -
6 ile 9 arasında f(x), doğrunun altında kaldığı için bu bölgedeki net fark \int_{6}^{9} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx negatif çıkar. Fakat soru mavi bölgelerin toplam alanını (mutlak değeri) sorduğundan:
\text{Alan}_2 = \left|\int_{6}^{9} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx\right| = \bigl|\,(\tfrac{7}{2}) - (\tfrac{15}{2})\bigr| = \bigl|\,-8/2\,\bigr| = 4.
Bu iki kısımda elde edilen mavi bölgelerin toplam alanı:
Dolayısıyla mavi bölgelerin alanları toplamı 13 birimkaredir.
Table of Contents
- Soru İncelemesi
- Alanı İfade Etme
- Bölgesel Alan Hesaplamaları
3.1 0–6 Arası Mavi Bölge
3.2 6–9 Arası Mavi Bölge - Toplam Alan Hesabı
- Özet Tablosu
- Sonuç
1. Soru İncelemesi
Dik koordinat düzleminde
- Turuncu doğru: y=\tfrac{x}{3}
- Mavi eğri: y=f(x)
grafikleri verilmiştir.
Ayrıca şu iki integral değeri bilinmektedir:
Grafikte mavi ile boyanmış bölgeler, y=f(x) ile y=\tfrac{x}{3} doğruları arasında kalan alanlardır.
Buna göre, bu mavi bölgelerin toplam alanı isteniyor.
2. Alanı İfade Etme
Genel olarak iki fonksiyon arasındaki alan
formülüyle bulunur. Bizim durumda:
- g(x)=\tfrac{x}{3}
- Bölge 1: x\in[0,6], burada grafikta f(x) doğrunun üstünde kalıyor.
- Bölge 2: x\in[6,9], burada grafikta f(x) doğrunun altında kalıyor.
Buna göre:
- 0–6 arası alanA_1=\int_{0}^{6}\bigl(f(x)-\tfrac{x}{3}\bigr)\,dx
- 6–9 arası alanA_2=\int_{6}^{9}\bigl(\tfrac{x}{3}-f(x)\bigr)\,dx
Toplam mavi alan:
3. Bölgesel Alan Hesaplamaları
3.1 0–6 Arası Mavi Bölge
Şimdi
Böylece
3.2 6–9 Arası Mavi Bölge
Önce
Dolayısıyla
4. Toplam Alan Hesabı
5. Özet Tablosu
| Bölge | Alan İfadesi | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 0–6 arası | \displaystyle\int_{0}^{6}[f(x)-\tfrac{x}{3}]\,dx | 15 - 6 | 9 |
| 6–9 arası | \displaystyle\int_{6}^{9}[\tfrac{x}{3}-f(x)]\,dx | 7{,}5 - 3{,}5 | 4 |
| Toplam | — | 9 + 4 | 13 |
6. Sonuç
Grafikte mavi ile işaretlenen bölgeler, y=f(x) eğrisi ile y=\tfrac{x}{3} doğrusu arasındaki mutlak farkın integrali alınarak bulunur. Hesaplamalar sonucunda toplam alan 13 birim² olarak elde edilir.
Doğru cevap şıkkı: B) 13
