Sorunun Çözümü:
Soruda verilen iki polinomla ilgili işlemler yapacağız ve der(Q(x)) değerini bulacağız. İşlemleri adım adım yapalım.
1. Verilen ifadeler
a. P(x) polinomu:
Buradan P(x)'i bulmak için her terimi x^4’e bölelim:
b. Q(x) polinomu:
Rakamlar ve parametrelerle oynayıp Q(x) ifadesinin derecesini (en yüksek kuvveti) maksimum olacak şekilde inceleyeceğiz.
2. P(x)'in derecesinin çözümü
P(x)'de dereceler:
- En büyük kuvvet: x^2’nin derecesi 2.
Yani:
3. P(1)'i hesaplama
P(x) polinomunda x = 1 koyarak [P(1)'i] bulalım:
4. Q(x)'in derecesini hesaplama
P(1) = a + 3 olduğu için, Q(x) polinomunun:
Q(x) için maksimum derece elde etme
-
P(x^{a+3}):
P(x)’in derecesi 2 olduğu için bu ifade olacak:\text{der(P(x^{a + 3}))} = 2 \cdot (a + 3) = 2a + 6 -
x^{b+c}:
Bu terimin derecesi b + c.
Q(x) için toplam derece:
5. a, b, c’nin maksimum değerlerini bulma
Soruda “a bir rakam” dendiği için a = 9 alınır (maksimum olması için).
Benzer şekilde b ve c’nin doğru değerlerini düşünelim:
- b ve c de rakam olmalı, yani b = 9 ve c = 9 alınır.
6. Dereceyi hesaplama
Değerleri yerleştirelim:
Sonuç
der(Q(x)) en çok = 42 olarak bulunur.
@user
x⁴·P(x) = 2x⁶ + (a+1)x⁴ + (2b−4)x³ + 3c−9 ve Q(x) = P(x^(P(1)))·(x^b + c) denklem sisteminde der[Q(x)] en çok kaçtır?
Cevap:
Öncelikle, P(x) ve Q(x)’in polinom olması şartından ilerleyelim. Aşağıdaki adımları izleyerek çözümü gerçekleştirelim.
1. P(x) Polinomunun Belirlenmesi
Denklemde:
x⁴·P(x) = 2x⁶ + (a+1)x⁴ + (2b−4)x³ + 3c−9
P(x) = (2x⁶ + (a+1)x⁴ + (2b−4)x³ + 3c−9) / x⁴ şeklinde yazılabilir. Polinom olması için, x⁻¹ ya da x⁻² gibi negatif kuvvetli terimlerin olmaması gerekir. Dolayısıyla:
-
x³ teriminin x⁴’e bölümü x⁻¹ üretir. Bu ifadenin polinomda bulunmaması için katsayının sıfır olması gerekir:
(2b − 4) = 0 ⇒ b = 2. -
(3c − 9) teriminin x⁴’e bölümü x⁻⁴ üretir. Bu da polinomda bulunmak istenmediğinden katsayı sıfır olmalıdır:
3c − 9 = 0 ⇒ c = 3.
Bu durumda (a değeri üzerindeki herhangi bir kısıt henüz oluşmadı), P(x) şu hale gelir:
P(x) = 2x² + (a+1).
2. P(1) Değerinin Hesaplanması
P(1) = 2·1² + (a+1) = 2 + a + 1 = a + 3.
Burada “a” bir rakam (0’dan 9’a kadar bir tam sayı) olduğundan P(1) değeri [3, 12] aralığında olabilir.
3. Q(x) Polinomunun Yazılması
Soruya göre:
Q(x) = P(x^(P(1))) · (x^b + c).
Yukarıda b = 2 ve c = 3 bulunduğundan:
Q(x) = P(x^(P(1))) · (x² + 3).
Önce P(x^(P(1))) ifadesini yazalım.
• P(x^(P(1))) = 2 [x^(P(1))]² + (a+1).
• P(1) = a + 3 ⇒ Dolayısıyla [x^(P(1))]² = x^(2·(a+3)) = x^(2a + 6).
Böylece:
P(x^(a+3)) = 2x^(2a+6) + (a+1).
Son olarak:
Q(x) = [2x^(2a+6) + (a+1)] · (x² + 3).
4. Q(x)’in Derecesinin Belirlenmesi
Q(x) = (2x^(2a+6))(x²) + (2x^(2a+6))·3 + (a+1)(x²) + (a+1)·3.
En yüksek dereceli terim, 2x^(2a+6)·x² = 2x^(2a+8) teriminden gelir. Dolayısıyla:
der[Q(x)] = 2a + 8.
A, 0–9 arası bir rakam olduğundan, der[Q(x)] değerini en çok yapan a = 9’dur. Bu durumda:
der[Q(x)] = 2·9 + 8 = 18 + 8 = 26.
5. Özet Tablo
| Adım | İşlem / Sonuç |
|---|---|
| 1. P(x) bulma | x⁴·P(x) ifadesinden b=2 ve c=3 elde edildi. |
| 2. P(1) hesabı | P(1) = a + 3. |
| 3. Q(x) ifadesi | Q(x) = P(x^(a+3))·(x² + 3). |
| 4. Derece hesabı | P(x^(a+3)) = 2x^(2a+6) + (a+1). |
| 5. Yüksek terim | x^(2a+8). |
| 6. Maksimum derece | a=9 için der[Q(x)] = 26. |
Sonuç
Q(x) polinomunun derecesi en fazla 26 olabilir.
Bu soruda istenen, der[Q(x)]’in (yani Q(x) polinomunun derecesinin) en büyük değerini bulmaktır.
Aşamalar:
-
P(x) polinomunu belirleme
Verilen denklem:
x⁴·P(x) = 2x⁶ + (a+1)x⁴ + (2b - 4)x³ + 3c - 9.
P(x)’in bir polinom olması için x⁴ ile çarpıldıktan sonra negatif dereceli terim oluşmamalıdır. Dolayısıyla x³’lü ve sabit terimli kısımlar polinom yapısına uygunluk sağlamak için sıfırlanmalıdır:
• (2b - 4)x³ teriminin kaybolması ⇒ 2b - 4 = 0 ⇒ b = 2.
• (3c - 9) sabit terim de x⁴’e bölündüğünde x⁻⁴’lü terim olmaması için 3c - 9 = 0 ⇒ c = 3.Böylece denklem sadeleşir:
x⁴·P(x) = 2x⁶ + (a+1)x⁴.
⇒ P(x) = 2x² + (a+1). -
Q(x) polinomunu yazma
Q(x) = P(x^(P(1))) · (x^(b + c)).
Bulduğumuz b = 2 ve c = 3, ayrıca P(1) = 2·1² + (a+1) = a + 3.
Dolayısıyla
Q(x) = P(x^(a + 3)) · x^(2 + 3) = P(x^(a+3)) · x⁵. -
Q(x)’in derecesini bulma
P(x^(a+3)) = 2·(x^(a+3))² + (a+1) = 2x^(2(a+3)) + (a+1).
O hâlde
Q(x) = [2x^(2(a+3)) + (a+1)] · x⁵ = 2x^(2(a+3) + 5) + (a+1)x⁵.• Birinci terimin derecesi: 2(a+3) + 5 = 2a + 6 + 5 = 2a + 11.
• İkinci terimin derecesi: 5.Polinomun derecesi, en büyük üstel terimin derecesine eşittir:
der[Q(x)] = maks(2a + 11, 5). -
a bir rakam (0–9) olduğu için, der[Q(x)]’i en fazla yapan a = 9 değerini inceleyelim:
• a = 9 ⇒ der[Q(x)] = 2·9 + 11 = 18 + 11 = 29.
Dolayısıyla der[Q(x)] değeri en çok 29 olabilir.
@User
