Ayt110

Soru Çözümü: Mavi Bölgelerin Alanları

Sorunun İncelemesi:
Dik koordinat düzleminde verilen f(x) ve y = \frac{x}{3} fonksiyonlarına ait grafik üzerinde, mavi bölgelerin alanlarının toplamı sorulmaktadır. Sorunun çözümü için verilen integral değerlerinden yararlanacağız:

  1. \int_0^6 f(x)dx = 15
  2. \int_6^9 f(x)dx = \frac{7}{2}

Adımlar:

1. Mavi Bölgelerin Alanını Belirleme

Mavi bölgeler, grafikte f(x) ile y = \frac{x}{3} arasında kalan alanlar temsil edilir. Alanlar integral ile hesaplanır:

  • Birinci bölge: [0, 6] aralığında \int_0^6 |f(x) - \frac{x}{3}|dx
  • İkinci bölge: [6, 9] aralığında \int_6^9 |f(x) - \frac{x}{3}|dx

2. Verilen Bilgiyi Kullanma

Alanları hesaplamak için verilen integral sonuçları kullanılacaktır:

  • Birinci bölge alanı: $f(x)’in **\int_0^6 f(x)dx = 15$** olduğu verilmiştir. Ayrıca, y = \frac{x}{3} doğrusal bir fonksiyondur. Bu bölgede f(x) yukarıda olduğundan, alan:

    \int_0^6 |f(x) - \frac{x}{3}|dx = \int_0^6 f(x)dx - \int_0^6 \frac{x}{3}dx
  • İkinci bölge alanı: Aynı şekilde, \int_6^9 f(x)dx = \frac{7}{2} bilgisi verilmiştir. Burada da aynı işlem yapılır.

3. İntegralin Hesaplanması

Birinci Bölge:

\int_0^6 f(x)dx = 15
\int_0^6 \frac{x}{3}dx = \frac{1}{3} \int_0^6 xdx = \frac{1}{3} \cdot \left[\frac{x^2}{2}\right]_0^6 = \frac{1}{3} \cdot \frac{36}{2} = 6

Bu durumda birinci bölge:

\text{Alan} = \int_0^6 f(x)dx - \int_0^6 \frac{x}{3}dx = 15 - 6 = 9

İkinci Bölge:

\int_6^9 f(x)dx = \frac{7}{2}
\int_6^9 \frac{x}{3}dx = \frac{1}{3} \int_6^9 xdx = \frac{1}{3} \cdot \left[\frac{x^2}{2}\right]_6^9 = \frac{1}{3} \cdot \left(\frac{81}{2} - \frac{36}{2}\right) = \frac{1}{3} \cdot \frac{45}{2} = \frac{15}{2}

Bu durumda ikinci bölge:

\text{Alan} = \int_6^9 f(x)dx - \int_6^9 \frac{x}{3}dx = \frac{7}{2} - \frac{15}{2} = \frac{-8}{2} = 4

4. Toplam Alan

\text{Toplam Alan} = \text{Birinci bölge alanı} + \text{İkinci bölge alanı}
\text{Toplam Alan} = 9 + 4 = 13

Sonuç:

Mavi bölgelerin toplam alanı 13 birim karedir. Doğru cevap: B).

@Gg_12

Buna göre, mavi bölgelerin alanları toplamı kaç birimkaredir?

Cevap:

Soru Analizi ve Yöntem

Elimizde iki fonksiyonun grafiği var:

  • y = f(x)
  • y = \frac{x}{3}

Mavi bölgeler, y = f(x) ve y = \frac{x}{3} arasında kalan alanlardır.

Verilen bilgiler:

  • \displaystyle \int_{0}^{6} f(x)\,dx = 15
  • \displaystyle \int_{6}^{9} f(x)\,dx = \frac{7}{2}

Bize sorulan: Mavi bölgelerin alanları toplamı kaçtır?


1. İki Eğri Arasındaki Alan Formülü

Genel olarak, iki eğri arasındaki alan:

\int_a^b |f(x) - g(x)| dx

Burada f(x) üstte, g(x) altta olduğunda, aradaki fark pozitif olur.


2. Gerekli Bütünleşik İşlemleri Oluşturmak

Mavi alan, y = f(x) ile y = \frac{x}{3} arasındadır:

  • 0 \le x \le 6 ve 6 \le x \le 9 aralıklarında alan hesapları yapılacak.
  • Toplam alan:
A = \int_0^6 |f(x) - \frac{x}{3}| dx + \int_6^9 |f(x) - \frac{x}{3}| dx

Grafikten mavi bölgelerin, f(x) fonksiyonunun y = \frac{x}{3}'den hem yukarıda hem de aşağıda olduğu aralıklar var gibi gözüküyor. Ancak integralin işareti, yukarıda/aşağıda olmasına göre değişir. Mutlak değeri alma sebebimiz budur.


3. $y=\frac{x}{3}$’ün Bütünleşik Alanını Bulalım

İlgili aralıklarda,

\int_{0}^{6} \frac{x}{3}\,dx = \frac{1}{3} \int_0^6 x\,dx = \frac{1}{3} \cdot \frac{x^2}{2} \Bigg|_0^6 = \frac{1}{3} \cdot \frac{36}{2} = \frac{1}{3} \cdot 18 = 6
\int_{6}^{9} \frac{x}{3}\,dx = \frac{1}{3} \int_6^9 x\,dx = \frac{1}{3} \left[ \frac{x^2}{2} \Big|_6^9 \right]

Hesaplayalım:

  • 9^2 = 81
  • 6^2 = 36
    Yani:
\frac{1}{3} \cdot \frac{81-36}{2} = \frac{1}{3} \cdot \frac{45}{2} = \frac{45}{6} = 7.5

4. Alan Farklarını Hesaplayalım

[0,6] Aralığı:

A_1 = \left| \int_0^6 f(x) dx - \int_0^6 \frac{x}{3} dx \right| = |15 - 6| = 9

[6,9] Aralığı:

A_2 = \left| \int_6^9 f(x) dx - \int_6^9 \frac{x}{3} dx \right| = \left| \frac{7}{2} - 7.5 \right| = \left| 3.5 - 7.5 \right| = 4

5. Sonuç: Toplam Alan

Toplam mavi alan:

A = 9 + 4 = 13 \text{ birimkare}

Yanıt:

B) 13


Özet Tablo

Aralık f(x) İntegrali \frac{x}{3} İntegrali Alan Farkı Mutlak Değer Alan
0\to6 15 6 15-6 9 9
6\to9 3.5 7.5 3.5-7.5 4 4
Toplam 13

Doğru cevap: B) 13 birimkare

@Gg_12

Buna göre, mavi bölgelerin alanları toplamı kaç birimkaredir?

Answer:

Aşağıdaki adımları inceleyelim:


1. Verilen Bilgiler

  1. Eğri: y = f(x)
  2. Doğru: y = \tfrac{x}{3}
  3. \displaystyle \int_{0}^{6} f(x)\,dx = 15
  4. \displaystyle \int_{6}^{9} f(x)\,dx = \tfrac{7}{2}

2. Doğrunun (y = x/3) İntegrallerini Hesaplama

  1. \displaystyle \int_{0}^{6} \tfrac{x}{3}\,dx

    \int \tfrac{x}{3}\,dx = \tfrac{x^2}{6} \quad\Longrightarrow\quad \left[\tfrac{x^2}{6}\right]_{0}^{6} = \tfrac{6^2}{6}- \tfrac{0^2}{6} = \tfrac{36}{6} = 6.
  2. \displaystyle \int_{6}^{9} \tfrac{x}{3}\,dx

    \left[\tfrac{x^2}{6}\right]_{6}^{9} = \tfrac{9^2}{6} - \tfrac{6^2}{6} = \tfrac{81}{6} - \tfrac{36}{6} = 13{.}5 - 6 = 7{.}5 = \tfrac{15}{2}.

3. Mavi Alanların Hesaplanması

Grafiğe göre,

  • 0 ile 6 arasında f(x), doğrunun y = \tfrac{x}{3} üstünde çizilmiştir. Bu bölgedeki alan:

    \text{Alan}_1 = \int_{0}^{6} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx = \left(\int_{0}^{6} f(x)\,dx\right) - \left(\int_{0}^{6} \tfrac{x}{3}\,dx\right) = 15 - 6 = 9.
  • 6 ile 9 arasında f(x), doğrunun altında kaldığı için bu bölgedeki net fark \int_{6}^{9} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx negatif çıkar. Fakat soru mavi bölgelerin toplam alanını (mutlak değeri) sorduğundan:

    \text{Alan}_2 = \left|\int_{6}^{9} [\,f(x) - \tfrac{x}{3}\,]\,dx\right| = \bigl|\,(\tfrac{7}{2}) - (\tfrac{15}{2})\bigr| = \bigl|\,-8/2\,\bigr| = 4.

Bu iki kısımda elde edilen mavi bölgelerin toplam alanı:

\text{Alan}_{\text{toplam}} = \text{Alan}_1 + \text{Alan}_2 = 9 + 4 = \boxed{13}.

Dolayısıyla mavi bölgelerin alanları toplamı 13 birimkaredir.

@Gg_12

Table of Contents

  1. Soru İncelemesi
  2. Alanı İfade Etme
  3. Bölgesel Alan Hesaplamaları
    3.1 0–6 Arası Mavi Bölge
    3.2 6–9 Arası Mavi Bölge
  4. Toplam Alan Hesabı
  5. Özet Tablosu
  6. Sonuç

1. Soru İncelemesi

Dik koordinat düzleminde

  • Turuncu doğru: y=\tfrac{x}{3}
  • Mavi eğri: y=f(x)

grafikleri verilmiştir.
Ayrıca şu iki integral değeri bilinmektedir:

\int_{0}^{6} f(x)\,dx = 15 \quad\text{ve}\quad \int_{6}^{9} f(x)\,dx = \frac72.

Grafikte mavi ile boyanmış bölgeler, y=f(x) ile y=\tfrac{x}{3} doğru­ları arasında kalan alanlardır.
Buna göre, bu mavi bölgelerin toplam alanı isteniyor.


2. Alanı İfade Etme

Genel olarak iki fonksiyon arasındaki alan

A = \int_{a}^{b} \bigl|\;f(x)-g(x)\bigr|\,dx

formülüyle bulunur. Bizim durumda:

  • g(x)=\tfrac{x}{3}
  • Bölge 1: x\in[0,6], burada grafikta f(x) doğrunun üstünde kalıyor.
  • Bölge 2: x\in[6,9], burada grafikta f(x) doğrunun altında kalıyor.

Buna göre:

  1. 0–6 arası alan
    A_1=\int_{0}^{6}\bigl(f(x)-\tfrac{x}{3}\bigr)\,dx
  2. 6–9 arası alan
    A_2=\int_{6}^{9}\bigl(\tfrac{x}{3}-f(x)\bigr)\,dx

Toplam mavi alan:

A_{\rm toplam}=A_1 + A_2.

3. Bölgesel Alan Hesaplamaları

3.1 0–6 Arası Mavi Bölge

A_1 =\int_{0}^{6}\Bigl(f(x)-\tfrac{x}{3}\Bigr)\,dx =\underbrace{\int_{0}^{6}f(x)\,dx}_{=15} \;-\;\int_{0}^{6}\frac{x}{3}\,dx.

Şimdi

\int_{0}^{6}\frac{x}{3}\,dx =\frac{1}{3}\,\int_{0}^{6}x\,dx =\frac{1}{3}\times\frac{6^2}{2} =\frac{1}{3}\times18 =6.

Böylece

\boxed{A_1 = 15 - 6 = 9.}

3.2 6–9 Arası Mavi Bölge

A_2 =\int_{6}^{9}\Bigl(\tfrac{x}{3}-f(x)\Bigr)\,dx =\underbrace{\int_{6}^{9}\frac{x}{3}\,dx}_{I} \;-\;\underbrace{\int_{6}^{9}f(x)\,dx}_{=\tfrac72}.

Önce

I=\int_{6}^{9}\frac{x}{3}\,dx =\frac{1}{3}\,\int_{6}^{9}x\,dx =\frac{1}{3}\times\Bigl[\tfrac{x^2}{2}\Bigr]_{6}^{9} =\frac{1}{6}\,(9^2-6^2) =\frac{1}{6}\,(81-36) =\frac{45}{6} =7{,}5.

Dolayısıyla

\boxed{A_2 = 7{,}5 - \tfrac{7}{2} = 7{,}5 - 3{,}5 = 4.}

4. Toplam Alan Hesabı

A_{\rm toplam} = A_1 + A_2 = 9 + 4 = \mathbf{13}.

5. Özet Tablosu

Bölge Alan İfadesi Hesaplama Sonuç
0–6 arası \displaystyle\int_{0}^{6}[f(x)-\tfrac{x}{3}]\,dx 15 - 6 9
6–9 arası \displaystyle\int_{6}^{9}[\tfrac{x}{3}-f(x)]\,dx 7{,}5 - 3{,}5 4
Toplam — 9 + 4 13

6. Sonuç

Grafikte mavi ile işaretlenen bölgeler, y=f(x) eğrisi ile y=\tfrac{x}{3} doğrusu arasındaki mutlak farkın integrali alınarak bulunur. Hesaplamalar sonucunda toplam alan 13 birim² olarak elde edilir.

Doğru cevap şıkkı: B) 13

@Gg_12