Bir Matematik Öğretmeninin Gözünden: AYT 23. Soru Neden Cevap Değişikliğiyle Geçiştirilemez, İptal Edilmeliydi?
Aylarca, hatta yıllarca emek vererek AYT’ye hazırlanan 12. sınıf öğrencilerimizin sınav anında yaşadıkları psikolojiyi ve matematiğin kendi içindeki sarsılmaz mantığını en iyi bizler biliriz. 23. soruda gidilen “cevap anahtarı değişikliği” hamlesi, dışarıdan bakıldığında basit bir teknik düzeltme gibi algılansa da, eğitimci gözüyle bakıldığında hem bilimsel geçerlilik hem de adalet açısından ciddi eksiklikler barındırmaktadır. Bu sorunun neden tamamen iptal edilmesi gerektiğini üç temel başlıkta özetleyebiliriz:
1. Matematiksel Kesinlik ve Kurgusal Tutarsızlık
Matematik, yoruma ve esnekliğe kapalı, kümülatif ve mutlak bir bilimdir. Bir sorunun öncüllerinde, tanım aralığında veya temel kurgusunda mantıksal bir hata veya eksiklik varsa, o kurgu üzerinden elde edilecek hiçbir sonuç geçerli olamaz. Temeli çürük bir binanın sadece tabelasını değiştirmek, o binayı sağlam yapmaz. Sorunun matematiksel altyapısı problemliyse, doğru kabul edilen şıkkı A yerine C yapmak, sorunun içindeki o bilimsel çelişkiyi ortadan kaldırmaz.
2. Sınav Psikolojisi ve Emek Hırsızlığı (Zaman Kaybı)
Öğrencilerimize yıl boyunca deneme çözme stratejileri, zaman yönetimi ve stres kontrolü aşılıyoruz. Konuya tam hakim olan, derinlemesine analitik düşünebilen bir öğrenci, 23. sorudaki tutarsızlığı fark ettiğinde refleks olarak sorunu kendinde arar. “İşlem hatası mı yaptım?”, “Gözden kaçırdığım ince bir kural mı var?” diyerek o soruya defalarca döner. Belki de sınavın en kritik 5-6 dakikasını ve daha da kötüsü sınav motivasyonunu o soruda bırakır. Kurgusu hatalı bir sorunun öğrenciye yaşattığı bu odak kaybı ve zaman israfı, sınav sonrasında sadece cevap şıkkı değiştirilerek telafi edilemez.
3. Ölçme ve Değerlendirme Adaletsizliği
Sınavların temel amacı, konuyu bilen öğrenci ile bilmeyen öğrenciyi adil bir şekilde ayırt etmektir. Hatalı kurgulanmış bir soruda yalnızca cevap şıkkını değiştirmek, bu ayırt ediciliği tamamen yok eder.
-
Çelişkiyi bilimsel olarak fark edip soruyu boş bırakan,
-
Haklı gerekçelerle başka bir sonuca ulaşan “bilen” öğrenci cezalandırılırken;
-
Sorudaki mantık hatasını hiç fark etmeden, yüzeysel bir işlemle veya tamamen şans eseri sonradan belirlenen yeni şıkkı işaretleyen öğrenci ödüllendirilmiş olur.
Sonuç Olarak;
Amacımız sadece optik formları okutmak değil, gençlerimizin yıllar süren emeğini hassas ve adil bir teraziye koymaktır. Sınavın genel güvenilirliğini korumak, bilimsel tutarlılığı savunmak ve sorudaki hatayı fark edip zaman kaybeden öğrencilerin mağduriyetini bir nebze olsun gidermek adına yapılması gereken tek doğru hamle; sorunun tüm adaylar için iptal edilerek değerlendirme dışı bırakılmasıydı.ÖZKAN HOCA
Matematik Öğretmeni
Pro Tip: Bir matematik sorusunda çözüm yolu sizi birden fazla çelişkili sonuca götürüyorsa veya tanımlar bir noktada kilitleniyorsa, o soru “hatalı kurgu” kategorisine girer.